Кіріспе

Сюань Цзан – қытай әдебиетіндегі төрт ұлы классикалық романның бірі – «Су маржасы» повесіндегі ойдан шығарылған кейіпкер. "Келбетсіз ханшайымның күйеуі" деген лақап атымен белгілі, ол 108 Тағдыр Жұлдызының арасында 40-шы, ал 72 Жер Әуесінің арасында төртінші орында тұрады.

Өмірбаян

Сегіз чи биіктігі бар шебер жауынгер Сюань Цань ерекше жаман келбетті, беті күйген қазанның түбіне ұқсайды, мұрны тік, шашы сабандай шатасқан, сақалы қызыл. Ол ұзын қылышпен соғысады және садақ атуда шебер. Сюань Цань шетелдік бәсекелес атушыларды жеңіп, Сун империясына даңқ әкелгенде, бір ханзада оның қабілетіне қатты әсерленіп, қызын оған үйлендіреді. Сондықтан Сюань Цаньға "Келбетсіз ханзада күйеуі" деген лақап қояды. Бірақ ханшайым оның сыртқы түріне қатты жиреніп, осы некеге өте наразы болады, көп ұзамай ауырып қайтыс болады. Осының салдарынан Сюань Цань ханзаданың құрметінен айырылып, император астанасы Донцзиндегі гарнизон бөліміндегі төменгі әскери лауазымға жіберіледі.

Заңсыздыққа айналу

Лианшан батпағының заңсыз тобы Лу Цзюнь мен Ши Сюді құтқару үшін Дамин префектурасына шабуыл жасағанда, Дамин губернаторы, бас хатшы Лян Шицзе, Сун империясының астанасы Дунцзиндегі императорлық тәрбиеші Цай Цзиннен көмек сұрайды. Цайдың қарауындағы Сюань Цзан өзінің досы Гуан Шенгті, Пудун округінің әскери инспекторын, осы жұмысқа лайықты деп ұсынады. Цаоның келісімімен Сюань Пудунға Гуанды шақыру үшін асығады. Гуан досы Хао Сивэньмен бірге император сарайына келеді, онда оған Даминды құтқару міндеті жүктеледі, ал Хао Сивэнь Сюань Цзанмен бірге оның лейтенанты болып тағайындалады. Гуан Шенг Ляншанға шабуыл жасау стратегиясын қолданады, мақсаты – Сун Цзянға Даминды қоршаудан босатуға мәжбүрлеу. Оқиғалар оның күткенінше дамиды. Бірақ, көптеген шебер жауынгерлерге қарсы тұрып, Гуан Ляншанды басып алудың қиын екенін түсінеді. Бұрынғы император генералы Хуань Чжуо, Ляншанға өткен ол, бекіністі бағындыра алмағаннан кейін, бір түні Гуанға жалғыз келіп, заңсыз тобына өткенінің жалған екенін айтады. Гуан Хуаньдің алдауына ілігіп, Сун Цзянның лагеріне түнгі шабуылға шығады. Ол келгенде, оны күтіп отырған ілгек иелері аттан түсіріп, тұтқынға алады. Темірде, Сюань Цзан Цинь Минге қарсы тұра алмайды, оны да қолға түсіреді. Хао Сивэньді Ху Саньян ұстайды. Сун Цзянның жылы және мейірімді қабылдауына риза болған үш жігіт Ляншанға адалдықтарын білдіреді. Гуан Шенгтің қарсы жаққа өткенін білген Цай Цзин Линчжоуда (凌州; қазіргі Дэчжоу, Шаньдун) орналасқан екі әскери нұсқаушы Шан Тингуй мен Вэй Динггуоға Ляншанға тағы бір шабуыл жасауға бұйрық береді. Гуан Шенг өз еркімен Линчжоуға шайқасуға кетеді, оның көмекшілері Сюань Цзан мен Хао Сивэнь. Алғашқы шайқаста Шан Тингуй мен Вэй Динггуо Хао мен Сюаньды өздерінің қатарына тартып, оларды сарбаздармен қоршап, тұтқынға алады. Сюань мен Хао жазалау үшін Дунцзинге жіберілген кезде, Ли Куй шақырған Ляншанға қосылуға ниеттенген Бао Сюй басқаратын Өлі ағаш тауының қарақшылары конвойды тосып, оларды құтқарады. Ли Куй, Сюань Цзан, Хао Сивэнь, Бао Сюй және Цзяо Тин бастаған шабуыл Линчжоу қақпасына шабуыл жасап, оның құлауына және Вэй Динггуо әскерінің жеңіліске ұшырауына себеп болады. Гуан Шенгтің бұрынғысы Шан Тингуй сияқты, Вэй де өзін қиын жағдайға түскенін сезіп, Ляншанға мойынсұнады.

Ұрыстар мен өлім

Сюань Цзань 108 жұлдыздың Ұлы жиын деп аталатын жиналысында біріккеннен кейін Ляншань атты әскерінің басшыларының бірі болып тағайындалады. Ол император Хуйцзун заңсыздық жасағандарға кешірім бергеннен кейін Ляо шапқыншыларына және Сун жеріндегі көтерілісшілерге қарсы жорықтарға қатысады. Фан Лаға қарсы жорықтағы Сучжоу шайқасында Сюань Цзань мен жау генералы Гуо Шигуан Инма көпірінің астында бір-бірін өлтіріседі.