Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Айдахо штатындағы мұздық көл, АҚШ-тың Coeur d'Alene көлі, ресми түрде Coeur d'Alene көлі (/pron/, /k//ɔər// //d//ə/'/l//eɪ//n/ KOR dəLAYN), Солтүстік Айдаходағы табиғи тоғанмен реттелген көл, Құрама Штаттардың Тынық мұхитының солтүстік-батыс аймағында орналасқан. Көлдің солтүстік жағында Кёр-д'Ален қаласы жатыр. Оның ұзындығы 40 километрге (25 миль) жетеді, ені 5 километрге (1-3 миль) дейін, ал жағалау сызығының ұзындығы 175 километрден (109 миль) аспайды. Көл атауы Coeur d'Alene тайпасының есімімен байланысты.
Glacial lake in Idaho, US
Lake Coeur d'Alene, officially Coeur d'Alene Lake (/pron/,/k//ɔər// //d//ə/'/l//eɪ//n/ KOR dəLAYN), is a natural dam controlled lake in North Idaho, located in the Pacific Northwest region of the United States. At its northern end is the city of Coeur d'Alene. It spans 25 mile (40 km) in length and ranges from 1 to 3 mile (5 km) wide with over 109 mile (175 km) of shoreline. The lake was named after the Coeur d'Alene people.
Өмірбаян
Кьор-д'Ален көлі соңғы мұз дәуірінің соңындағы су тасқынынан пайда болған. Ол Айдахо штатының солтүстігінде және Тынық мұхитының солтүстік-батыс аймағындағы маңызды ландшафттық ерекшелік. Көл жергілікті халық үшін маңызды демалыс орны болып табылады және балық аулау, қайықпен жүзу және жүзуге пайдаланылады.
Coeur d’Alene Lake was created from floods at the end of the last Ice Age. It is a major landmark in northern Idaho and the Pacific Northwest. It is an important recreational resource for people of the community and is used for fishing, boating and swimming.
Тарих
Кьор-д'Ален көлі ұзақ уақыт бойы Шицумш халқының мәдениет орталығы болды, яғни “Табылған халық”, сонымен қатар Кьор-д'Ален тайпасы деп те аталады. Шицумш Айдахо штатындағы көлдің маңындағы аймақта, сондай-ақ Батыс Монтана және Шығыс Вашингтонға дейін қоныстанды. Кьор-д'Ален көлі ірі форель, лосось, ақ балық және су картопының маңызды көзі болды. Тайпа осы ресурсты басқаруды, оның ішінде су сапасын және балық шаруашылығын қадағалауды жалғастырып келеді. Шицумш тайпасы судың сапасын қорғау және зиянды қалдықтарды тазалауға қаражат жұмсау үшін бірнеше рет сотқа шағымданды (1991, 2008 және 2011 жылдар). Бұл аймақты еуропалықтардан алғаш 1807 жылы саяхатшы Дэвид Томпсон көрген. Пост-Фолс тоғанының салынуы мен жұмыс істеуі салдарынан көлдің пішіні мен мөлшері айтарлықтай өзгерді, ол бірнеше кіші көлдерді біріктіріп, кеңейді. Аймақта ағаш өнеркәсібі дамығаннан бері көл Кютеней округында ағаш тасымалдау үшін пайдаланылып келді. 1917 жылы болған өртке дейін Харрисон Кютеней округының орталығы болып жоспарланған, себебі тез өсіп келе жатқан ағашшылар қаласы Сент-Джо және Кьор-д'Ален өзендерінің қолайлы тұспалдауында орналасқан. Өрттен кейін көптеген диірмендер Кьор-д'Ален қаласына көшірілді, ол одан әрі дамып, округ орталығы болып бекітілді. Көлдің түбіндегі Ford Model T автомобильдерінің болуы 1900-шы жылдардың басында адамдардың қысқы айларда мұздаған көл арқылы жүргізуге тырысқандарының салдары. Олар мұздың қалыңдығын дұрыс бағалай алмады және кейде суға батып кетті. Сондай-ақ, көлдегі бу кемелерінің қалдықтары олардың пайдасыз болған кезде өртеліп, суға батырылған. ХХ ғасырдың соңынан бері су астында жүзушілер осы қираған жерлерді демалыс ретінде жиі аралайды. "Амелия Уитон" кемесінің капитаны Соренсен "Уитон" кемесімен Кьор-д'Ален көлінің көптеген шығанақтары мен ерекшеліктеріне ат қойды. Кьор-д'Ален тайпасы Кьор-д'Ален көлінің оңтүстік үштен бір бөлігіне және оның су астындағы жерлеріне, сондай-ақ Сент-Джо өзенінің және оның су астындағы