Кіріспе

Американдық белсенді және жазушы (1879-1933) Роуз Харриет Пастор Стоукс (туған есімі Висландер; 18 шілде 1879 - 20 маусым 1933) - американдық социалистік белсенді, жазушы, тууды бақылаудың қорғаушысы және феминист. Ол Нью-Йорктегі қоныстарды қолдаған элиталық Нью-Йорк қоғамының мүшесі, епископальдық миллионер Дж. Г. Фелпс Стоукспен 1905 жылы некелескеннен кейін белгілі бір танымалдыққа ие болды. Олар бірге Социалистік партияға мүше болды. Пастор Стоукс еңбек саясаты мен әйелдер мәселесі бойынша белсенділік танытуды жалғастырды, оның ішінде сол кезде өте даулы болған бала тууды бақылауға қол жеткізуді насихаттады. 1919 жылы Пастор Стоукс Америка Коммунистік партиясының құрылтайшы мүшесі болды және оны 1930 жылдары дамытуға көмектесті. Саясатта жазумен қатар, ол өлеңдер мен пьесалар жазды; олардың бірі 1916 жылы Вашингтон сквері ойыншылары шығарды. Ол өзінің өмірбаянын 1924 жылы бастаған, бірақ ол қайтыс болған кезде аяқталмаған; ол 1992 жылы жарық көрді.

Ерте өмір

Роза Харриет Висландер 1879 жылы 18 шілдеде Ресей империясының (қазіргі Польша) Аугустов қаласында православиелік еврей отбасында дүниеге келді.

Жазушылық және белсенділік

Осы уақыт аралығында Пастор оның жазуға деген талантын тапты. "Йидишес тагеблат" (Жиһуди күнделікті жаңалықтары) еврей жұмысшыларының хаттарын сұрағаннан кейін, ол хат тапсырды. Ол басылып шыққаннан кейін, ол көбірек жазуға талпынды. Газетте оның жұмысшы сыныбы туралы ойларын білдіретін хаттары жариялануды жалғастырды. "Jewish Daily News" газетінде жұмыс істеді, ол 1903 жылы Нью-Йоркке көшіп келді. Ол ағылшын тіліндегі бөлімде мақалалар жазады, басқа қыздарға кеңес береді. Ол сондай-ақ адам қызығушылығын туғызатын мақалалар жазды. Газет негізінен идиш тілінде жарық көрді. Бір аптада 15 доллар жалақымен Пастор бірнеше жылдан кейін анасы мен бауырларын Кливлендтен Нью-Йоркке әкелуге жеткілікті ақша жинады. Ол өзінің ең қанағаттандырарлық деп тапқан жұмысына, яғни әлеуметтік жобаларға жақын болу үшін, Мэдисон даңғылындағы 299-дағы үйінен бас тартты. Стоукс Еуропадан келген жаңа иммигранттарға қызмет еткен Төменгі Шығыс жағындағы Университет қонысына көшіп барды. Бұл "Еврей күнделікті жаңалықтары" газетінің жанында болды. Пастор өзінің мақаласында Стоукстың идеалдарын мақтаған. Көп ұзамай Пастор университет қонысының жұмысына да белсене араласты. Стокспен достығы тереңдеді, ал 1905 жылдың басында олар өздерінің қосылатынын жариялады. 1905 жылы 18 шілдеде - оның 26 жасында - екеуі үйленіп, көп ұзамай Америка Социалистік партиясына қосылды. Грэм де, Роуз Стоукс та социалистік қозғалыстың атынан өз қызметін жалғастырды. Ол үнемі ел аралап, бұл мәселе бойынша сөз сөйлеп, пікір алмасып, пикетке, ереуілге және белгілі бір іс-шараларды ұйымдастыруға көмектесті. Ол "Нью-Йорк Call" газетіне тұрақты түрде жазатын. Грэхам жазуға көбірек уақыт бөле бастады, бірақ Роза белсенділігін жалғастырды. Ол босануға қарсы ақпаратты таратты және әйелдерге босануға қарсы күрес шараларын жүргізген Маргарет Сэнгер мен Эмма Голдманмен жиі кездесулер ұйымдастырды.

Соғыс және қудалау

1917 жылы социалистер Американың соғыс бағдарламасын айыптап шықты. Бірақ Грэм Стоукс партиядан шығып, Нью-Йорк армиясының Ұлттық гвардиясына қосылды. Алғашында Роза да социалистерден кетіп қалды, өйткені ол партияның соғыс туралы ресми ұстанымын мақұлдады, "соғыс күш-жігеріне белсенді араласуды" қолдады. Ол Германия демократиялық елдерге қауіп төндіреді деп сенді. Көп ұзамай ол социалистерге қайта қосылды, өйткені ол президент Вудро Вильсонның саясаты халықаралық демократияны алға жылжытқандығына күмәнданады. 1929 жылы ол киім-кешек өндірушілердің ереуілі кезінде наразылық білдіргені үшін тұтқындалды. Төменгі шығыс жағындағы белсенділермен жұмыс істеген жылдары үшін оны "Геттоның Розасы" деп атады. Ол 1918-1921 жылдар аралығында американдық газеттерде ең көп аталатын әйел болды.

Өлім және мұра

1930 жылы пастор Стоукстан сүт безі қатерлі ісігі анықталды. 1933 жылы ол сәулемен емдеу үшін Германияға барады. 1933 жылдың сәуір айында достарымыз ауруханаға арналған қаржыны жинады. 15 сәуірде Пастор Стоукс Германияның Франкфурт қаласындағы қалалық ауруханаға түсті, онда профессор Вито Шмиден оған қатерлі ісіктен операция жасады. Ем-доммен айналысып жүріп, 1933 жылы 20 маусымда ауруханада 53 жасында қайтыс болды. Оның денесі өртеліп, күлі Нью-Йоркке жіберілді, онда Вебстер залында еске алу рәсімі өтті. Ақыры ол 1937 жылы жұмыстан кетті. "Jewish Daily News" газетінің баспагерлері Сарасон мен Сон "осы мәлімдемені қатаң түрде жоққа шығарды", бірақ олар Стоукс газеттің ағылшын бөлімінде жазғанын атап өтті.