Кіріспе

Американдық футболшы және жаттықтырушы (1871–1947)

Джон Генри Аутленд (17 наурыз 1871 – 24 наурыз 1947) – американдық футболшы және жаттықтырушы. Ол Оскалуза, Айова штатындағы Пенн колледжінде, Канзас университетінде және Пенсильвания университетінде футбол ойнады. Пэнн Квакерс командасы үшін ойнаған 1897 жылы ол тақау ретінде, ал 1898 жылы жартылай қорғаушы ретінде екі рет All American атағын жеңіп алды. Ойыншылық жолынан кейін Аутленд 1900 жылы Франклин және Маршалл колледжінде, 1901 жылы Канзас университетінде, 1902 және 1906 жылдары Хаскелл институтында, ал 1904–1905 жылдары Уошберн университетінде жаттықтырушылық қызмет атқарды. Оның жоғарғы оқу орнындағы футбол бойынша жалпы есебі 21–15–2 құрады. Колледж футболының ең үздік ішкі қорғаушысы үшін 1946 жылы тағайындалған Аутленд кубогы оның есімімен аталады. Аутленд 2001 жылы ойыншы ретінде Колледж футболының Даңқ залына енгізілді.

Ерте өмір және ойыншы

Аутленд Канзас штатының Хеспер қаласында Томас Аутленд пен Махала Аутлендтің (қыз есімі Кемп) отбасында дүниеге келді. Оның отбасы квакерлер болып, 1860 жылдар шамасында Индианадан Канзасқа қоныс аударған, «Қанды Канзас» кезеңінде штаттың еркіндік күресіне қолдау көрсету мақсатындағы квакерлердің үлкен көші-қонының бір бөлігі болды. Ол негізінен Джонсон округінде, Канзас штатындағы Лексингтон (қазіргі ДеСото, Канзас) және Эджертон қалаларында өсті. 1891 жылы Айова штатының Оскалуза қаласындағы Пенн колледжінің алғашқы футбол командасының құрамына кірді. Аутленд 1892 жылы команда капитаны болды және команданың 36 ұпайының 32-сін ол енгізді. 1895 және 1896 жылдары Канзас университетінде футбол мен бейсболда жарқын өнер көрсеткеннен кейін, Аутленд медициналық білімін аяқтау үшін Филадельфияға, Пенсильвания университетінің медицина мектебіне барып оқыды. Ол сол жерде қорғаушы және шабуылшы ретінде All American футбол құрамасына іліккен азаматтардың санатында болды. 1897 жылы Уолтер Кэмп оны бірінші құрама All American ойыншысы деп таңдады. 1898 жылы ол тағы да шақырылды, бұл жолы жартылай қорғаушы ретінде. Аутленд 1898 жылғы Пенсильвания командасының капитаны болды және Пенсильвания университетінде «Ең танымал адам» атанды. Ол оқуын жұмыспен үйлестірді және соңғы екі жазды алкогольге тәуелді бай жігіттерге серік болып өткізді. Оларды алкогольден аулақ ұстау үшін Аутленд оларды Вайоминг тауларына саяхатқа алып шықты.

Франклин және Маршалл

1900 жылы Аутленд Пенсильвания штатының Ланкастер қаласындағы Франклин және Маршалл колледжінің футбол командасын бір маусым жаттықтырды. Оның командасы 4 жеңіс және 5 жеңіліс көрсетті. Ол 1887 жылы құрылған команданың 11-ші жаттықтырушысы болды.

Канзас штаты

Аутленд Канзас штатының Лоуренс қаласында орналасқан Канзас университетінің «Джейхокс» футбол командасының сегізінші бас жаттықтырушысы болды және ол 1901 жылғы маусымда осы қызметті атқарды. Канзастағы оның жалпы жаттықтырушылық көрсеткіші 3–5–2 болды.

Хаскелл

1902 жылдың ақпан айында Аутленд Лоуренс қаласындағы Хаскелл институтының (қазіргі Хаскелл Үнді халықтары университеті) футбол жаттықтырушысы болып таңдалды. 1902 жылғы Хаскелл Индианс футбол командасы 8–2–1 есебімен ойын өткізіп, Миссури, Техас және Канзас командаларын жеңді. Миссуриге қарсы жеңіске жеткен соң Аутленд командасының "Карлайлды және шығыс колледждерінің кейбіреулерін де жеңе алатынын" айтты.

