Кіріспе
1970 жылдан бері Мичиган штатының Энн-Арбор қаласында марихуананы иеленуге қатысты АҚШ-тағы ең либералды заңдар қабылданды. Бұған 1971 жылы қалалық кеңес бекіткен қаулы, 1974 жылы өткізілген халық референдумында шағын мөлшердегі марихуананы иеленуді тек шағын айыппұл төлеумен қарастырылатын әкімшілік құқыс бұзушылық деп белгілеу, және 2004 жылы медициналық марихуана қолдану туралы референдум кірді. 2018 жылдың қараша айында Мичиган штатының марихуананы реттеу және салық салу туралы заңының қабылдануы Энн-Арбор қаласында ғана емес, бүкіл штат бойынша демалыс марихуанасын заңдастырды.
1971 жылғы марихуана туралы өкім
1960 және 1970 жылдардың басында Энн-Арбор бірқатар радикалды ұйымдарды қабылдады, оның ішінде Демократиялық қоғам үшін студенттердің құрылтай жиналыстары, Ақ пантералар партиясының құрылуы және жергілікті Адам құқықтары партиясы. Қаладағы қоғамдық пікір марихуананы иеленуді қылмыстық қылық деп тану мәселесінде солға қарай жылжи берді. Мичиган университетінің бас студенттік газеті «The Michigan Daily» 1967 жылдың өзінде марихуананы заңдастыруға шақырып, ұлттық баспасөз назарына ілікті. Дегенмен, қаланы соңғы кезде марихуанаға қатысты ең либералды ережелерді қабылдауға итермелеген екі нақты фактор болды. Бірінші фактор – штаттық жазаларға жергілікті халықтың реакциясы. Оған сәйкес, 57 грам немесе одан аз марихуананы иеленгені үшін бір жылға бас бостандығынан айыру, марихуана сатқаны үшін төрт жылға бас бостандығынан айыру және қайталап жасалған қылмыстар үшін ауыр жазалар қарастырылған. Ақын және белсенді Джон Синклердің екі грамм марихуана иеленгені үшін он жылға бас бостандығынан айырылуы осы жазаларға ұлттық назар аударды. Бұл үкім 1971 жылдың 10 желтоқсанында Энн-Арбордың Крислер аренасында Джон Синклерді босату митингісіне себеп болды. Бұл шарада солшыл саясатты қолдайтындар, соның ішінде поп-музыканттар Джон Леннон, Стиви Уандер және Боб Сегер, джаз орындаушылары Арчи Шепп және Розуэлл Радд, сондай-ақ спикерлер Аллен Гинзберг, Ренни Дэвис, Джерри Рубин және Бобби Сил қатысты. Митингтен үш күн өткен соң, Мичиган Жоғарғы соты штаттың марихуана заңдары конституцияға қайшы екенін мәлімдегеннен кейін Синклер түрмеден босатылды. Екінші фактор – 1972 жылдың сәуір айында Анн-Арбор қалалық кеңесіне Адам құқықтары партиясынан (HRP) екі кандидаттың сайлануы болды. Бұл ұйым жергілікті прогрессивті және радикалды идеяларды қолдады. 1972 жылдың қыркүйегінде, кеңеске орын алғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, HRP-тің екі кеңес мүшесі екі унциядан аз марихуана иеленгені үшін қалалық айыппұлды 5 долларға дейін төмендетуге бағытталған заң жобасын ұсынды. (Бұрын қалалық айыппұл штаттық айыппұлмен бірдей болған.) Содан кейін қалалық полиция бұзушылардан штаттық заңға емес, қалалық заңға сәйкес айып тақпақ шығаратын болды. Демократиялық кеңес мүшелерінің қолдауына ие болған HRP өкілдері кеңес республикашыларының қарсылығына қарамастан, жарлықты тез арада қабылдауға қол жеткізді. Жаңа жарлықты қолдаған қала әкімі Роберт Харрис «The Washington Post» газетіне: «Бұл қалада басқа жол болған жоқ. Біз балалар мен полиция арасындағы қарым-қатынасты жақсартуға көп күш салдық. Енді полиция марихуанамен айналысуды тоқтатады» деді. Сыртқы бақылаушылар бұл жарлықты елдегі ең жұмсақ жарлық деп сипаттады. Баспасөз сұхбаттарында қалалық прокурор Джерольд Лакс жазаны «шамамен тұрақтандыру айыппұлы сияқты» деп сипаттап, заң бұзушылардың айыпты мойындап, айыппұлмен бірге билетті қала әкімдігіне қайтарып жіберу арқылы айыптан құтылуға мүмкіндігі бар екенін түсіндірді. Қалалық полиция және прокурорлар бұзушыларға қатысты күш қолдану құралы ретінде әлі де қолданылатын штаттық заңдардың орнына 5 долларлық қалалық жарлықты қолдануға келісті. Дегенмен, полиция бастығы есірткі сатушыларды қатаң түрде қудалайтынын және осы санаттағы бұзушыларға қатысты қатаң штаттық заңдарды қолданатынын уәделеді. Қалалық