Кіріспе

Итальяндық комикс "Zagor" – редактор және жазушы Серджио Бонелли (аты Guido Nolitta) және суретші Галлиено Ферри жасаған итальяндық комикс. "Zagor" алғаш рет 1961 жылы Италияда Sergio Bonelli Editore баспасында жарық көрді.

Кейіпкер

Загордың нағыз аты Патрик Уайлдинг, Майк пен Беттидің ұлы. Ол – батыс стиліндегі тарзан тәрізді кейіпкер, АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы Пенсильвания штатында орналасқан Дарквуд деген ойдан шығарылған орманның тұрғыны. Оның Загор деген есімі үнді тіліндегі "За Гор Те Най" деген атынан шыққан, оның шартты мағынасы – "Балталы рух". Жазушылар нақты мерзімдерді көрсетпесе де, Загор 19 ғасырдың бірінші жартысында, шамамен 1825–1830 жылдары белсенді болған деп есептеледі. Загор өзінің барлық территориясында бейбітшілікті сақтау үшін күреседі, үнді тайпаларын қорғайды және терісінің түсіне қарамастан қылмыскерлерді қуғынмен аяусыз жазалайды. Патрик Уайлдинг – әскери шенеуніктің ұлы, солтүстік-шығыстағы орманды мекендеп, пионер және аңшы болып зейнетке шыққан. Патрик Уайлдингтің ата-анасы Соломон Кински бастаған абенаки үндістерінің қолынан қаза тапқан. "Жолға жүргін Фитзи" деген лақап атымен танылған орта жастағы аңшының тәрбиесінде өскен баланың бойында тек бір ғана ой болды: кек алу. Фитзи оған балтаннан қару жасауды үйретті, ал кек алуға жеткілікті жасқа келгенде Патрик отбасына шабуыл жасағандарды іздеп тауып, аяусыз өлтірді. Жеңілген Кинскиден кек алуға асыққанда Патрикке әкесінің қара беті ашылды. Лейтенант Майк Уайлдинг күміс көлдің жағасындағы абенаки тайпасын қырған күштердің аяусыз басшысы болды, осы оқиға салдарынан ол армиядан қызметтен шығарылды. Патриктің Clear Water өзенінің жағасындағы үйіне жасалған шабуыл, іс жүзінде, командир Уайлдингтің жасаған қателіктері үшін лайықты жаза болды. Кински шатасып, алаңдаған Патрикті өлтіруге дайындалып тұрғанда, Фитзи өз шәкіртінің өмірін сақтап қалды, бірақ осының кесірінен өлімге ұшырады және Патриктің қолында көз жұмды. Баланың жақсылық, жамандық және әділдік туралы түсінігі күмән тудырды, өйткені ол қатты ауырсыну, қайғы, шатасу және Майк Уайлдинг бірнеше жыл бұрын жасаған геноцидтің көрінісін бастан өткерді. Әкесінің күнәларын өтеу үшін, сондай-ақ өзінің күнәларын жуу үшін Патрик өзін (Салливандармен, оның бейнесін жасаумен айналысатын акробаттар отбасымен бірге) За Гор Те Найға, немесе қысқасымен Загорға айналдыруға мәжбүр болды. Ол әрқашан әлсіздер мен қысымға ұшырағандардың жағында болуға дайын, олардың тегіне қарамастан – қызыл, ақ немесе қара болсын. Жаңа Загор өзінің лашығын Дарквуд орманның батпақты аймағындағы құмға батып кететін аралға көшіріп, бейбітшілік орнатушы ретінде жұмысын бастады. Ол Дарквуд тайпаларын өз қанатына алды, осылайша Darkwood Лорды атағын алды, бейбіт тұрғындар мен аңшылар оны жақсы көріп, құрметтейді, ал қызыл және ақтардың арасындағы бейбітшілікке қауіп төндіретін кез келген адам одан қорқады және жек көреді. Загор – әдеттегі батыс кейіпкері емес, өйткені оның оқиғалары қорқыныш пен ғылыми фантастиканы біріктіреді, ал оның ең жақсы досы болған кішкентай, тоқ мексикалық Чикодан көңіл көтеру мен әзіл-сықақ туындайды. Оның толық аты – "Дон" Чико Фелипе Каетано Лопес Мартинес и Гонсалес.

