Кіріспе
2003 жылғы "Defense of the Ancients" (DotA) видео ойыны – "Warcraft III: Reign of Chaos" (2002) және оның толықтыруы "The Frozen Throne" үшін көп ойыншылы онлайн шайқас аренасы (MOBA) модификациясы. Ойынның мақсаты – әр команданың қарсыласының Ежелгі құрылысын, картаның қарама-қарсы бұрышындағы қатты күзетілген нысанын жою. Ойыншылар "батырлар" деп аталатын күшті бірліктерді қолданады және оларға одақтас ойыншылар мен жасанды интеллект басқаратын жауынгерлер көмектеседі. Рөлдік ойындардағыдай, ойыншылар өз батырларын жаңартады және ойын барысында жабдық сатып алу үшін алтын жинайды. DotA "StarCraft" ойынының "Aeon of Strife" атты картасынан бастау алады. Сценарий "Reign of Chaos" әлем редакторында жасалды және "The Frozen Throne" толықтыруы шыққаннан кейін жаңартылды. Бастапқы идеяның көптеген нұсқалары болды, ең танымалсы – "DotA Allstars", кейін ол "DotA" деп қысқартылды. Модификацияны бірнеше авторлар дамытты, ал 2000 жылдардың ортасынан бері ойынды IceFrog атты автор (псевдоним) күзеп келеді. DotA бірнеше халықаралық турнирлерде, соның ішінде "Blizzard Entertainment" компаниясының "BlizzCon" және "World Cyber Games" жарыстарында танымал болды. DotA-ға сыншылардың пікірі жағымды болды және ол кез келген ойынның ең танымал модификацияларының бірі деп есептеледі. DotA MOBA жанрының дамуына ең үлкен үлес қосқан деп саналады. Американдық видео ойын әзірлеуші "Valve" компаниясы 2009 жылы "Dota 2" франшизасын жасау үшін "DotA" ойынының авторлық құқығын сатып алды.
Defense of the Ancients (DotA) is a multiplayer online battle arena (MOBA) mod for the video game Warcraft III: Reign of Chaos (2002) and its expansion, The Frozen Throne. The objective of the game is for each team to destroy their opponents' Ancient, a heavily guarded structure at the opposing corner of the map. Players use powerful units known as heroes, and are assisted by allied teammates and AI controlled fighters. As in role playing games, players level up their heroes and use gold to buy equipment during the game. DotA has its roots in the "Aeon of Strife" custom map for StarCraft. The scenario was developed with the World Editor of Reign of Chaos, and was updated upon the release of its expansion, The Frozen Throne. There have been many variations of the original concept, the most popular being DotA Allstars, eventually simplified to DotA. The mod has been maintained by several authors during development, with the pseudonymous designer known as IceFrog maintaining the game since the mid 2000s. DotA became a feature at several worldwide tournaments, including Blizzard Entertainment's BlizzCon and the World Cyber Games. Critical reception to DotA was positive, and it has been called one of the most popular mods of any game. DotA is largely attributed as being the most significant inspiration for the MOBA genre. American video game developer Valve acquired the intellectual property rights to DotA in 2009 to develop a franchise, beginning with Dota 2 in 2013.
