Кіріспе
Ирландиялық шығыстанушы және нумизматик Уильям Марсден (16 қараша 1754 – 6 қазан 1836) – Франциямен қақтығыс жылдары Адмиралтействоның екінші, кейін бірінші хатшысы қызметін атқарған ирландиялық шығыстанушы, нумизматик және тіл білгіш.
William Marsden (16 November 1754 – 6 October 1836) was an Irish orientalist, numismatist, and linguist who served as Second, then First Secretary to the Admiralty during years of conflict with France.
Ерте өмір
Марсден Дублин саудагерінің ұлы еді. Ол Уиклоу округіндегі Вервал қаласында дүниеге келді және Дублиндегі Тринити колледжінде білім алды. 16 жасында Шығыс Үндістан компаниясына мемлекеттік қызметке орналасып, 1771 жылы Суматрадағы Бенкуленге жіберілді. Ол үкіметтегі бас хатшылық қызметіне тағайындалып, малай тілін және елді жақсы білді. 1779 жылы Англияға оралғаннан кейін, 1780 жылы Оксфорд университеті оған азаматтық құқық докторы (D. C. L.) дәрежесін берді және 1783 жылы «Суматра тарихы» деген еңбегін жариялады. Марсден 1783 жылы Корольдік қоғамға мүше болып сайланды. Оны Джеймс Реннелл, Эдвард Уитакер Грей, Джон Топхэм, Александр Далримпл және Чарльз Блэгден ұсынған еді.
Адмиралтейство хатшысы
1795 жылы Марсден адмиралтействоның екінші хатшысы болып тағайындалды, кейіннен жылына 4000 фунт стерлинг жалақымен бірінші хатшы лауазымына көтерілді. 1805 жылы осы қызметінде ол Трафальгар шайқасындағы жеңіс туралы және адмирал Хорацио Нельсонның шайқаста қаза тапқаны туралы хабарды алды. Бірінші хатшы ретінде ол кейіннен Марсден шаршылары деп аталатын, мұхиттардағы ақпаратты реттеу және топтастыру жүйесін ұсынды. Ол 1807 жылы өмір бойына жылына 1500 фунт стерлинг көлемінде зейнеткерлікке шықты, бірақ 1831 жылы одан бас тартты. 1812 жылы ол «Малай тілінің грамматикасы мен сөздігі» кітабын жариялады. 1818 жылы Марко Полоның саяхаттарының аудармасы жарық көрді. Ол сондай-ақ Корольдік қоғамның вице-президенті болды. 1820 жылы ол Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1834 жылы ол шығыс монеталары коллекциясын Британ мұражайына, ал кітаптар мен шығыс қолжазбалары кітапханасын Лондон Король колледжіне сыйға берді. Оның басқа еңбектері: «Сөздіктер, сөздіктер, грамматика және әліпбилер каталогы» (1796), «Шығыс нумизматикасы» (Лондон, 1823–1825) және «Философиялық еңбектер» мен «Археология» журналдарындағы шығыс тақырыптарына арналған бірнеше мақалалар.