Кіріспе
Яһудеяның бас діни қызметкері және патшасы Иоанн Хиркан II (/h//ər/'/k//eɪ//n//ə//s/, Йоханан Хуркан; б.з.д. 30 жылы қайтыс болды), Хасмоней әулетінің мүшесі, б.з.д. I ғасырында ұзақ уақыт бойы еврейлердің бас діни қызметкері болды. Ол сондай-ақ б.з.д. 67–66 жылдары қысқа мерзімге Яһудея патшасы болды, содан кейін б.з.д. 47–40 жылдары Яһудеяның этнорхы (басшысы) болды.
John Hyrcanus II (/h//ər/'/k//eɪ//n//ə//s/, Yohanan Hurqanos; died 30 BCE), a member of the Hasmonean dynasty, was for a long time the Jewish High Priest in the 1st century BCE. He was also briefly King of Judea 67–66 BCE and then the ethnarch (ruler) of Judea, probably over the period 47–40 BCE.
Кiру
Гиркан патша және бас діни қызметкер Искендер Янней мен Александра Саломаның үлкен ұлы еді. Искендер 76 ж.б.д. қайтыс болғаннан кейін, оның жесірі Яһудеяны билеуге кірісіп, үлкен ұлы Гирканды бас діни қызметкер етіп тағайындады. Искендердің парызшылдармен көптеген қақтығыстары болды. Дегенмен, Гиркан, әсіресе билік мерзімінің соңында, парызшылдардың қолдауын алды. 67 ж.б.д. Саломе қайтыс болғаннан кейін, ол Гирканды Яһудея билеушісі ретінде мұрагері деп атады, бірақ көп ұзамай ол және оның кіші інісі Аристобул II таққа кімнің құқығы бар екендігі үшін күресін бастады.
Депозит беру
Хиркан үш ай ғана билік құрғаннан кейін Аристобул II көтеріліс жасады. Хиркан жалдамалы әскерлері мен ізбасарларына жетекшілік етіп, оған қарсы жорыққа шықты. Екеуі Ерихоның жанында шайқасты, Хирканның көптеген сарбаздары Аристобул II жағына өтіп, оған жеңіс сыйлады. Хиркан Иерусалимнің қамалына тығылды, бірақ Аристобул II ғибадатхананы басып алғаннан кейін Хирканды қарсылық көрсетпей тапсыруға мәжбүр етті. Одан кейін бейбіт келісімге қол қойылды, онда Хиркан тақтан бас тартуға және бас діни қызметкерліктен шеттеуге міндетті болды, бірақ бұл лауазымнан түсетін кірістерді пайдалану құқығын сақтап қалды.
Набатейлермен одақ
Бұл келісім ұзаққа созылмады. Гиркан Аристобул өліміне қастандық жасап жатыр деген қорқынышқа толы болды. Гирканның кеңесшісі, идумеялық Антипатр бұл қорқынышты одан әрі күшейте түсті. Иосифтің мәлімдемесіне сәйкес, Антипатр Яһудеяны бақылауға алу үшін әлсіз Гирканды тағына қайта орнатуға тырысқан.
Римдіктердің араласуы
Римдік азамат соғысы кезінде генерал Помпей Понт және Селевкид патшалықтарының әскерлерін жеңді. Ол Селевкидтерге қарасты Сирияны иелену үшін өзінің орынбасары Маркус Эмилиус Скаурды жіберді. Хасмонейлер римдіктердің одақтастары болғандықтан, екі бауыр Скаурға шақырып, сыйлықтар мен уәделер арқылы оны өз жақтарына көндіруге тырысты. Скавр 400 талант сыйлық алып, Аристобулдың пайдасына шешім қабылдап, Аретасқа әскерін кері шегінуге бұйрық берді. Кері шегіну кезінде набаттар Аристобулдан күйреуге ұшырады. Скавр Дамаскіге қайтып келді. 63 жылға қарай Сирияға келген Помпейге екі бауыр да, сондай-ақ бүкіл әулетті құртуды қалаған үшінші тарап (кейбір деректер бойынша, бұл парызшылардың өкілдері болуы мүмкін) өзінің делегаттарын жіберді, ол шешім қабылдауды кейінге қалдырды. Помпей Аристобулға қарағанда Гирканды жақсы көріп, оны Рим Республикасының сенімді одақтасы деп санады, себебі ол үлкен, бірақ әлсіз бауыр болды. Аристобул Помпейдің ниетіне күмәнданып, Александрион бекінісіне бекінді, бірақ рим әскері Иудеяға жақындағанда ол басылып, Иерусалимді оларға беруге міндеттенді. Алайда, оның көптеген ізбасарлары қақпаны ашуға келмейтін болғандықтан, римдіктер қаланы қоршап алып, күшпен басып алды, қала мен ғибадатханаға ауыр зиян келтірді. Аристобул тұтқын ретінде Римге әкелінді, ал Гиркан Иерусалимде бас діни қызметкер болып қайта орнатылды.
Қалпына келтіру
63 жылға қарай Гиркан жоғары дін қызметкері лауазымына қайта орналасты, бірақ патшалыққа қайта оралмады. Саяси билік римдіктерде болды, олардың мүдделерін Антипатр өкілдік етті, ол негізінен өзінің әулетінің мүдделерін қорғады. 47 жылы Юлий Цезарь Гирканды этнорх етіп тағайындап, оған қандай да бір саяси билік берді. Алайда, бұл іс жүзінде көп әсер етпеді, себебі Гирканның барлық ісі Антипатрға бағынды. Доднаның сөзінше, Гиркан II-нің діни бағыты қазір көбінесе садукейлердің бағыты деп есептеледі.