Ойын процесі
Defense of the Ancients ойыны екі команданы бір-біріне қарсы қояды. Sentinel командасының ойыншылары картаның оңтүстік-батыс бұрышында, ал Scourge командасының ойыншылары солтүстік-шығыста орналасқан. Әрбір базаны мұнаралар мен базаға апаратын басты жолдарды қорғайтын бірліктердің толқындары қорғайды. Әр базаның ортасында Ежелгі (Ancient) орналасқан, осы ғимаратты жою арқылы ғана ойынды жеңіп алуға болады. Әр ойыншы бірегей қабілеттері бар, күшті бірлік – батырды басқарады. Dota-да әр команданың ойыншылары жүзден астам батырдың ішінде таңдауға болады, әрқайсысының өзіндік қабілеттері мен тактикалық артықшылықтары бар. Ойын сценарийі командалық жұмысты қажет етеді, бір ғана ойыншының команданы жеңіске жеткізуі өте қиын. DotA-да беске қарсы бес форматта онға дейін ойыншы қатыса алады. Warcraft III-тегі дәстүрлі ресурстарды жинау орнына, жауынгерлік бағытталған ақша жүйесі қолданылады; батырлар үнемі кіріс табудан бөлек, жау бірліктерін, базалық құрылымдарды және қарсы батырларды өлтіру арқылы алтын табады. Бұл «соңғы соққыны» (last hitting) дұрыс жасауға басымдық береді, себебі соңғы соққыны жасаған ойыншы тәжірибе мен алтын алады. Алтынды пайдаланып, ойыншылар батырларын күшейтетін және қабілеттерін арттыратын заттарды сатып алады; кейбір заттарды рецепттермен біріктіріп, одан да күшті заттар жасауға болады. Батырға сәйкес заттарды таңдау – бұл ойынның маңызды тактикалық элементі.
Даму
Blizzard Entertainment 1998 жылы шығарған нақты уақыт стратегиясы ойыны StarCraft кампания редакторымен бірге келді, бұл ойыншыларға сценарийленген триггерлермен толыққанды бейімделген деңгейлерді жасауға мүмкіндік берді. Мұндай карталардың бірі – "Aeon of Strife". Көптеген бірліктерді басқарудың және ғимараттарды салудың орнына, ойыншылар жау толқындарымен күрескенде бір ғана батырды басқарды. 2002 жылы Blizzard компаниясы StarCraft-ты Warcraft III стратегиялық ойынымен жалғастырды. Warcraft II және StarCraft сияқты, Blizzard ойынға тегін World Editor-ды қосты, ол ойыншыларға ойын үшін арнайы сценарийлер немесе карталар жасауға мүмкіндік берді, оларды Battle.net арқылы басқа ойыншылармен онлайн ойнауға болады. Warcraft III-те де өздерінің қабілеттерін арттыру үшін деңгейлерін көтере алатын және заттармен жабдықтауға болатын қуатты батырлар бірліктері болды, ал Әлем редакторы карта жасаушыларға өздерін жасауға мүмкіндік берді. Басқа карта жасаушылар Defense of the Ancients-тің қосымшаларын жасады, олар жаңа кейіпкерлер, заттар мен мүмкіндіктерді қосты. Эул картасынан кейін құрылған DotA нұсқаларының арасында DotA Allstars болды, ол бастапқыда бейімделген карта жасаушылар Meian және Ragn0r жасаған және дамытқан, олар ең танымал батырларды алып, оларды бір картаға біріктірді. Feak DotA Allstars-ты дамытуды бастағанда, ойынның қаншалықты танымал болатынын білмегенін айтты. 2005 жылы картамен Feak-тың байланысы аяқталғанда, картаны дамыту Нейчусқа, содан кейін IceFrog-қа өтті. Жаңа автор IceFrog жаңа мүмкіндіктер, кейіпкерлер мен түзетулер қосты. Mescon доменін Riot Games-ке сату DotA қауымдастығын бөліп, IceFrog жаңа ресми сайтты жариялады – playdota.com, ойынды дамытуды жалғастыра отырып. Warcraft III-те ойын сапасын жақсартуға арналған мүмкіндіктер болмағандықтан (қосылу жылдамдығы бойынша ойыншыларды таңдау және т.