Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аризона штатындағы өзен, Санта-Крус өзені (lang es "Киелі Крест өзені") – Оңтүстік Аризона және Солтүстік Сонора, Мексикадағы Гила өзенінің сол жақ саласы. Оның ұзындығы шамамен 296 шақырымды құрайды.
River in Arizona, United States
The Santa Cruz River (lang es "Holy Cross River") is a left tributary of the Gila River in Southern Arizona and northern Sonora, Mexico. It is approximately 184 mile (296 km) long.
Курс
Санта-Крус өзенінің бастауы Сан-Рафаэль аңғарының биік тауаралық шалғынды далаларында, Патагонияның оңтүстік-шығысында, Аризона штатында, шығысында Канело төбелері мен батысында Патагония таулары арасында, халықаралық шекарадан солтүстікке қарай орналасқан. Ол оңтүстікке қарай Мексикаға қарай Санта-Крус, Сонорадан өтіп, Мигель Идальго (Сан-Лазаро) маңындағы Сан-Антонио Сьеррасының оңтүстік жағынан батысқа бұрылады, содан соң солтүстік-солтүстік-батысқа қарай Ногалес қаласының шығысында және Кино Спрингс қаласының оңтүстік-батысында АҚШ-қа қайта кіреді. Одан кейін ол халықаралық шекарадан солтүстікке қарай Тумакакори ұлттық тарихи паркі, Тубак, Грин-Вэлли, Сахуарита, Сан-Ксавьер-дель-Бак, Тусон, Марана және Пикачо пик мемлекеттік паркі арқылы Каса-Гранде мен Гила өзенінің оңтүстігіндегі Санта-Крус жазығына дейін жалғасады. Санта-Крус жазығында егіншілік дамуға дейін өзеннің ағысы жазық арқылы өтетін. Егіншілік даму басталғанда, Санта-Крус өзенін Грин-Вашқа бұрып, аймақтағы егіншілікті барынша арттыру үшін Грин каналы құрылды. Осы бұрудың нәтижесінде Санта-Крус өзенінің бастапқы арнасы жойылды. Грин каналынан Грин-Ваш Санта-Роза-Вашқа құяды, ол бастапқы Санта-Крус өзенінің арнасына құяды. Бұл арна Гила өзенінде аяқталатынға дейін жалғасады. Ногалес пен Тусон арасында өзен аңғарын шығысында Сан-Каетано және Санта-Рита таулары, батысында Атаскоса, Тумакакори және Сиеррита таулары қоршап тұр.
The Santa Cruz has its headwaters in the high intermontane grasslands of the San Rafael Valley to the southeast of Patagonia, Arizona, between the Canelo Hills to the east and the Patagonia Mountains to the west, just north of the international border. It flows southward into Mexico past Santa Cruz, Sonora and turns westward around the south end of the Sierra San Antonio near Miguel Hidalgo (San Lázaro), thence north northwest to reenter the United States just to the east of Nogales and southwest of Kino Springs. It then continues northward from the international border past the Tumacacori National Historical Park, Tubac, Green Valley, Sahuarita, San Xavier del Bac, Tucson, Marana, and Picacho Peak State Park to the Santa Cruz Flats just to the south of Casa Grande and the Gila River. Before the development of agriculture in the Santa Cruz Flats, the river's course went right through the flats. As development started, the Greene Canal was formed to divert the Santa Cruz River to the Greene Wash to maximize agriculture in the area. Because of this diversion, the original Santa Cruz River riverbed was destroyed. From the Greene Canal, the Greene Wash empties into the Santa Rosa Wash which empties into the original Santa Cruz River riverbed. This riverbed is followed all the way until it terminates at the Gila River. Between Nogales and Tucson the river valley is flanked by the San Cayetano and Santa Rita Mountains on the east and the Atascosa, Tumacacori, and Sierrita Mountains on the west.
Гидрографиялық
Санта-Крус өзенінің көп бөлігі әдетте құрғақ арна, егер аймақта мол жауын-шашын жалмаса. Бұл әрқашан солай болған жоқ, бірақ 19 ғасырдың соңында адамның қателіктері мен табиғи апаттардың салдарынан Санта-Крус өзенінің деградациясына ұшырады. Бұрын, су бірнеше жерде тұрақты түрде ағып тұрды, соның ішінде Тусон аймағындағы тоғыз учаскеде, ал өзен жағалаулары мамық және мескит тоғайларымен жабылған. 20 ғасырдың ортасында Тусон қаласынан өтетін өзен бөлігі толығымен құрғап қалды. Бұл Аризона штатының Ногалес қаласының ішінде және солтүстігінде шамамен 9 мильге (14 км) жуық өзен жағалауын қайта жаңғыртуға мүмкіндік берді. Соңғы жылдары суды сақтау және қалпына келтіру шараларының арқасында Санта-Крус өзенінің Үлкен Тусон аймағындағы бірнеше бөліктерінде жылдық ағын қайта жанданды. 2019 жылдың маусым айында Тусон қаласы Санта-Крус өзенінің мұра жобасы аясында күн сайын Санта-Крус өзенінің арнасына тазартылған сарқынды суды құюды бастады. Бұл Тусон қаласының орталық бөлігіне жақын шамамен 1 мильге (2 км) дейін жылдық ағынды қайта жандандырды. Бұл өзен бойындағы вегетациялық жағалау аймақтарының жаңаруына әкелді, соның ішінде мамық көшеттері мен ылғалды жерде өсетін бидайлардың пайда болуына себеп болды. Роджер жолындағы сарқынды суларды тазарту станциясы да тазартылған суды құйып, өзеннің жылдық ағынын шамамен 46 мильге (74 км) дейін ұзартады.
Most of the Santa Cruz River is usually a dry riverbed, unless the area receives significant rainfall. This was not always the case, but a combination of human errors and natural catastrophes in the late nineteenth century led to the decline of the Santa Cruz. Prior to this, water flowed perennially in a number of places, including along nine stretches in the Tucson area, and the river's banks were lined with cottonwood and mesquite bosques. In the mid 20th century, the river's stretch through Tucson dried up completely. This has resulted in the revival of approximately 9 mile (14 km) of riverbank within and north of the city of Nogales, Arizona. In recent years, due to water conservation efforts and restoration projects, perennial flows have returned to a few parts of the Santa Cruz River in greater Tucson. In June 2019, the city of Tucson began releasing treated wastewater daily into the Santa Cruz River bed near West Silverlake Road as part of the Santa Cruz River Heritage Project. This has resulted in renewed perennial flow in an approximately 1 mile (2 km) stretch near downtown Tucson. This has led to the revival of vegetated riparian zones along the river, including areas of cottonwood shoots and seep willow. Further downstream at the Roger Road Waste Water Treatment Plant has been releasing treated wastewater, which extends the perennial flow of the river for approximately 46 mile (74 km).
Демалыс
Хуан Баутиста де Анза ұлттық тарихи жолы Санта-Крус өзенінің көп бөлігімен қатар жүреді. Маранада Санта-Крус өзені бойында, Танжерин жолында және Гладден Фермс қоғамдық саябағы арқылы орналасқан шамамен он шақырымға жуық көп мақсатты жаяу және велосипед жолы бар.
The Juan Bautista de Anza National Historic Trail parallels much of the Santa Cruz. In Marana, there are approximately ten paved miles of multi use recreational path along the Santa Cruz, located on Tangerine Road and through the Gladden Farms community park.