Іскерліктер

Загордың қабілеттері адамнан асып түсетін күш, ептілік және төзімділікке ие. Оның қарулы шайқаста немесе қарапайым төбелесдегі шеберлігі ерекше. Қажет болған жағдайда, Загор бірнеше қарсыластың күшіне тойтарыс бере алады және жекпе-жекте жеңіске жетпеуі мүмкін емес. Көптеген жағдайларда ол Солтүстік Американың жабайы жануарларымен (пума, аллигатор, тіпті аюлармен) тек балтасымен немесе пышағымен күресіп жатқанын көруге болады. Ол балтасын қару ретінде де, оқ ретінде де қолданғанда қате жібермейді. Загордың үлкен жылдамдығы және мысықтай сезгірлігі оған көшпенді найзаны немесе тіпті жебені ұстауға мүмкіндік береді. Мұндай қабілеттері үндістерді таң қалдырып, Загордың Ұлы Рухтың елшісі екенін одан әрі бекітеді (Загор өз мақсатына пайдаланатын сенім). Загор өзінің танымал тәсілімен – ағаштардың арасында секіріп, бір тармақтан екіншісіне өте алады, соның арқасында үлкен қашықтықтарды жылдам басып өтеді. Оның соғыс шақыруы – белгісіз (және қорқынышты) жаратылыстың дауысы сияқты. Бұл – Загордың айқалды белгісі, ол әдетте қылмыскерлерді үрейлендіріп жібереді. Сериал бойында Загор, өзі айтқандай, жартылай құдай болмаса да, Манитудың құрметіне ие және оның күшіне Құдайдың араласуының әсері бар екені жиі көрсетіледі. Ол зұлым күштерге қарсы аспанның чемпионы ретінде қызмет етеді (мысалы, Хеллингеннің қайтысы эпизодтары, #275-тен #280-ге дейін). Кейінгі оқиғаларда Загордың қабілеттері Атлант патшалығының ұрпағынан немесе ежелгі Африка құдайының жаңадан тууынан болуы мүмкін деген болжамдар айтылады. Адамнан асып түсетін қабілеттеріне қарамастан, Загор кейде ерекше тұлғаларға жеңіліп қалған. Мысалы, көп дағдылы зұлым Супермайкпен күш сынасып (қуат, жылдамдық, сезгірлік, ату, суға батыру және жануармен күресу), Загор жеті раундтан кейін тең түсуге мәжбүр болады – тікенектер мен пышақтармен қоршалған алаңшадағы өмір мен өлім үшін болған жекпе-жекте (соңында ол қарсыласының өмірін сақтап қалады). Әділ төбелес кезінде, "Басқышпен" рухқа қарсы тұра алатын жаулар санаулы болған. Алхимик Роберт Грейдің жағдайы да осындай. Criminal Genius (#252) және The Rebellion of the Mohawks (#253) эпизодтарында Загор мен Грей екі рет күресіп, бірінші жекпе-жекте Загор жеңіске жетсе, екіншісінде Грей жеңіске ие болады. Алайда, Грейдің темір қол протездері болғанын атап өткен жөн, сондықтан Загор қарусыз қарсыласын атуға мәжбүр болып, өзін-өзі арсыздыққа итермелейді. Лайықты қарсылас ретінде Black Wolves атты арнайы жарымәскери бөлімнің командирі капитан Отто Краусты атауға болады (No32 "Қашқын" эпизоды). Краус, аты аталмаған шығыс жекпе-жек өнерінің шебері, Загор мен Пеннакук үндістерінен сағалғанмен, Загорды сенімді түрде нокаутқа жібереді, бірақ тағдырдың ісімен, шайқаста командадан бас тартқаны үшін оның өз бөлімшесінің тірі қалған мүшесі оны атып өлтіреді.