сайлаушылар қараша айында Перри Буллардты Мичиган штатының Өкілдер палатасына сайлап, бүкіл штат бойынша ересектердің марихуананы иеленуін, бірақ сатуын толық заңдастыруды талап ететін платформаны қолдады. Соттың жағымсыз шешіміне қарамастан, қаланың марихуана жарлығы 1973 жылдың маусым айына дейін күшінде болды, содан кейін оны қалалық кеңес жойды. Жергілікті пікірталас CBS және NBC телеарналарының жаңалық бағдарламалары мен «The New York Times» газеті сияқты бірқатар ұлттық БАҚ-тың назарына ілікті. Кеңес дауыс беру кезінде 150-ге жуық көрермен кеңес палаталарын толтырып, наразылық ретінде газеттерді жағып, бір наразылық білдіруші қала әкімі Джеймс Стивенсонға вишня пішінін лақтырып жіберді. Жарғылық бөлімде марихуананы иеленген, қолданған, берген немесе сатқан жағдайда 5 доллар айыппұл салынды және қалалық полицияға қатаң штаттық заңдарды қолдануға тыйым салынды. Сол күні көршілес Ипсиланти қаласы да осындай шараны қабылдады. Хартияға түзету енгізу кезінде Энн-Арбордың сайлаушылары бұл ережелердің «осы қауымдастықтың азаматтарына, әсіресе студенттер немесе басқа да жастарға әділ және тең құқықтық қарауды» қамтамасыз ету үшін қажетті екенін мәлімдеді. 16.2-бөлімнің бір бөлігінде қалалық полиция қызметкері «марихуананы иелену, бақылау, қолдану, беру немесе сату туралы басқа билік органдарына, тек Анн-Арбор қалалық прокурорына есеп беруі керек, ал қалалық прокурор бұл шағымды қудалау үшін басқа билік органдарына жібермейді» делінген. Сонымен қатар, Джон Синклер Энн-Арбордың WNRZ радиосында «Toke Time» атты марихуананы заңдастыруды қолдайтын жергілікті радио бағдарламасын жүргізді.
1990 жылы марихуана заңын қатаңдау
1980 жылдары Энн-Арбор республикашылдары қаланың марихуанаға қатысты жеңілдікпен қарау саясатын бекіткен жарғылық бөлімін жою үшін күшін арттырды. 1983 жылғы референдумда Энн-Арбор сайлаушылары марихуана кодексін қатаңдату ұсынысын қабылдамады, дауыс бергендердің 61,7 пайызы осы өзгеріске қарсы болды. Алайда, 1980 жылдардың соңында, орталық қанаттағы GOP мэрі Джеральд Д. Джерниган марихуана кодексін қала үшін "ұятқа толы" жағдай деп атады. 1990 жылдың қаңтарында қалалық кеңес марихуананы иелену, қолдану немесе сату үшін жазаларды күшейту туралы референдум өткізуге келісім берді. Сол сайлауда, қаланың бастапқы 5 долларлық марихуана заңының үлгісін пайдалана отырып, сайлаушылар Мичиган штатында аборт заңсыз болған жағдайда Энн-Арборда абортқа қол жеткізуді қорғауға бағытталған жарғыға түзету енгізді. Сайлаушылар егер аборт заңсыз болса, қалалық жарлық күшіне енеді деп белгіледі, онда аборт жасағандарға Энн-Арборда тек 5 доллар айыппұл салынады. Осылайша, жергілікті судьялар мемлекеттік жазалардың орнына 5 доллар айыппұлды белгілеуге құқылы болады. Бұл шара Мичиган штатында абортқа қатысты шектеулерді күшейту, соның ішінде ата-аналардың келісімін алу туралы заң жобасын қабылдау талқыланған кезде жасалды, және қаланы "репродуктивтік бостандық аймағы" деп жариялады. Жарғыға енгізілген түзетудің заңдылығы әлі де күмәнді, себебі ол ешқашан сотта сынақтан өтпеген. Жергілікті белсенділердің бірі сайлаушылардың марихуанаға қатысты шешіміне көңілі толмағанын білдіріп, USA Today газетіне: "Адамдар аборт бойынша жақтас болды, мен олардың марихуана бойынша да жақтас болатынын күткенмін" деді. Дегенмен, тіпті жаңа айыппұлмен бірге, Энн-Арборда шамалы мөлшерде марихуана иелену көбінесе қылмыстық жазаланбайтын қалды, себебі жазасы жол қозғалысы ережелерін бұзу үшін салынатын айыппұл сияқты азаматтық құқық бұзушылық айыбынан ғана тұрды. Шындығында, 2012 жылы Ann Arbor Observer газеті қалалық прокурордың көмекшісі Боб Уэсттің: "Соңғы бес жылда медициналық мақсатта қолданылмаған марихуананы иеленген екі адам ғана сотқа тартылғанын есіне түсіргенін" жазды, және бұл тек қана қолданушылар қаланың жеңілдікпен қарау саясатын бекіткен марихуана заңына сәйкес алған айыппұлдарды төлемеуге тырысқандықтан болды.
