Кіріспе

Су маржасы кейіпкері Лу Жишен – қытай әдебиетіндегі төрт ұлы классикалық романның бірі – «Су маржасы» романының ойдан шығарылған кейіпкері. Ол романның алғашқы алты тарауды қамтитын бөлігінің басты кейіпкері. «Гүлді монах» лақабымен таныс, ол 36 Көк Рухтың 13-ші және 108 Тағдыр Жұлдызының үштен бірі саналады. Романға негізделген халық аңызында ол әйгілі жекпе-жек шебері Чжоу Тонгтың серті болған, ал ол Сун әулетінің генералы Юэ Фэйді садақ атуға баптаған делінеді.

Өмірбаян

Романда Лу Да (魯達), кейінірек Жишен есімді монахқа айналған, дөңгелек беті, үлкен құлақтары, түзу мұрыны, төртбұрышты аузы және бетін жасыратын сақалы бар деп суреттеледі. Ол бастапқыда Вейчжоуда (渭州; қазіргі Пиньляң, Гансу) гарнизон майоры болып қызмет етеді. Бір күні Лу Ши Цзин және Ли Чжонмен танысып, достық қарым-қатынас жасайды. Үшеуі қонақ үйде отырып ішіп жатқанда, әнші Джин Куйлианның бақытсыздығына байланысты жылап жатқанын естиді. Бай қасапшы, Жен қасапшы деп танылған, қарт әкесімен Вэйчжоуда қалған Джинді анасының аурудан қайтысынан кейін жерлеу үшін ақша беріп, оны келіншақ ретінде алуға көндіреді. Бірақ, шын мәнінде, ешқандай ақша берілмеген. Джин Женгтің үйіне көшіп келгеннен кейін, оның жастығына қызғанышпен қараған қасапшының әйелі оны үйден қуады. Дегенмен, Жен Джин мен оның әкесіне жинаған жоғары пайызбен ақшаны қайтаруды талап етеді. Олар "қарызын" төлегенге дейін Вейчжоудан шығуға рұқсат етілмейді.

Осы оқиғаны естігеннен кейін Лу Да әкесі мен қызына ақша көмектесіп, олардың Вейчжоудан қауіпсіз кетуін қамтамасыз етеді. Содан кейін ол Женгтің дүкеніне барып, оған сабақ бермек болады. Ол Женге етті өте ұсақ кесектерге кесуді бұйырады. Жен шыдамдылығын жоғалтып, оған пышақпен шабуыл жасайды. Лу Да оны оңай жерге түсіріп, бетіне үш күшті соққы беріп, ойсырата өлтіреді. Қасапшының өлгенін білген Лу Да Вейчжоудан қашып кетеді.

Монах болу

Қашып жүрген кезінде Лу Да Джин Куйлианның әкесімен кездеседі, ол Янмен округінде қоныстанған, себебі оның қызы жергілікті Жао тегіндес байға үйленген. Бай Луды өз үйінде бағып, жасырып алады, бірақ ол жер толығымен қауіпсіз емес. Жао Луға өзінің кім екенін жасырып, жақын маңдағы Утай тауындағы Манджусри монастырында буддалық монах болуды ұсынады. Монастырдың абысы Луды қабылдап, оған "Жишен" деген есім қояды, ол "ақылды" деген мағынаны білдіреді. Лу Да енді Лу Жишен деп аталады. Денесіне гүлдер татуировкаланғандықтан, оған "Гүлді монах" деген лақап ат қояды. Монастырлық өмір оған жалықтырады, бір күні Лу Жишен таудан өтіп бара жатқан шарап сатушыдан барлық шарапты сатып алып ішеді. Мас күйінде монастырға келгенде, монахтар оны қақпадан өткізбейді. Ол қақпаны бұзып кіріп, монахтарды ұрып-соғады. Абыс келгенде ғана есін жинап, одан жарақат алады. Оған екінші мүмкіндік беріледі. Бірақ көп ұзамай қайтадан жалыққан Лу Жишен жақын маңдағы қалаға тымсырып кетеді. Ол жерде бір темір ұстаға 62 джин салмақты монах таяғы мен қылыш жасауды тапсырады. Содан кейін ол буддалық тыйымдарды ескермей, ішіп-жейтін мейрамханаға барады. Утай тауындағы монахтар Лу Жишеннің мас күйінде қайтып келе жатқанын көргенде, дереу қақпаны жабады. Бірақ Лу қақпаның екі жағындағы биік жинган мүсіндерін қиратып, монастырға кіріп, монахтарды ұрып-соғып, медитация залын бүлдіреді. Осы жолы абыс оны императорлық астана Донгцзинге, Ұлы министрдің ғибадатханасына жіберуге шешім қабылдайды.

