Кіріспе

Перулік әнші, ән жазушы және саясаткер (1944 жылы туған)

Сусана Эстер Бака де ла Колина (suˈsana ˈβaka; 1944 жылдың 24 мамырында Перудің Лима провинциясындағы Чоррильосте туған) – Перудің көрнекті әнші-әндер авторы, мектеп мұғалімі, фольклорші, этномузыколог және үш рет Латын Грэмми сыйлығының иегері. Ол афро-перу музыкасын жаңғыртуда маңызды рөл атқарды. 2011 жылдың шілдесінде Олланта Хумала үкіметінде Перудің Мәдениет министрі болып тағайындалды, тәуелсіз Перу тарихындағы екінші афро-перулік кабинет министрі атанды. 2011 жылдың қарашасында Бака Америка мемлекеттері ұйымында (OAS) 2011–2013 жылдарға Мәдениет комиссиясының төрағасы болып сайланды.

Мансап

Сусана Бака Перудің Лима провинциясының Чоррильос ауданында, Лима қаласының бір бөлігінде, жағалаудағы балықшылар ауылында өскен. Оның музыкасы дәстүрлі және заманауи үлгілердің қосындысы. Оның тобында перулік жергілікті аспаптар бар, мысалы, каджон ("ағаш қорап", бастапқыда жеміс жәшігінен жасалған), уду (саз ыдыс), кихаджа (есек жағы), чеко – кептірілген лақ, сондай-ақ акустикалық гитара және электр тік бас. Оның көптеген әндері landó немесе vals сияқты дәстүрлі формаларға негізделген, бірақ ол куба және бразилия музыкасының элементтерін де қосады. Грег Ландау продюсерлік еткен Luaka Bop лейбліндегі дебюттік альбомы оны бүкіл әлемдегі World Music тыңдаушыларына таныстырды. Бака Перуде афро-перу музыкасын жаңғыртудағы маңызды тұлға (мысалы, Perú Negro тобының бишілері, сондай-ақ "Festejo" музыкасы), бұл мәдениет сияқты бұрын көп танылмаған, бірақ қазір Перу мәдениетінің маңызды бөлігі деп есептеледі. Бака оның халықаралық танымалдығына үлкен үлес қосты, ол 1995 жылы шыққан жинақ CD-мен басталды. Baca-ның "Мария Ландо" әні бар альбомды бұрынғы Talking Heads тобының жетекшісі Дэвид Бёрнге тиесілі Luaka Bop лейблі шығарды.

Пікірлер

Бірнеше маңызды сыншылардың пікірінше, Бака тек қана афро-перу дивасы емес. Майкл Хьюманн Stylus Magazine журналында былай дейді: "Мария Ландо Сусана Баканы әлемдік музыка картасына енгізді. Одан бері ол көптеген танымал альбомдар шығарды, олардың көпшілігі Luaka Bop лейблынан жарық көрді, барлығы да өте жоғары сапалы." PopMatters журналынан Тимоти Г. Мерелло Чикагодағы Old Town School of Folk Music мектебіндегі оның өнері туралы былай деді: "Сусана Бака жай ғана әнші емес, ол ақын, тарихшы, афро-перуандық фольклор мен музыкасын зерттеуші және барлаушы. Ол және оның тобы ырғақтар, мелодиялар, соққылар мен бидің керемет үйлесімімен толы концертке келген көрермендерді қуантып, біліммен қаруландырып, әсер етеді." Ал PopMatters журналынан Диан Соле Баканың 2009 жылғы "Seis Poemas" (Алты өлең) альбомы туралы былай деді: "Перулық әнші Сусана Баканың ашық сахнада, қатты ыстықта, жұмыс істемейтін жабдықпен өнер көрсеткенін көрген соң, Баканы тек әнші ретінде ғана емес, орындаушы және адам ретінде де құрметтемеуге болмайды. Бака Чоррильостағы теңіз жағалауындағы үйінде Instituto Negrocontinuo (Қара континуум институтын) құрды, оның мақсаты – афро-перуандық мәдениетті, музыканы және биді жинау, сақтау және дамыту."

Марапаттар

2001 жылы ол Canto альбомы үшін «Ең үздік дәстүрлі тропикалық латын альбомы» номинациясына Гремми сыйлығына ұсынылды. 2002 жылы Сусана Бака Lamento Negro альбомы үшін «Ең үздік фольклорлық альбом» Латын Грэмми сыйлығын жеңіп алды. 2020 жылы шыққан A Capella альбомы 21-ші жылдық Латын Грэмми сыйлығында «Ең үздік фольклорлық альбом» номинациясына ие болды. Ол бұл сыйлықты Перу жастарына, әсіресе Перуді күн сайын дамытуға еңбек ететін жастарға арнады.

Саяси мансап

2011 жылдың шілдесінде Перудің жаңадан сайланған президенті Оланта Хумала Баканың Мәдениет министрі болады деп хабарлады. 28 шілдеде ол қызметке кірісіп, тәуелсіз Перу тарихындағы екінші афро-перуандық кабинет министрі атанды. 2011 жылдың 11 желтоқсанында кабинеттегі өзгерістерге байланысты ол отставкаға кетті. 2011 жылдың қарашасында ол Америка мемлекеттері ұйымында (АМО) 2011–2013 жылдарға Мәдениет комиссиясының төрағасы болып сайланды.

Фильмдер

2003 Сюзана Бака: Memoria Viva. Режиссері: Марк Диксон. 2013 Сыйғымсыздық. Режиссері: Хавьер Коркуера. 2011 Африка-перу музыкасы: ұзақ түннен кейін. Режиссері: Патрисия Феррейра. Телевизия үшін түсірілген деректі фильм. RTVE, "Әлемнің бәрі – музыка" сериясы.