Кіріспе

Ақылы мазмұн – Интернеттегі мәтін, графика, бейне және жүктеулер сияқты ақы төленетін мазмұн. Ақылы мазмұн көбінесе авторлық құқықпен қорғалған. Интернеттегі кейбір мазмұн әрдайым ақылы болған, бірақ соңғы уақытқа дейін ғылыми, техникалық және медициналық (STM) мазмұнға, сондай-ақ белгілі бір сауда ақпаратына ақы төлеу мәселесі кеңінен талқыланбады.

Ақпарат құралдары

Интернет пайда болғаннан бері баспа газеттердің таралымы үздіксіз төмендеп келеді. 2008 жылы АҚШ-та ғана газеттер 64,5 миллиард долларлық нарықтық құнын жоғалтты. Газеттердің онлайн оқырмандарының саны артқан сайын, газет индустриясы төмендеген жарнамалық кірістерге байланысты өз бизнес-моделін қайта қарауға мәжбүр болды. Газеттердің онлайн нұсқалары өте танымал болғанымен, онлайн жарнама тарифтері баспа басылымдарына қарағанда төмен, ал олардан түсетін кіріс баспадан түсетін кірістің азаюын толықтыруға жеткіліксіз болды. 2009 жылы Руперт Мердок онлайн газет мазмұны үшін микротөлемдер жүйесін ұсынды. 2010 жылдың маусым айынан бастап News International-дың белгілі бір басылымдары тек ақылы контент ретінде қолжетімді болды.

Музыка

Музыка индустриясы заңды түрде жүктеудің жаңа нарықтарын құруда белгілі бір табысқа қол жеткізді, онда төмен қысқартылған бағалар мен қолжетімділік сәттілікке алып келді, ал кейбір мамандар цифрландырудың басты зардап шеккендері – музыка индустриясы мен медиа арасында параллельдер бар екенін айтады. MP3 файлы көбінесе көшіріліп, таратылып, алмасылады – сыйымдылық шектеулері немесе жеке тұлғаға зиян келтірмей. MP3 файлдарының цифрлық контенттің мысалы ретіндегі осы ерекшеліктері Интернет пайда болғаннан бері музыка және медиа индустриясындағы үлкен кіріс төмендеуіне себепкер болды. Дегенмен, онлайн ойындар, цифрлық қызметтердің мысалы ретінде, сатып алынған жабдықты ұсынып, сауда жасаған кезде ғана қатысу құқығын білдіреді. Осы құқықты саудалауға және беруге болады, бірақ MP3 файлдарынан өзгеше, сатушы оны берген сәтте осы құқықтан түсетін пайдадан бас тартады.

Бейне ойындар

Цифрлық тарату платформаларының кеңінен танымал болуымен, ойындарда төлемді мазмұн жиі кездесе бастады. Мұндай мазмұн көбінесе онлайн микротранзакциялар арқылы ашылады. Төлем жасау арқылы ойында бұрын қол жеткізе алмайтын мүмкіндіктерге немесе мазмұнға қол жеткізуге, немесе қосымша мазмұнды жүктеуге рұқсат алуға болады.

Мобильді қызметтер туралы мазмұн

Дәстүрлі интернеттегі контентпен салыстырғанда, мобильді қызметтерге арналған контент ешқашан ақысыз болған емес.

Төлем үлгілері

Қазірдің өзінде кіріс табу мүмкіндігі бар екенін көрсететін деректер бар. Бір мүмкіндік – онлайн медиа әлемінде өркендеп дамып жатқан тапсырыс бойынша жарияланым шығару. Тағы бірі – Словакия мен Словенияда Piano Media жүзеге асырған ортақ төлем жүйесі. Бұл үлгіде баспагерлер бір уақытта төлем қабырғасының артына өтеді де, барлық газеттер мен мақалаларға қол жеткізу үшін клиенттерден ақы алуды бастайды. Барлық мазмұн үшін де ақы төленбесе, эксклюзивті мазмұн ақылы болады, бұл үлгі өздігінен төлем қабырғасын орната алмайтын баспагерлерге интернеттен жарнамадан басқа кіріс табуға мүмкіндік береді. Онлайн журналистиканың қолжетімділігі мен өзара әрекеттесуінің артуы көпшілік ресурстар арқылы жаңа мүмкіндіктерді тудырды, адамдар өздері ұсынған және қаржылаған оқиғалар бойынша тергеуші журналистердің жұмыс істеуіне мүмкіндік береді. Ақылы мазмұнның жаңа үлгілеріндегі кейбір табыстар төлем қабырғаларын, әсіресе фримиум үлгілерімен үйлесетін «жұмсақ» төлем қабырғаларын пайдалануда байқалады. Газеттер, әсіресе, кірісті арттыру үшін төлем қабырғаларын енгізіп келеді, ол баспа түріндегі таралымның және жарнамалық кірістің төмендеуіне байланысты азайып барады. Төлем қабырғасын енгізу тәсілдері әртүрлі. Мысалы, The New York Times газеті кодтауға 40 миллион доллар жұмсап, енгізуге 14 ай уақыт кеткен есептелген төлем қабырғасын сынап көрді. Басқа басылымдар өздері үшін шешімді іске асыру үшін провайдерлерге жүгінеді, мысалы, Weekly World News 2013 жылдың қаңтар айында төлем үлгісін пайдаланатынын жариялады. Арнайы акциялар үшін «қалағаныңша төле» әдісі де тиімді болып көрінді. Pay After Reading (PAR) – бұл жаңа бизнес-үлгі және ақылы интернет-мазмұнының принципі. Бұл принципті алғаш рет Slydoo өзінің Travel Guide генераторында қолданды, ол дерекқордағы қолжетімді ақпаратқа қол жеткізуді білдіреді, ол ашық емес, тегін емес, бірақ ақпарат үшін төлем осы ақпаратты жүктегеннен немесе оқығаннан кейін ғана жүзеге асырылады. Бұл тәсілдің басты себебі – ақпаратты алдын ала толық білмей, ақпарат/мазмұн үшін төлеуге тиіс кез келген пайдаланушының тудыратын табиғи кедергіні жеңу. Бұл принциптің авторы (Радомир Адамек) бұл үлгі көптеген ақылы мазмұнмен жұмыс істейтін қосымшалар үшін қалыпты жағдайға айналады деп болжады.