2004 жылғы медициналық марихуана референдумы
2004 жылғы 2 қарашада Анн-Арбор қаласының сайлаушылары қала тұрғыны Рич Биркетт жазған Анн-Арбор медициналық марихуана бастамасын мақұлдады. Бұл дауыс беру арқылы қабылданған бастама қала жарғысының 16.2-бабына өзгеріс енгізіп, медициналық мақсатта марихуана өсіруге және пайдалануға рұқсат берді. Сонымен қатар, медициналық емес мақсатта қолдану немесе сату үшін үшінші және одан кейінгі құқық бұзушылықтарға 100 долларға дейін айыппұл салынды. Бұл шара сайлаушылардың 74 пайызының қолдауымен қабылданды. Анн-Арбор бастамасы сол күні жергілікті және штаттық деңгейдегі сайлау бюллетеньдеріндегі ұқсас шаралардың бірі ғана болды: Колумбия (Миссури штаты), тағы бір студенттік қала, Монтана штаты сияқты медициналық марихуанаға қатысты ұқсас заңды мақұлдады, ал Орегон штатының сайлаушылары қолданыстағы медициналық марихуана бағдарламасын жеңілдету туралы бастаманы қабылдамады, Аляска штатының сайлаушылары марихуананы иеленуді толыққанды қылмыстан босатуды қабылдамады. Дегенмен, сайлау кезінде көп дау тудырмаған бұл шара, қабылданғаннан кейін даулы мәселеге айналды. Мақұлдағаннан кейін көп ұзамай Анн-Арбор қаласының прокуроры Стив Постема бастаманы "қолдануға келмейтін" деп сипаттап, оның федералды және штаттық заңдармен қайшы екенін айтты. Сол сияқты, қалалық полиция бастығы Дэн Оутс өзінің полиция күштері оған немқұрайлы қарайтынын және бұрынғы тәртіпті сақтауды жалғастыратынын мәлімдеді. Бұл бастаманы сайлауға енгізу үшін жұмыс істеген белсенділер наразылық білдірді. Бірақ Анн-Арборда медициналық марихуана қолданушыларға сирек қудалау шарасы қолданылады және бірінші рет иелену үшін жаза 25 доллар көлемінде әкімшілік айыппұл болып қала беретіндіктен, 2004 жылғы сайлау шарасының өзі де, Оутстың оны қолдану туралы кейінгі мәлімдемелері де мазмұнынан гөрі символдық сипатқа ие болуы мүмкін.
2008 жылғы Мичиган медициналық марихуана туралы заң
2008 жылдың қарашасында Мичиган штатының сайлаушылары Мичиган медициналық марихуана заңын қабылдады. Жаңа штат заңы 2009 жылдың 4 сәуірінде күшіне енген заңға сәйкес, білікті пациенттер мен оларға тағайындалған негізгі күтімшілерді штаттық құқық қорғау органдарынан қорғау арқылы Энн Арбор қалалық жарғысын қолдайды. Заңға сәйкес, емдеуші дәрігердің қол қойған куәлігі бар және белгілі бір ауруға шалдыққан пациент Мичиганның Қоғамдық денсаулық департаменті басқаратын бағдарлама арқылы заңды медициналық марихуана қолдануға жеке куәлік алуға тіркеле алады. Тіркелгеннен кейін пациент пен негізгі күтімші штат заңнамасына сәйкес марихуананы заңды түрде иеленуге құқылы. Негізгі күтімші медициналық марихуананы қолдануға көмектесе алады, тіпті пациенттің заңмен қорғалған, ең көп дегенде 12 марихуана өсімдігін өсіруге жауапкершілікті өз мойнына алып, осы үшін ақы ала алады. Медициналық марихуананы қолдануға рұқсат берілгенімен, Мичиган штатында бұл әрекет заңсыз саналды, бұл штат полициясы мен басқа да құқық қорғау органдарының ұстауға мүмкіндік беруіне себеп болды. Мичиган штатының заңымен қамтамасыз етілген жаңа қорғаныспен Энн Арборда тіркелген пациенттер мен күтімшілерге қауіптің жалғыз қалғаны – жаңа штат заңының толық сынақтан өтпегендігі және ДЕА (DEA) және басқа да федералдық құқық қорғау органдарының әрекеттері.