Кіріспе

The Specials әні

"Ghost Town" әні британдық екі тонды (two tone) тобы The Specials-тің 1981 жылдың 12 маусымында шыққан әні. Ән үш апта бойы бірінші орында тұрды және Ұлыбритания Ұлттық жеке әндер тізімінде (UK Singles Chart) барлығы 11 апта топ-40-қа кірді. Қалалық құлдырау, деиндустриализация, жұмыссыздық және ішкі қалалардағы зорлық-зомбылық тақырыптарын бейнелейтін бұл ән, Ұлыбритания қалаларында тәртіпсіздіктер болып жатқан кезде хит болғандығымен есте қалады. Ән жазылып жатқанда топтың ішіндегі шиеленістер де күшейіп, нәтижесінде бұл ән топтың алғашқы жеті мүшесі тарап кеткенге дейін жазған соңғы әні болды. Дегенмен, замандас Ұлыбритания музыка баспасөзі бұл әнді маңызды әлеуметтік пікірдің үлгісі деп бағалады, ал сол кездегі Ұлыбританияның үш ірі музыка журналы "Ghost Town" әніне 1981 жылдың "Жыл әні" атағын берді. Бұл 1981 жылы Ұлыбританияда ең көп сатылған 12-ші ән болды.

Өмірбаян

Топтың More Specials альбомы үшін 1980 жылдың соңындағы гастрольдер қиын тәжірибе болды: ұзақ гастроль кестесінен шаршаған және бірнеше топ мүшелері клавишашы және топ жетекшісі Джерри Даммерстің альбомда "музак" клавишалық дыбыстарын қосу туралы шешіміне наразылық білдіргенімен, бірнеше концерттер көрермендердің зорлық-зомбылығына ұшырады. Саяхаттары барысында топ экономикалық дағдарысқа ұшыраған елдің көңіл күйін көрді. 2002 жылы Даммерс The Guardian газетіне: "Қаладан қалаға саяхаттап жүрдік, ал болып жатқандар қорқынышты еді. Ливерпульде барлық дүкендер жабылып, әр нәрсе құлдырап жатты. Біз оны гастрольде жүріп көре алдық. Көрермендердің ашу-ызасын байқауға болады. Глазгода көшеде кішкентай қарт әйелдер үй шаруашылығындағы барлық заттарын, ыдыс-аяқтарын сататын. Бұл сенімсіз еді. Бірдеңе дұрыс емес екені анық болды". Allmusic сайтынан Джо Энн Гриннің пікірінше, әннің мәтіні "осы апокалиптикалық көріністің себептерін ғана қамтиды – жабық клубтар, би алаңындағы көптеген төбелес, жұмыссыздықтың өсуі, ашудың жарылысқа дейін жетіп, күшеюі. Бірақ бұл британдықтардың санасына терең сіңгендіктен, Даммерске оның суретін салу үшін минималды сөздер жеткілікті болды". Әнде айтылған клуб – Локарно (Mecca Leisure Group басқаратын, кейін Тиффани деп аталған), Невилл Стейпл мен Линвал Голдингтің жиі баратын орны.

Жазу

1981 жылдың наурыз айында Джерри Даммерс актер және әнші Виктор Ромеро Эванстың "At the Club" регги әнін BBC Radio 1 радиосының "Roundtable" атты синглдерді талқылайтын бағдарламасынан естіді. Ұнаған дыбысына таң қалған Даммерс бірнеше күннен кейін әннің авторы және продюсері Джон Коллинзге телефон соқты, бірақ Даммерстің алғашқы қоңырауы түнгі уақытта болғандықтан, Коллинз бастапқыда оны әзіл деп ойлады. Даммерспен болған әңгімелерден кейін Коллинз Лондондағы үйінен The Specials тобының репетициялық студиясына келіп, олардың жаңа синглын өндіруге келісті. "More Specials" альбомын жазу кезінде пайдаланылған 24 тректік студиядағы мүмкіндіктердің көптігіне шалдыққан Даммерс, қарапайым жабдықтауға оралуды шешті. Бас-гитарист Хорас Пантердің ұсынысымен, ол бұл жерді білетін Джон Риверске тиесілі, Вудбайн Стрит көшесіндегі, Роял Лемингтон Спа қаласындағы шағын 8 тректік студияны таңдады. Пантер былай деді: "Барлығы үлкен бөлменің әртүрлі бөліктерінде өз жабдықтарымен тұрды, ешкім сөйлеспеді. Джерри бірнеше рет көз жасына толып, студиядан шығып кетті, мен оны тыныштандыруға тырыстым: 'Сабырлы бол, сабырлы бол'. Бұл шынымен қиын жағдай еді". Даммерс: "Адамдар ынтымақтаспады. 'Ghost Town' әні импровизациялық сессия болған жоқ. Әрбір деталь ойластырылып, жазылды, барлық бөліктерді мен кем дегенде бір жыл бойы дамыттым, барлық мүмкін аккордтарды сынап көрдім. Мен Невиллдің идеяларды сынап көруден бас тартқанына қатты ренжіп, репетициядан шығып кеткенімді есімде сақтаймын. Мысықтардың бөлігі джазды, диссонанстық дыбыстармен орындалды. Линвалдың осы бөлікті жасайтын кезде бақылау бөлмесіне асығыс кіріп, 'Жоқ, жоқ, жоқ, дұрыс емес! Қате! Дұрыс емес!' деп айқайлағанын есімде сақтаймын". "Friday Night, Saturday Morning" әнінің авторы – вокалист Терри Холл, ол Ковентридегі қарапайым демалыс кешін суреттейді.

