Кіріспе

Құс түрі. Кокс құсқұйрығы – еркек кеуде құсқұйрығының (Calidris melanotos) және әйелді құсқұйрығының (Calidris ferruginea) араласуынан туған гибрид. 1950 жылдары Австралияда алғаш рет табылған, бастапқыда ғылымға жаңа түр ретінде сипатталған және австралиялық орнитолог Джон Б. Кокс атымен аталған. Бірақ кейіннен ол гибрид екені анықталды. Көбінесе, немесе барлық дерлік осы уақытқа дейін табылған құстар еркек болып келеді, бұл Халдейн ережесімен сәйкес келеді.

Ашылуы және атауы

Кокс құмқұйрығы алғаш рет 1955 жылы Австралияда тіркелді. Бақылаушылар құстарды бастапқыда дунлиндер (Calidris alpina) деп қабылдады, бірақ қосымша құстар табылуымен, әсіресе 1968 және 1975 жылдар аралығында, бастапқы идентификацияға күмән туды. 1986 жылға қарай континенттің оңтүстік және шығыс жағалауларында кем дегенде 20 осындай құс байқалды, бірақ олардың табиғаты туралы бірлік болған жоқ; ұсынылған теориялардың арасында құстардың аномалды жеке тұлғалар немесе бұрын сипатталмаған дунлиннің кіші түрі болуы, немесе олардың стереотиптік будандас болуы (яғни, кейбір будандасқан ата-аналардың барлық ұрпақтары дерлік бірдей көрінеді) мүмкіндіктері қарастырылды. Құстардың кім екенін анықтау үшін Джон Кокс екі үлгіні жинады, біреуін 1975 жылы, екіншісін 1977 жылы, және оларды Оңтүстік Австралия мұражайына тапсырды. Құстардың «Купер құмқұйрығы» болуы мүмкін деген оймен, екі үлгі 1977 жылы сол түрдің атымен аталған типтік үлгімен салыстыру үшін Американың Табиғи тарих мұражайына жіберілді; алынған жауаптар құстардың бір таксонға жатпайтынын көрсетті. 1981 жылы тірі құс ұсталып, суретке түсірілді, ал 1982 жылы Шейн Паркер осы құсты жаңа түр ретінде ресми түрде сипаттады. Паркердің сипаттамасынан кейін, бұл құстардың жақсы түрді білдіретіні (аномалды жеке тұлғаларға немесе будандарға қарағанда) пікірі қолдау тапты; мысалы, «Хелм анықтамалықтерінің» жағалау құстары томында бұл «түр» тізімделді, бірақ оның будандасқан тегі болу мүмкіндігіне қатысты ескерту жасалды.

Сыртқы келбеті

Кокс құмшаңдары көлемі мен пішіні бойынша кеуде құмшаңдары мен өткір құйрықты құмшаңдарға (Calidris acuminata) ұқсас. Мұрты салыстырмалы түрде ұзын, қара түсті және сәл төмен қарай иілген, кейде сары түсті табаны бар; аяқтары күңгірт қоңыр жасыл түсті. Құстардың қанаттары тыныш күйде құйрығынан сәл ғана ұзын шығады. Сонымен қатар, морфологиялық ерекшеліктеріне сүйене отырып, Кокс құмшаңырауы деп саналатын бір құс Ресейден, екіншісі Жапониядан табылған, бірақ олардың сәйкестігі нақты анықталған жоқ. Бұл құстар жас кеуде құмшаңдарына өте ұқсас, бірақ айқын кеуде жолағы болмаған (алайда, жапон құсының кеуде жағында айқын жолақтар байқалған). Бұл түстегі құстардың жоғарғы құйрық қауырсындарында да көп мөлшерде ақ түс кездеседі.

"Купердің" құмқұмырасының түпнұсқа үлгісі

Купердің құмқұмырасы ("Calidris" × cooperi) 1858 жылы Спенсер Фуллертон Бэрд (Тринга купери ретінде) сипаттады, бұл сипаттама 1833 жылғы мамырда Нью-Йорк штатының Лонг-Айленд аймағында жиналған және Америка Табиғи тарих мұражайында сақталған үлгіге негізделген. Бұл құс оны жинаған конхолог Уильям Купердің құрметіне аталған. 1988 жылдың ақпан айында Джон Кокс бұл үлгінің препараттарын зерттегенде, Австралия құстарымен бірнеше ортақ белгілерді анықтады. Құстардың мөлшері мен дене құрылысы бірдей болды, сондай-ақ бірнеше қауырсын ерекшеліктері ортақ еді, оның ішінде қызғылт түстің араласқан жолақты бас және мойын, екіге бөлінген қас және бірдей өрнектегі үстіңгі қауырсындары. Купердің үлгісінің мандысы тік болса да (Кокс құсының мандысына қарағанда), бұл зақымдану немесе деформация нәтижесі болуы мүмкін деп болжанды. Құстардың айырмашылығы сонда, Купердің үлгісінде жолақтың орнына дақты кеудесі бар. Бұл үлгінің даму сатысына байланысты болуы мүмкін, өйткені үлгілер жиналған кездің арасында айырмашылық бар; сондай-ақ, Австралияда көрілген Кокс құмқұмыраларының кейбіреулерінде Купер үлгісіне ұқсас астыңғы бөлігінің белгілері болды. Дегенмен, Купер мен Кокс құмқұмыраларын тікелей салыстырғандар олардың толықтай бірдей емес екенін сезінеді.

Австралиядағы жазбалар үлгісі

Қазіргі уақытқа дейін көптеген мәліметтер Австралияның оңтүстік және оңтүстік-шығыс, көбірек халық тығыздығы бар аймақтарынан алынған. Олар Кокс құмшаңының 3 үлгісін талдап, цитохром b генінің мтДНК тізбегінің Curlew құмшаңының тізбегімен толық сәйкес екенін, ал аллозимдік айырмашылықтар Curlew және Pectoral құмшаңындағы үлгіге ұқсас екенін анықтады, бірақ басқа ұсынылған ата-ана түрлерінің (ұзын құйрықты құмшаңы, ақ иықты құмшаңы және руф) тізбегімен сәйкес келмеді. мтДНК тек анадан мұрагерлік болып келетінін ескере отырып, олар Кокс құмшаңының тегі – Pectoral құмшаңынан еркек және Curlew құмшаңынан әйел екен деген қорытындыға келді.