Кіріспе

Құс түрлері

Оңтүстік ақ жиекті күмісқұс (Formicivora grisea) – Thamnophilidae тұқымдасының Thamnophilinae кіші тұқымдасына жататын, жәндіктермен қоректенетін құс. Ол Бразилия, Колумбия, Француз Гвианасы, Гайана, Суринам және Венесуэлада таралған.

Таксономия және жүйелеу

Оңтүстік ақ жиекті құс тұқымдасын француз ғалымы Жорж Луи Леклер, конте де Буффон өзінің "Табиғат тарихындағы құстар" атты еңбегінде 1775 жылы Француз Гвианасының Кайен қаласында жиналған мысалдан сипаттаған. Құс сондай-ақ Франсуа Николас Мартинет салған, Эдме Луи Добентонның жетекшілігімен жасалған "Табиғат тарихының жарықтандырылған суреттерінде" қолмен боялған бір суретте бейнеленген, ол Буффонның мәтініне қосымша жасалған. Суреттің түсіндірмесінде де, Буффонның сипаттамасында да ғылыми атау болмаған, бірақ 1783 жылы голланд натуралисі Питер Боддарт өзінің "Жарықтандырылған суреттер каталогында" Turdus griseus деген екі атаулы номенклатураны қолданған. Оңтүстік ақ жиекті құс енді 1824 жылы ағылшын натуралисі Уильям Суэйнсон енгізген Formicivora туысына жатқызылады. Қазіргі кезде солтүстік ақ жиекті құс (Formicivora intermedia) және оңтүстік ақ жиекті құс бұрын ақ жиекті құс (Formicivora grisea) ретінде бір түр деп есептелген. Әлемдік таксономиялық жүйелер оларды 2016 жылғы жарияланымда егжей-тегжейлі сипатталған, өте ерекше дауыстауларына сүйене отырып бөліп қарастырды, бірақ Клементс таксономиясы 2023 жылға дейін осылай істемеді. Американдық орнитологиялық қоғамның Солтүстік және Оңтүстік Америка жіктеу комитеттері жалғыз ақ жиекті құс түрін сақтап келеді, бірақ Оңтүстік Америка комитеті осы бөліністі қабылдау үшін ұсыныс іздеп жатыр. Оңтүстік ақ жиекті құстың екі түршесі бар: номинативтік F. g. grisea (Boddaert, 1783) және F. g. rufiventris (Carriker, 1936).

Таралуы және мекендейтін ортасы

Оңтүстік ақ жиекті құрттардың таралу аймағы үзіліспен келген. Аталы түрлік түрі Бразилияның солтүстігінде және Гвианаларда, ал одан бөлек Амазонияның көп бөлігінде және Бразилияның шығысында таралған. F. g. rufiventris түршесі Колумбияның Мета және Какета департаменттерінен бастап, Венесуэланың Амазонас штатының көп бөлігіне дейін кездеседі. Бұл түр орманды ландшафттардың әртүрлі түрлерінде қоныстанады, әсіресе орман шеттеріндегі төменгі және ортаңғы қабаттарды ұнатады. F. g. rufiventris түршесі көбінесе ақ құмды топырақтағы кампанияларда немесе жас екіншілік орманды жерлерде кездеседі. Аталы түрше Гвианадағы мангрлерде, Амазониялық Бразилиядағы екінші өсімдіктерде және жағалау бойындағы өсімдіктерде, Солтүстік-Шығыс Бразилиядағы тропикалық жапырақты ормандарда және Бразилияның шығыс жағалауындағы рестинга бұталарында кездеседі. Биіктік бойынша көбінесе төменгі жазықта кездеседі, бірақ Венесуэлада жоғарыраққа дейін жетеді.

Өсіру

Оңтүстік ақ жиекті муравейқұс көбейту маусымы өте кең аумақта әртүрлі кезеңдерде өтеді, шілде мен наурыз аралығында айырмашылықтар болады. Оның ұясы – көбінесе жерден жоғарырақ бұтақтарға ілінген, шөп сабақтары мен жіңішке өсімдік талшықтарынан тоқылған тостаған тәрізді; оны екі жынысы да салады. Әдеттегі жұмыртқа саны – екі, олар көбінесе кремді немесе сұрғылт ақ түсті болып келеді, және лила түстен қою күлгінге дейін әртүрлі белгілері болуы мүмкін. Инкубация кезеңі, ұшқындардың ұядан шығу уақыты және ата-аналық күтімге қатысты мәліметтер белгісіз.