Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Орталық Калифорнияның ең ұзын өзені, АҚШ
Longest river of Central California, United States
Сан-Хоакин өзені (,/s//æ//n// //hw//ɑː/'/k//iː//n/; lang es) – Орталық Калифорнияның ең ұзын өзені. 589 км (366 миль) ұзындығындағы өзен биік Сьерра-Невада тауларынан басталып, солтүстік Сан-Хоакин алқабының құнарлы ауыл шаруашылығы аймағы арқылы ағып, Суисун шығанағына, Сан-Франциско шығанағына және Тынық мұхитына жетіп саяды. Сан-Хоакин суармалы судың маңызды көзі және жабайы табиғаттың қозғалыс жолы болып табылады. Калифорния өзендерінің арасында бөгеттер мен арналармен ең көп реттелген өзендердің бірі. Сан-Хоакин алқабында 8 мың жылдан бері адамдар қоныстанған, бұл Колумбтан бұрынғы Калифорнияның ірі халық орталықтарының бірі болған. 18 ғасырдың соңынан бастап, Сан-Хоакин бассейніне зерттеушілер, одан кейін негізінен испан және американдықтар толқындармен көшіп келді. Испания бұл аймақты жаулап алған кезде, испан офицерлері басқаратын, көбінесе испан және мексикалық текті сарбаздарды Мексикадан жіберді. Испаниядан келген францискан миссионерлері католик дінін үйрету арқылы жергілікті халықты дінге келтіру үшін экспедициялармен бірге келді. Бұрын ішкі теңіз болған Сан-Хоакин алқабының көп бөлігі біркелкі топографияға ие, ал төменгі өзеннің үлкен бөлігі үлкен су тасқыны алабын құрайды. 20 ғасырда Сан-Хоакин және оның барлық ірі салаларында көптеген бөгеттер мен су сақтайтын тоғандар салынды. Бұл инженерлік құрылыстар өзеннің өзгеруін мәңгілікке өзгертіп, Туларе бассейінін Сан-Хоакин су жүйесінің қалған бөлігінен бөліп тастады. Бұрын жүздеген мың шағын ласось шабақтарының және миллиондаған көшпелі құстардың мекені болған өзен бүгінде әртүрлі федералдық агенттіктердің сумен жабдықтау, кеме жүргізу және реттеу жұмыстарына тап болып, 20 ғасырдан бері өзеннің ағынын күрт азайтты.
The San Joaquin River (,/s//æ//n// //hw//ɑː/'/k//iː//n/; lang es) is the longest river of Central California. The 366 mile (589 km) long river starts in the high Sierra Nevada, and flows through the rich agricultural region of the northern San Joaquin Valley before reaching Suisun Bay, San Francisco Bay, and the Pacific Ocean. An important source of irrigation water as well as a wildlife corridor, the San Joaquin is among the most heavily dammed and diverted of California's rivers. People have inhabited the San Joaquin Valley for more than 8,000 years, and it was long one of the major population centers of pre Columbian California. Starting in the late 18th century, successive waves of explorers then settlers, mainly Spanish and American, emigrated to the San Joaquin basin. When Spain colonized the area, they sent soldiers from Mexico, who were usually of mixed native Mexican and Spanish birth, led by Spanish officers. Franciscan missionaries from Spain came with the expeditions to evangelize the natives by teaching them about the Catholic faith. Once an inland sea, most of the San Joaquin Valley has a very uniform topography, and much of the lower river formed a huge flood basin. In the 20th century, many levees and dams were built on the San Joaquin and all of its major tributaries. These engineering works changed the fluctuating nature of the river forever, and cut off the Tulare Basin from the rest of the San Joaquin watershed. Once habitat for hundreds of thousands of spawning salmon and millions of migratory birds, today the river is subject to tremendous water supply, navigation and regulation works by various federal agencies, which have dramatically reduced the flow of the river since the 20th century.
Атауы
Өзеннің әртүрлі бөліктері әртүрлі атаулармен белгілі болды; кейде өзеннің әртүрлі бөліктері әртүрлі есімдермен танылды. Оңтүстік Йокуттар өзенді Тихшачу (Тих шах чуо) деп атады, бұл "лосось аулау орны" деген мағынаны білдіреді. Өзеннің қазіргі атауы 1805–1808 жылдарға дейін қалыптасқан, сол кезде испан саяхатшысы Габриэль Морага миссия орналастыруға ыңғайлы жерлерді табу үшін Сан-Хосе миссиясынан шығысқа қарай саяхат жасады. Морага өзеннің бір саласын (қайсысы белгісіз) Исаның анасы Марияның әкесі, Әйелі Аннаның күйеуі Әулие Иоакимнің құрметіне атады. Морага таңдаған есім кейіннен бүкіл өзенге қолданылды; ол 1810 жылға қарай кеңінен қолданысқа енді. 1827 жылы Джедедия Смит өзінің күнделігінде белгісіз американдықтар тобы өзенді Петикутри деп атағанын жазды, бұл атау АҚШ Геологиялық қызметінің (USGS) Географиялық атаулар ақпараттық жүйесінде балама атау ретінде тізімделген. Сан-Хоакиннің төменгі бөлігіне бұрынғы атау Рио-де-Сан-Франциско болған, бұл атау әке Хуан Креспи өзенге берген есім, ол оңтүстіктен Сакраменто-Сан-Хоакин дельтасына құятынын көрген. 1772 жылы Педро Фагес экспедициясының мүшесі Креспидің бақылау орны қазіргі Антиохияның артындағы төбелер болды. Тағы бір ертерек аты – Рио-Сан-Хуан Баутиста, оның шығу тегі белгісіз.
The river was called many different names; at times different parts of the river were known by different names. The southern Yokuts called the river, Tihshachu (Tih shah choo), meaning salmon spearing place. The present name of the river dates to 1805–1808, when Spanish explorer Gabriel Moraga was surveying east from Mission San José in order to find possible sites for a mission. Moraga named a tributary of the river (it is not known which one) for Saint Joachim, husband of Saint Anne and father of Mary, the mother of Jesus. The name Moraga chose was later applied to the entire river; it was in common use by 1810. In 1827, Jedediah Smith wrote in his journal that an unknown group of Native Americans called the river the Peticutry, a name which is listed as a variant in the U. S. Geological Survey (USGS) Geographic Names Information System. An earlier name for the lower section of the San Joaquin was Rio de San Francisco, which was the name Father Juan Crespí gave to the river he could see entering the Sacramento San Joaquin Delta from the south. A member of the Pedro Fages party in 1772, Crespi's vantage point was the hilltops behind modern Antioch. Another early name was Rio San Juan Bautista, the origin of which is unknown.