Чжоу Тонг пен Ли Чжунмен кездесу

Доңжыңға сапарында Лу Жишен Сүмбі гүлдер ауылынан өтіп, оған Сквайр Людың қожайында түнде тегін тұру ұсынылады. Ол отбасының жылап жатқанын естіп, жақын маңдағы Плюм гүлдер тауынан келген бандит көшбасшысы Чжоу Тонгтың сол түні Лю мырзаның қызына зорлықпен үйлену үшін келетінін біледі. Лу Жишен ұлтбасына өтірік айтып, ұрыны сөзге шешендігімен айнытатынын айтады. Чжоу Тонг күйеу жігіттің сән-салтанатында пайда болады және үйлену бөлмесіне барады, онда ол қараңғыда төсекке қарай жол табады. Төсекте жатқан Лу оған секіріп түсіп, қатты соққы береді. Чжоу Тонг қашып кетеді және Плюм гүлдер тауының басшысы Ли Чжоннан Луға кек алуын сұрайды. Ли Чжонның таңғалғандығы - бұл монахтың Лу Да екенін білгені. Ли Чжунның монахқа таныстырғаны Чжоу Тонға қатты әсер етеді және Лиусты қайтадан алаңдатпауға уәде береді. Лу Жишен өз сапарын жалғастырып жатыр. Ол үйге оралу үшін ақша алу үшін жол тонауға айналған Ши Цзиньмен танысады. Екі команда бір монастырьдың монастырларын құлдыққа түсіріп, бір әйелді жыныстық құл ретінде ұстап жүрген монастырь мен діни қызметкерді жеңіп, өлтіреді.

Лин Чонгпен кездесу

Доңжингтегі Ұлы министр ғибадатханасында Лу Жишенге көкөніс бағын күту жұмағы тапсырылады. Сол жерде ол көкөніс ұрлаған бір топты жеңіп алады. Олар оның дене күшіне және жауынгерлік шеберлігіне таңданып, оған ерікті түрде қызмет ете бастайды. Олар оны одан да көп сүйеді, себебі ол тереңге сіңген ескі күрке ағашын таза күшпен жұлып шығарады. Бір күні императорлық гвардияның нұсқаушысы Лин Чонг Лудың ауыр таяғымен жаттығуын көріп, оның жауынгерлік өнеріне таңғалады. Олар бір-біріне ант берісіп, бауыр болады. Лин Чонгты бас маршал Гао Цю жала жауып Канчжоуға жер аударғанда, оның ізбасары инструктордың әйеліне көңіл бөлгенде, Лу оны және оның екі серігін жасырын түрде ілесіп барады. Ол Линді Гаоның пара берген екі қараушысы оны Жабайы шошқа орманында өлтіруге әрекеттенгенде құтқарады. Лин оларды өлтіруге тырысқан Луды тоқтатады, олардың тек бұйрық орындайтын шағын қызметкерлер екенін айтады. Лу Линді Канчжоуға дейін сүйемелдейді. Линді тастап кетер алдында, ол бір соққымен ағашты құлатып, серіктерге ешқандай қиындық тудырмау үшін ескертеді. Содан кейін ол Доңжингке қайта оралады.

Заңсыздыққа айналу

Лу Жишен Лин Чунды өлтіру жоспарын бұзған монах екені белгілі болғанда, Донгцзиннен қашуға мәжбүр болады. Ол Крос-Слопт аймалындағы қонақүйге тоқтайды, онда адам етінен самса жасайтын қонақүй иесі Сун Эрнианг оны улап, өлтіруге әрекеттендіреді. Оны Сунның күйеуі Чжан Цин уақтылы құтқарады. Чжан Цинчжоудағы Егіз Айдаһар тауындағы қарақшыларға қосылуға кеңес береді. Бірақ Денг Лонг оны өзіне қауіп деп санайды және тауға шығудың жалғыз жолын кесіп тастайды. Лу Ян Чжиге кездеседі, ол да Егіз Айдаһар тауына қосылуға келген. Ян Луны Лин Чуннан жауынгерлік өнер үйренген қасапшы Цао Чжэнге апарады. Цао мен Ян Луға есірткі беріп, оны Егіз Айдаһар тауына алып шығып, Денг Лонгқа ұсынады. Денг ештеңеден күдік танытпайды, оларды кіргізеді. Лу оны көргенде Денгті өлтіріп, бекіністің басшысы болып сайланады. Ляншан батпағындағы қарақшыларға жеңілгеннен кейін императорлық генерал Хуян Чжуо Цинчжоуға (қазіргі Шандоң) қашып кетеді, онда ол сол жердегі қарақшыларды жою арқылы өзін ақтауға үміттенеді. Егіз Айдаһар тауы – олардың бірі, Хуянды қиын қарсылас деп тапқандықтан, Ляншандан көмек сұрайды. Сол кездегі Ляншанның екінші қолбасшысы Сонг Цзян әскермен Цинчжоуға келіп, Хуянды тұтқынға алады. Лу Жишен басқаратын Егіз Айдаһар тауының қарақшылары Ляншанға қосылады.

