Кіріспе

Альберт Артур Шауфельбергер (8 тамыз 1949 - 25 мамыр 1983) – Сальвадорда өлтірілген АҚШ Әскери-теңіз күштерінің лейтенант-командирі.

Өмірбаян

Шауфельбергер 1971 жылы Мэриленд штатының Аннаполис қаласындағы АҚШ Әскери-теңіз академиясын бітірген. Ол студенттік кезінде белсенді түрде (150 фунт салмақта) американдық футбол және лакросс спортымен айналысқан. Оның әкесі, Альберт Артур Шауфельбергер (үлкен), Вьетнам соғысында көзге түскен батыр ұшқыш және бомбалаушы болған.

Сальвадордағы рөлі

Шауфельбергер 1971 жылдың 9 маусымында АҚШ Әскери-теңіз күштеріне энсин шенімен кірді. ENS Шауфельбергер 1971 жылдың тамызынан 1972 жылдың наурызына дейін Калифорния штатындағы NAB Coronado-да 65-сыныппен Су астындағы диверсиялық/«Морской котик» (BUD/S) негізгі дайындығынан өтті, содан кейін 1972 жылдың наурызынан 1975 жылдың маусымына дейін TWELVE су астындағы диверсиялық тобында қызмет етті. ЛТ Шауфельбергердің келесі тағайындамасы 1975 жылдың маусымынан 1976 жылдың қарашасына дейін NAB Coronado-дағы SEAL Team ONE командасының су астынан жеткізілетін құралдар (SDV) взводының командирі, ал 1976 жылдың қарашасынан 1979 жылдың қаңтарына дейін NAB Coronado-дағы BUD/S оқуында SDV нұсқаушысы болды. Ол 1979 жылдың қаңтарынан 1981 жылдың ақпанына дейін Коронадодағы SEAL Team ONE командасында қару-жарақ офицері, взвод командирі және операциялар офицері болып қызмет етті, содан кейін 1981 жылдың ақпанынан 1982 жылдың ақпанына дейін Калифорния штатының Монтерейдегі Қорғаныс тілдер институтында испан тілі курсын оқыды. 1982 жылдың тамызында лейтенант-командир Шауфельбергер Сальвадордағы АҚШ Әскери тобының аға әскери өкілі болды. Ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінің құрамындағы әскери топтың екінші басшысы болды, Сальвадор қарулы күштеріне бүлікке қарсы күрес, арнайы операциялар және қару-жарақ трафигін тоқтату бойынша кеңес берді. Сонымен қатар, ол сол кезде елде болған 53 АҚШ әскери кеңесшісінің қауіпсіздігіне жауапты болды. Шауфельбергердің міндеттеріне, басқа да істермен қатар, Фонсека шығанағындағы әскери-теңіз операциялары да кірді, олар Ла-Унион теңіз базасынан жүргізілді. Шауфельбергер өзінің қанымен өлтірілуінен бірнеше күн бұрын соңғы рет суретке түсірілген осы Ла-Унион теңіз базасында болды. Шауфельбергердің өлімі 1980 жылдың қазанында елге АҚШ әскери кеңесшілері келгеннен кейін Сальвадордағы АҚШ әскери қызметкерінің алғашқысы болды.

Құрлық

1983 жылғы 25 мамырда сағат 18:30 шамасында Шофелбергер Сальвадордағы Орталық Америка университетінің аумағында қаныққан. Бұл әрекетті Farabundo Marti Ұлттық азаттық майданы (FMLN) қолдауымен Орталық Америка революциялық жұмысшылар партиясы (PRTC) тобы жасады деп саналады. Шофелбергер бірнеше ай бойы кооперативтік дүкеннің менеджері Консуэло Эскаланте Агилерамен кездесіп, оны әдетте бір уақытта және бір жерде күтіп алуға келген. 25 мамырда ол елшілікпен қамтамасыз етілген брондалған Ford Maverick көлігінің сигналды дауысын берді, ол оның келгенін хабарлау белгісі болды. Агилера ханым кеңсесінен шығып, ақ Volkswagen микроавтобусы Шофелбергердің машинасының жанына тоқтағанын көрді. Қастандыққа бірнеше адам қатысқан, кем дегенде біреуі Шофелбергердің көлігінің ашық терезесінен оқ атқан. Шофелбергерге басына төрт рет оқ тиді. Шофелбергердің машинасы алға секіріп, алдындағы көлікке соқтығысты. Содан кейін қастандықшылар көлікке мініп, қашып кетті. Өкінішке орай, Шофелбергер көлігіндегі кондиционер бұзылғаннан кейін жүргізуші жақтағы оқтан қорғалған шыныны алып тастаған. Шофелбергер Сальвадордағы өз рөлін елге коммунизмнің енуіне жол бермеу деп түсінді, бұл барлық сальвадорлықтар үшін болды – тек байлар үшін емес. Алайда, қару-жарақтарды ұстау жөніндегі күш-жігердің табысқа ие болғанын ескере отырып, ол көтерілісшілердің мақсаты болуы мүмкін екенін түсінді. АҚШ-тың Сальвадордағы әскери операцияларын жамылған журналистермен болған соңғы әңгімесінде Шофелбергер қатысушыларға көтерілісшілердің "мен кім екенімді және қайда тұратынымды білетінін" айтты. Қастандық жасалмас бұрын бір кешкісінде оның үйіне оқ атылған болатын.

Баспасөз

Шауфельбергердің қазасы туралы "Ньюсуик" журналының 1983 жылғы 6 маусымдағы санының бірінші бетінде жарияланды. АҚШ нұсқасы "Бірінші құрбан" деп, ал халықаралық нұсқасы "Атып өлтіру" деп тақырыпталды. Шауфельбергер өліміне бір апта бұрын әскери формасында суретке түсіріліп, халықаралық БАҚ өкілдерімен (оның ішінде Newsweek) сұхбаттасқан. Шауфельбергердің бұрынғы суреттерін Париждегі "Магнум Фото" агенттігі аймақтағы АҚШ әскери күштерінің күшейіп бара жатқан қатысуы туралы мақала үшін түсірген. Қауіпсіздік шаралары ретінде Шауфельбергер сол суреттерде тек артынан және азаматтық киімде бейнеленген.