Жуатын күйігіш

Аутленд сонымен қатар Канзас штатының Топека қаласындағы Уошберн университетінде жаттықтырушы болды. Ол Уошберннің тоғызыншы бас футбол жаттықтырушысы болды және ол бұл лауазымда екі маусым бойы, 1904 жылдан 1905 жылға дейін қызмет етті. Оның Уошберндегі жалпы жаттықтырушылық көрсеткіші 14–5 болды. Аутлендтің 1905 жылғы маусымы тәжірибелік ойынмен аяқталды, онда жаңа ереже бойынша, шабуыл командасы бірінші мүмкіндікті үш ойынның ішінде еңсеруге міндетті болды, бұрынғыша төрт ойын болған. Бұл тәжірибе сәтсіз деп танылды.

Хаскелге қайта оралу

1906 жылы Аутленд Лоренстегі Хаскелл үнді ұлттарының футбол командасының бас жаттықтырушысы болып қайта келді. Команда маусымын 2 жеңіс және 5 жеңіліспен аяқтады, қарсыластары олардан жалпы есеп бойынша 96:53 есебімен көп ұпай жинады. Аутлендтің Хаскеллдегі жалпы жаттықтырушылық көрсеткіші 10–7–1 болды.

Кейінгі өмірі

Медициналық білімін алғаннан кейін, Аутленд 1900 жылы Канзасқа оралды, онда ол алғашқы медициналық практикасын Канзастың Лоуренс қаласында ашты, бұл оның Канзас университетінің бас футбол жаттықтырушысы болып тағайындалуына себеп болды. 1902 жылдың 28 қаңтарында Аутленд Индиана штатының Дана қаласында Этель Арнетт Граймсқа үйленді. 1904 жылы ол өзінің практикасын Канзас штатының Топека қаласына көшірді, сондай-ақ Уошберн университетінің футбол командасын жаттықтырды. 1906 жылы Аутленд отбасымен Канзас-Ситиге көшіп келді, онда ол Миссури штатының Канзас-Сити қаласындағы жаңа Троица Лютеран ауруханасының алғашқы құрамына жалпы тәжірибелі хирург ретінде қосылды. Кейін, шамамен 1916 жылы, әлі де Троица Лютеран ауруханасының штаттық қызметкері болып жұмыс істеген кезде, ол отбасымен штат аралық шекараны өтіп Канзас-Ситиге, Миссуриге көшіп, зейнеткерлікке шыққанға дейін онда тұрды. Хирургтік тәжірибесі кезінде ол өзінің ұшағын жиі пайдаланды, көбінесе Канзас-Ситидің алғашқы авиация пилоты Джон Керр "Текс" ЛаГронмен бірге ауылдық жерлердегі және шалғайдағы қалалардағы науқастарды аралап, осы аймақтағы алғашқы дәрігер болып табылды. Канзас-Сити аймағында медициналық қызмет көрсету кезінде доктор Аутленд көп жылдар бойы Канзас университетінің атлетикалық кеңесінде басқа да белгілі КУ түлектерімен, доктор Джеймс Найсмитпен және доктор Форрест "Фог" Алленмен бірге қызмет етті. Доктор Аутленд сонымен қатар университеттер аралық футбол ойындарының төрешісі болды, соның ішінде 1907 жылғы Айова штаты – Небраска матчында Айова штатының голын есептен шығарып, Небрасканың 10:9 есебімен жеңіске кенелуіне көмектесті. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол Калифорния штатының Лагуна Бич қаласына көшіп барды. Сонымен қатар ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Армиясының медициналық корпусында майор болып қызмет етті.

Канзас релелері

Аутленд Канзас эстафетасын құрушы болды, осы шараға шабыттанған оқиғаны Пенсильвания университетінде студент кезінде Пенсильвания эстафетасының басталуын көріп алғанда тапты. Ол көп жыл бойы Канзас штатындағы жарыстардың құрметті төрешісі болып қызмет етті. Одан кейін әйелі Этель, қызы Мэри Макдугалл (Нью-Орлеан, Луизиана штаты) және ұлы Джон Граймс Аутленд (Даллас, Техас штаты) қалды. Аутленд Канзас штаты, Уичита қаласындағы Мейпл Гроув зиратында ата-анасының қабірінің жанына жерленді.