жерлерінің шақырымдарына иелік етеді, олардың барлығы АҚШ үкіметінің сенімінде тайпаға тапсырылған. Көл мен өзенге қатысты олардың құқықтары алғашқы жарлықта бекітілді, ол бастапқыда бүкіл көлді қамтыды. "АҚШ қарсы Айдахо" (2001) ісінде АҚШ Жоғарғы Соты президент Улисс С. Гранттың 1873 жылы шығарған жарлығымен тайпаның меншігі ресми түрде бекітілгенін анықтады. Сот шешімі Кьор-д'Ален көлінің пайдаланылуы мен қолжетімділігіне әсер етпесе де, Қоршаған ортаны қорғау агенттігі тайпаға Кьор-д'Ален көлінің өз бөлігінде су сапасы стандарттарын белгілеуге рұқсат берді. 2020 жылдың 5 шілдесінде көл үстінде екі шағын ұшақтың соқтығысуы орын алды. Апат салдарынан сегіз адам қаза тапты.
Lake Coeur d'Alene was long a center of culture for the Schitsu’umsh people, meaning “The Discovered People” also known as the Coeur d’Alene Tribe. The Schitsu’umsh lived in the region around the lake in Idaho as well as all the way to Western Montana and Eastern Washington. Lake Coeur d'Alene was an important source of large trout, salmon, whitefish, and water potato. The tribe has maintained its stewardship of this resource including ongoing water quality and fisheries management. The Schitsu’umsh tribe has filed multiple lawsuits (1991, 2008, and 2011) to protect the quality of the water and provide funds for hazardous waste clean up. The first recorded European to see the area was explorer David Thompson in 1807. Flooding as a result of the construction and operation of the Post Falls Dam significantly changed the shape and size of the lake, expanding it to combine several smaller lakes into one. The lake has been used for transporting lumber by water in Kootenai County since the timber industry started in the region. Prior to a fire in 1917, Harrison was planned as the county seat of Kootenai County, as the swiftly growing lumber town was at an opportune junction of the St. Joe and Coeur d' Alene rivers. After the fire, the mills were moved mostly to the city of Coeur d'Alene, which developed more and was designated as the county seat. A number of Ford Model T automobiles sitting on the bottom of the lake are the result of people in the early 1900s choosing to drive in winter across the frozen lake. They didn't always correctly judge the ice thickness, and sometimes went through. Also, steamboats on the bottom resulted from being burned and sunk as wrecks when they were no longer of use to ferry people around the lake. Since the late 20th century, divers frequently visit these ruins on the bottom as part of their recreation. Captain Sorensen of the Amelia Wheaton, operating the Wheaton, named most of the bays and features of Lake Coeur d’Alene. The Coeur d'Alene Tribe owns the southern third of Lake Coeur d'Alene and its submerged lands as part of its reservation, in addition to miles of the Saint Joe River and its submerged lands, all of which the United States holds in trust for the tribe. Its rights to the lake and river were established in the first executive order founding its reservation, which originally included all of the lake. In United States v. Idaho (2001), the United States Supreme Court held that an 1873 executive order issued by President Ulysses S. Grant formalized ownership by the tribe. While the court holding has not affected usage and access to Lake Coeur d'Alene, the Environmental Protection Agency has ruled that the tribe may set its own water quality standards on its portion of Lake Coeur d'Alene. On July 5, 2020, a mid air collision between two small planes occurred over the lake. Eight people were killed in the accident.