Италиядан тыс танымал

Италияда танымал болғанымен, Хорватия, Солтүстік Македония және Сербияда одан да танымал. Оның очерктері басқа бұрынғы Югославия республикаларында – Босния мен Герцеговина және Словенияда да жарияланып келеді. Бұрынғы Югославияда «Загор» журналын серб басылымы «Дневник» 1968 жылдан бастап «Златна Серија» басылымында шығарды. Аустрияда да «Загор» комикстері жарияланса да, олардың танымал болу деңгейі төмен. «Загор» 2022 жылдың қазан айында Үндістанда Lion Comics баспасынан жарық көрді. «Загор» 1960 жылдардан бері Түркиядағы ең танымал комик кейіпкерлерінің бірі. 1971 жылы Түркияда екі ресми емес «Загор» фильмі түсірілді: «Zagor Kara Korsan'in hazineleri» және «Zagor Kara Bela». «Загор» сондай-ақ 1970 жылдары Грецияда және Израильде жарық көрді, сол кезде «Tex Willer» да басылып шықты. 2015 жылы Epicenter Comics Америка Құрама Штаттарында «Zagor! Теңізден келген қорқыныш» атты үш бөлімдік оқиғаның алғашқы ағылшын тіліндегі басылымын шығарды, оған қосымша эсселер, кіріспе мәтіндер және эксклюзивті Мишель Рубини мұқабасы бар түпнұсқалық мұқабалар енді. 2016 жылы ағылшын тілінде екінші «Загор» кітабы жарық көрді. Атауы – «Қызыл құм», оған эсселер мен мәтіндер кірді. Оның 400 беті Рубинидің мұқабасымен безендірілген. Үшінші кітап – «Вуду кекі» де 2016 жылы жарық көрді, оның ішінде үш очерк бар. 2017 жылы «Загор VS Супермайк» атты төртінші кітап шықты. Олар сонымен қатар Микеле Рубини, Стефано Андреуччи және Паскуале Фрисенда салған үш түрлі мұқабасы бар «Қорқыныштың 1000 бейнесі» атты кітап шығарды. Келесі жыл Epicenter Comics үшін өнімді болды, өйткені олар «The Origins» атты «Загордың балалық шағы мен жас күндері туралы комикстерді» жариялады: «Загор тарихы», «Darkwood: Year Zero» және «Көгілдір көпір». Сол жылы Микеле Рубини толыққанды салған «Жоғалған әлем» жарық көрді. Бұл эксклюзивті суреттер, очерктер, эскиздер және Рубинидің өзімен сұхбаттары бар қатты мұқабалы, А4, қара-ақ кітап. Оның екі мұқабасы бар: Рубинидің және Мартинердің. 2018 жылы олар 700-ден астам беттен тұратын «Шет ел сағасы» классикалық «Загор» оқиғаларын жариялады. «Шет ел сағасынан» кейін Epicenter Comics «Жындылықтың құшағында» атты жаңа А4 кітап шығарды. Бұл «Загордың» ең ұзақ оқиғасы. Оның үш эксклюзивті мұқабасын Рубини, Ферри және Шай салған. Кейіннен олар «Американдық саяхат» кітабын шығарды; тағы бір классикалық комикс, оның екі мұқабасы бар. Олардың келесі кітабы – Донателли мен Кастеллидің «Ұлы құпия» кітабы, ол Indiegogo арқылы қаржыландырылды. Сондай-ақ, оның екі арнайы мұқабасы болды. Биыл олар «Вампирдің көлеңкесі» атты тағы бір ерекше «Загор» кітабын шығарады, онда «Загор» тобының вампирлер туралы алғашқы екі оқиғасы бар. Epicenter Comics сонымен қатар «Magic Wind», «Dylan Dog», «Tex Willer», «Dragonero» кітаптарын жариялайды. Epicenter Comics компаниясын Сан-Диегода Игорь Маричич құрды.