Кіріспе

Шығыс Африкадағы луо-нилоттық этностық тобы – анюактар, сондай-ақ анюа және анюаа деп те аталады. Олар Шығыс Африканың бір бөлігін мекендейтін луо-нилоттық этнос. Анюактар үлкен луо отбасы тобына жатады. Олардың тілі – дха анюаа. Олар негізінен Батыс Эфиопияның Гамбела аймағында және Оңтүстік Суданда қоныстанған. Бүкіл әлем бойынша олардың саны 200 мыңнан 300 мыңға дейін жетеді. Көптеген анюактар қазір христиан дінін ұстанады. Шилюк халқынан кейін, христиан дініне толығымен көшкен нилоттық топтардың біріншілерінің қатарында олар тұр.

Тарих

Американдық коммерциялық емес ұйым Cultural Survival мәліметінше, ануактар бастапқыда қазіргі Оңтүстік Суданның шығысында, Эфиопияға жақын Пибор және Собат өзендері маңындағы жерлерде мекен еткен. Басқа топтардың ықпалымен қоныс аудару салдарынан, қазіргі таңда ануактардың көп бөлігі Баро және Акобо өзендері бойында тұрады. Дегенмен, 1984 жылдан бастап Дерг режимі қайта қоныстандыру бағдарламасын жүзеге асырды, осы бағдарлама аясында Эфиопияның орталық жоталарынан 60 000 адам Гамбела аймағындағы ануактардың жеріне көшірілді. Олардың көпшілігі АҚШ-тың Миннесота штатына қоныс аударды.

Мәдениет және дін

Ануактар көбінесе тығыз байланысты қауымдастарда өмір сүреді, олар көбінесе өзіне жеке қамқорлық жасайды және сыртқы әлеммен байланысы аз болады. 2000 жылдары, осындай зорлық-зомбылық күшейген кезде, Genocide Watch және Survivors' Rights International ұйымдарының есебі Ануак халқының куәліктерін жинады, ол Ануак азаматтарына жасалған кеңінен таралған зорлау мен өлтірулердің суретін көрсетті, сондай-ақ Эфиопия үкіметі мен одақтас жасақтарының олардың мүліктерін жойғанын көрсетті. 32 беттік есеп Эфиопия үкіметі мен оның одақтас жасақтарын геноцид жасауда айыптады. 2007 жылғы Вашингтон құқық колледжінің Халықаралық адам құқықтары заң клиникасының есебі, Біріккен Ұлттар Ұйымының Барлық түрдегі расизмді жою комитетіне ұсынылып, Эфиопия үкіметінің 2003 жылғы зорлықты қырып тастауға берген жауабы Расизмді жою жөніндегі халықаралық конвенцияны бұзғанын көрсетті. 2005 жылғы Human Rights Watch есебінде эфиопиялық жасақтардың Ануак азаматтарына қарсы кеңінен кісі өлтіру, зорлау және азаптау жасағаны анықталды. Есепте эфиопиялық әскердің әрекеттері адамзатқа қарсы қылмыс екені айтылды. Ануак жауынгерлерінің сөзіне сүйенсек, Ануак еркектері (және кейбір әйелдер) Эфиопияда негізсіз тұтқындалу, ұрып-соғу, қамауда ұстау және соттан тыс өлімге ұшырайды. Ануактар мен Гамбела аймағының жазық жерлерінде тұратын басқа да адамдардың адам құқықтары мәселелері Ануактардың суға, тамаққа, білімге, денсаулық сақтауға және басқа да негізгі қызметтерге қол жеткізуіне кедерілді, сондай-ақ аймақтың даму мүмкіндіктерін шектеді. Эфиопия үкіметі әскерінің Ануактарға шабуыл жасағанын жоққа шығарды және аймақтағы зорлық-зомбылықты жергілікті этникалық жасақтарға жатқызды. 2006 жылғы BBC News мақаласында жергілікті зорлық-зомбылық Гамбелла аймағындағы жайылымдарға, суға және құнарлы жерлерге қол жеткізу үшін Ануактар мен Нуерлер арасындағы дау ретінде сипатталды. 1983 жылдың наурыз айында Дерг режимі барлық эфиопиялық ер адамдарды әскери қызметке шақыру туралы жарғы шығарғанда, көптеген Ануактар мәдени себептермен әскери қызметке шақыруға қарсы болды. Үкімет бұл міндетті шақыруды жүйелі түрде күштеп орындады, нәтижесінде көптеген жас Ануактар әскери қызметке шақырудан қашу үшін Суданға немесе Эфиопияның шалғай аймақтарына қашып кетті.

Диаспораның жауабы

2000-шы жылдары Эфиопияның батысындағы зорлық-зомбылықтың күшеюіне жауап ретінде, АҚШ және Канадада тұратын ануактар тобы ануактардың адам құқықтарын жақсарту мақсатында "Ануак Әділет Кеңесін" құрды. Бұл топ басқа да үкіметтік емес ұйымдармен бірлесіп зорлық-зомбылық фактілерін құжаттап, түрлі елдерге Эфиопия үкіметінің әрекеттерін айыптауға лобби жасады.