Музыкалық бейне

Барни Бабблз режиссерлік еткен музыкалық видеода бас гитаршы Пантер тобын 1961 жылғы Vauxhall Cresta көлігімен Лондон қаласының айналасымен жүргізеді, көліктен түсірілген көшелер мен ғимараттардың кадрларымен алмастырылады және видео топтың Темза өзенінің таяз сулы жағалауында тұрған көрінісімен аяқталады. Видео түсірілген жерлерге Rotherhithe туннелінен өту, Ист-Эндтің қираған аймақтарымен жүру, сондай-ақ жексенбі күні таңертең Лондон қаласының қаржылық ауданындағы Lothbury және Throgmorton көшелері кіреді, ол күндері демалыс болғандықтан көшелерде адам жоқ еді. Көліктегі топтың кадрларын түсіру үшін камера капотқа резеңке сорғыш арқылы бекітілді: Пантер бір кезде камераның түсіп қалғанын еске алды (видеоның 1:18 минутында қысқаша көрінеді) және бұл машина иесінің наразылығына орай, машинаның бояуын сызып тастады. Түпнұсқа Ghost Town көлігін Coventry Music Museum мұражайында көруге және ішінде отыруға болады.

Әсері

Заманауи сын-пикирлер әннің әсерін соңғы оқиғаларға (1981 жылғы Англиядағы тәртіпсіздіктер) қатысты «тез музыкалық пікір» деп бағалады. Ұлыбритания музыка баспасөзіндегі синглдің алғашқы пікірлері әлсіз болғанымен, жыл соңына қарай ән сыншыларды баурап алып, сол кездегі Ұлыбританияның үш жетекші апталық музыка журналы – Melody Maker, NME және Sounds-та «Жыл әні» деп танылды. 1981 жылдың жазында Ұлыбританияның 35-тен астам қаласында тәртіпсіздіктер болды. Ән Ковентри тұрғындарының наразылығын тудырды, олар қаланың құлдырап бара жатқан қала ретінде бейнеленуіне ашуланып қарсы шықты. Ән 2000 жылы Гай Ричидің «Snatch» фильмінде, 2004 жылы Эдгар Райттың «Shaun of the Dead» фильмінде және 2022 жылы Netflix анимациялық фильмі «Wendell & Wild»-та пайда болды. COVID-19 пандемиясынан кейін шектеу шаралары енгізілгеннен кейін 2020 жылы ән музыкалық ағымдық платформаларда тақырыптық жаңаруды басынан өтті. 2021 жылдың желтоқсанында бұрынғы Вудбайн көшесіндегі жазу студиясы орналасқан үйге ескерткіш тақта орнатылды. Тақтада «Ghost Town» әні осы жерде жазылғандығы көрсетілген. 2022 жылы ән «Ска мен реггиді жаңа толқынның амфетаминмен күшейтілген дыбысымен үйлестіруі» үшін «NME тарихы 70 (көбінесе) маңызды әндерде» тізімінде 19-шы орынға ие болды. Марк Бомонт әнді және оның «Тэтчердің Британиясының уақытша тоқырауын көрнекті бейнелеуін» жоғары бағалады. Британдық поп-тобы Duran Duran 2023 жылы Хэллоуинге арналған «Danse Macabre» альбомында әннің кавер нұсқасын жариялады.