б.), Defense of the Ancients-ті қолдау үшін әртүрлі бағдарламалар қолданылды. Сыртқы құралдар ойыншылардың орналасқан жерін анықтады, ал ойындарға географиялық аймақтарды алып тастау үшін атау берілді. Келесі жылдары DotA Allstars киберспорт турнирлерінің тұрақты бөлігіне айналды. Ойынның жетілдірілген геймплейі мен жоғары шеберлік деңгейі оны бәсекелестік ортада өте танымал етті. DotA Allstars 2005 жылдан бастап Малайзия мен Сингапурдағы Дүниежүзілік кибер ойындарда және 2006 жылғы маусымнан бастап Дүниежүзілік кибер ойындар Азия чемпионатында өнер көрсетті. Defense of the Ancients халықаралық танылған Cyberathlete Amateur League және CyberEvolution лигаларының ойын тізіміне енді. 2008 жылғы Электрондық спорт әлем чемпионатында сценарий пайда болғанда, жарыстың менеджері Оливер Парадис ойынның сценарийдің артында тұрған қауымдастық қолдауының жоғары деңгейі мен оның бүкіл әлемдік тартымдылығы үшін таңдалғанын атап өтті. Mod-тың нақты уақыт стратегиясының формуласын өте оңайлатуы жанрға тән шайқастардың көрінісін ұнататын, бірақ тәжірибедегі әрбір бөлікті басқарудың қиындықтарымен айналыспайтын ойыншылар үшін оны қол жетімді етті. Сценарий әлемнің көптеген бөліктерінде, әсіресе Еуропа мен Азияда өте танымал болды. Швецияда және Солтүстік Еуропаның басқа елдерінде де танымал болды, онда Defense of the Ancients швед музыканты Basshunter-дің "Vi sitter i Ventrilo och spelar DotA" әнін шабыттандырды, ол Швеция, Норвегия және Финляндиядағы топ 10 әндер тізіміне енді. LAN турнирлері бүкіл әлем бойынша ойынның маңызды бөлігі болды.
2008 жылы Gamasutra журналына жазған Майкл Уолбридж DotA-ны "әлемдегі ең танымал және ең көп талқыланған тегін, қолдаусыз ойын модулі" деп мәлімдеді. Ойынның айналасындағы мықты қауымдастыққа назар аударғанда, Уолбридж DotA қауымдастық ойынын қауымдастық сақтай алатынын көрсетті, бұл карталардың ең үлкен артықшылықтарының бірі. Бұрынғы ойын журналисі Люк Смит DotA-ны "соңғы RTS" деп атады. Blizzard DotA-ны арнайы карта жасаушылардың әзірлеуші құралдарды пайдалана отырып жасай алатынының мысалы ретінде көрсетті. Defense of the Ancients көп ойыншылы онлайн-сайыс аренасы (MOBA) жанрының дамуына көмектесті. Бұл 2009 жылғы Gas Powered Games-тің Demigod ойынына әсер етті, GameSpy оның негізін "нағыз өмірде DotA ойнайтын" құдайлар ретінде түсіндірді. Feak Defense of the Ancients-тен алған көптеген механикалық және сабақтарды Riot Games-тің League of Legends ойынына қолданды. Басқа "DotA клондары" S2 Games-тің Heroes of Newerth және Blizzard Entertainment-тің Heroes of the Storm, онда компанияның франшизаларынан, соның ішінде Warcraft III-ден алынған кейіпкерлер бар. MOBA дизайны DotA-ның танымал болғаны сондай-ақ, mod-тың жоғарыдан төменге қарай бұрылатын ойындардан, мысалы үшінші тұлғадан атушылар мен бүйірлік жылжымалы платформаларға дейін басқа ойындарға да енді. Геймплей DotA-ға жақын. Алдын ала белгіленген геймплей тұрақтыларына қоса, Dota 2 Steam қолдауын және профильді қадағалауды ұсынады, бұл ойынның матчмейкингін және қауымдастығын күшейтуге және қолдауға бағытталған. Valve-тың Dota-ны франшиза ретінде таңбалауы мен сатуы Riot Games және Blizzard Entertainment-тің қарсылығына тап болды, олар Valve-тың Dota франшизасын таңбалауын заңды түрде шақырды. Заңдық дау мамыр айында 2012 жылы аяқталды, Valve коммерциялық пайдалану үшін таңбаға құқықтарды алды, ал коммерциялық емес пайдалану үшін бұл құқықтар ашық қалды.