Ляншандағы өмір

Лу Жишен Хуаин аймағына барып, Ши Цзиньді және оның Шаохуа тауындағы тобын Ляншанға қосылуға шақырады. Шаохуа тауында Шидің Хуачжоу префекті Хемен ұсталып қалғаны айтылады, себебі ол әйелді құтқаруға тырысқанда, оны өз кәнизағы еткісі келген шенеунік ұстап алған. Лу Шиді құтқару үшін жалғыз өзі Хуачжоуға барады, бірақ ол көпшілік арасында ерекше мінез-құлық танытып, Хедің қарауына ілігеді, оның сүйесімен кездескенде оны өлтіруді ойлайды. Префект Хе оны кеңсесіне шақырып, онда оған да шабуыл жасалып, тұтқынға алынады. Шаохуа тауы көмек сұрау үшін Ляншанға жүгінеді. Ляншань бандасы Хуачжоуға асығыс жетеді, префект Хені қаладан алдап шығарып, өлтіреді. Олар Хуачжоуға кіріп, Лу Жишен мен Ши Цзиньді босатады.

Өлім

Лу Жишен 108 Тағдыр Жұлдыздары Ұлы Жиналысқа жиналғаннан кейін Ляншанның жаяу әскер басшыларының бірі болып тағайындалады. Ол Сун Цзянның император Хуйцзуннан рақымшылық сұрауына қарсы шыққан бірнеше батырлардың бірі. Дегенмен, ол Ляо шапқыншыларына және Сун аймағындағы көтерілісшілерге қарсы науқандарға қатысады. Фан Ланың басшысын тұтқындағаннан кейін ең жоғары дәрежеге ие болады. Фан Ланың көтерілісі басылып, науқандар аяқталғанда, Лу Жишен Ханчжоудағы Люхэ пагодасында қалуды қалайды. Қалғандары астанаға аттанатын түнде Лу, жақын маңдағы Цянтан өзенінің толқынынан шыққан күркіреген дыбыстан оянады. Сол сәтте ол Утай тауындағы монастырьдың абысы берген өлеңде жасырылған пайғамбарлық хабарды түсінеді. Өлең былай дейді:

Кездессең Сяны ұста, 逢夏而擒;
Кездессең Ланы ұста. 遇臘而執.
Толқынды естісең, шеңберді толықтыр, 聽潮而圓;
Адалды көрсең, үндеме. 見信而寂.

Алғашқы екі жол Лудың Фан Ланы және Фанның оң қолы Сяо Ченгті тұтқындауын болжайды, ал келесі екеуі жыл сайын 8-ші айдың 18-і күні "сенімді келіп" келетін Цянтан өзенінің тасқын бұрынына сілтеме жасайды. Люхэ пагодасының монахтары Лу Жишенге будда терминологиясында юаньчи – юань (圓; "шеңберді толықтыру") және джи (寂; "тыныштыққа кіру") таңбаларынан құралған өлімді білдіретінін айтады. Өлімі жақын екенін сезінген Лу Жишен суға түсіп, хош иісті түтетімен жағады. Содан кейін ол өлең жазады және Сонг Цзяннан өзін көруге келуін сұрайды. Бірақ Сонг келгенге дейін, ол зафуда аяғын қиып отырып, көз жұмады. Өлеңнің мәтіні:

Өмірімде жақсылық жасаған емеспін, 平生不修善果,
Тек өлтіру мен өртеуді ұнаттым. 只愛殺人放火.
Кенеттен алтын бұғаздарым ашылды; 忽地頓開金枷,
Міне, менің нефриті құлыптарым бөлінді. 這裡指斷玉鎖.
Ах! Енді Цянтан өзенінен толқын келді, 咦！錢塘江上潮信來,
Сосын ғана өзімнің кім екенімді түсіндім! 今日方知我是我.

Өлеңде ол монах ретінде кітап оқымағанын, керісінше өлтіруге құмар екенін мойындайды. Лу Жишен буддалық ағартушылыққа жеткенін көрсетеді, себебі барлық нәрсенің кармалық себебі бар екенін түсінеді. Оған жоғары дәрежелі діни қызметкерге лайық жерлеу рәсімі жасалады.

Мәдени сілтемелер

2022 жылғы кибертриллер «Су маржасының көтерілуі» 21-ғасырлық «Су маржасы» интерпретациясы болып табылады. Лу Чжишэнь – 61398 бөлімінің зейнеткердегі бұрынғы командирі, қазір кибердетектив және ағымдағы командир Лин Чонгтың тәлімгері. Оның алғашқы маңызды ісі – ірі ет өңдеу корпорациясы Willow Holdings төрағасы Чжэннің жасаған әрекеттерін тергеу. Тергеу нәтижесі «Уроoting the Willow» деген атпен бизнес-журналда жарияланды.