Кіріспе
Монтана және Айдахо штаттарындағы АҚШ Ормандары. Биттеррот ұлттық орман АҚШ-тың Монтана штатының батыс-орталық және Айдахо штатының шығыс бөліктерінде 1,587 миллион акр (6,423 км²) аумақты алып жатыр. Оның басым бөлігі Монтана штатының Равалли округінде (орманның 70,26%) орналасқан, сондай-ақ Айдахо округінде (Айдахо штаты, 29,24%) және Миссула округінде (Монтана штаты, 0,49%) де жерлері бар. 1898 жылы құрылған бұл орман Биттеррот және Сапфир тауларында жатыр, биіктігі Айдахо штатындағы Салмон өзені бойындағы 650 метрден (2200 фут) басталып, 3100 метрлік (10,157 фут) Траппер шыңына дейін жетеді. Орманның шамамен жартысы (743 000 акр, 3000 км²) үш ерекше Дала аймағының бір бөлігін құрайды. Бұл аймақтарға Анаконда–Пинтлер, Селвей–Биттеррот және Фрэнк Черч – Қайтарылмайтын өзендері кіреді. Дала аймақтарының ерекшелігі – онда жол салуға, орманды кесуге, кен өндіруге немесе басқа да құрылыс жұмыстарын жүргізуге рұқсат етілмейді, барлық қол жетімділік жаяу немесе атпен жүзеге асырылуы тиіс; тіпті велосипедтерге де рұқсат жоқ. Дегенмен, орманның барлық аймағында, дала аймақтарында да аң аулауға рұқсат беріледі.
Bitterroot National Forest comprises 1.587 million acres (6,423 km2) in west central Montana and eastern Idaho of the United States. It is located primarily in Ravalli County, Montana (70.26% of the forest), but also has acreage in Idaho County, Idaho (29.24%), and Missoula County, Montana (0.49%). Founded in 1898, the forest is located in the Bitterroot and Sapphire Mountains with elevations ranging from 2,200 feet (650 m) along the Salmon River in Idaho to 10,157 foot (3,100 m) Trapper Peak. Roughly half the forest (743,000 acres, 3,000 km2) make up part or all of three distinct Wilderness areas. These areas include the Anaconda–Pintler, Selway–Bitterroot and Frank Church River of No Return Wildernesses. The distinction is that in wilderness areas, no roads, logging, mining or other construction is permitted and all access must be done either on foot or horseback; even bicycles are not permitted. Hunting, however is allowed forest wide including wilderness areas.
Тарих
1805 жылы Льюис пен Кларк экспедициясы болашақ ормандық жерлердің бір бөлігінен өтті. 1860 жылдары Айдахода, содан кейін Монтанада алтынның табылуынан кейін көптеген кеншілер қалалары салынды, олардың кейбіреулері көшіп кеткен қалаларға айналды. Нез Персе ұлттық тарихи жолы орманның бір бөлігінен өтеді, ол 1877 жылы Айдаходан Монтананың солтүстік-орталық бөлігіне дейін Нез Персе тайпасының шегіну жолымен жүреді. 1880 жылдары басталған қарқынды орман шаруашылығы және басқа да ресурстардың азаюы табиғатты қорғаушыларды орманды сақтауға шақыруға әкелді. Ащы тамыр орман қорығы 1898 жылдың 1 наурызында АҚШ Жер басқармасымен құрылды. 1906 жылы ол АҚШ Орман шаруашылығы қызметіне берілді. 1908 жылдың 1 шілдесінде атауы Биттерут ұлттық орманы деп өзгертілді, оған Биг Хоул ұлттық орманы мен Хелл Гейт ұлттық орманынан жерлер қосылды. Басқа жерлер Биттеруттан Биверхед, Клервотер, Нез Персе және Салмон ұлттық ормандарына берілді. 1934 жылдың 29 қазанында Селвей ұлттық орманының бір бөлігі қосылды. 2016 жылдың тамызында орман өртінен он төрт үй өртенді.
Жабайы табиғат
Орманда қашан, аққұйрықты бұғы, елік, бигхорн қойы, тау ешкісі, гофер, түрлі-түрлі сүңгірткелер, сусар, кірпі, дала тышқаны, қоян, түрлі-түрлі үйректер, лось, қара аю және пума сияқты көптеген жабайы жануарлар түрлері, сондай-ақ көптеген құстар мекендейді.
Құрамы
Орман – шөптесін жайлаулар мен орманды аймақтардың үйлесімі. Төменгі биіктіктегі, шөптер мен бұталардың басым болған жерлерде жайылымдық құқықтар жеке меншік иелеріне жалға беріледі. Биіктік артқан сайын, Дуглас шыршасы, қабықты шырша және балқарағай ағаштары бірте-бірте Енгльман шыршасы мен аққазық шыршасына уступа етеді. 2400 метрден (8000 фут) жоғары ағаш шебінде ағаштар күрт тоқтап, альпілік гүлдер мен шөптер кездеседі. Орманның жабайы аймақтарында шағын гризли аюлары қоныстанған, ал қара аю, тау ешкісі, бигхорн қойы, бұғы және қашан орманның барлық бөліктерінде таралған. Аймаққа гризли аюын қайта орналастыру жөніндегі белсенді жұмыс 2000 жылы аяқталды, соның нәтижесінде 2003 жылы басталып, бес жыл ішінде жабайы аймақтарға 25 аю жіберу жоспары жасалды. Орман ішінде 2500 км (1600 миль) талдар мен 18 жабдықталған кемпинг орналасқан. Оннан астам өзендерде, ағындарда және көлдерде тамаша балық аулауға болады. Орман бас кеңсесі Монтана штатының Гамильтон қаласында орналасқан. Дарби, Стивенсвилл және Сула қалаларында жергілікті рейнджерлік бөлімше кеңселері бар. Жақын маңдағы ең ірі қала – Миссула, Монтана. Орманның көптеген тік жарларының бірі – әсем Блоджетт каньоны. АҚШ-тың 93-ші тас жолы орманның бір бөлігі арқылы өтеді.
Қорғалмаған жолсыз аумақтар
Белгіленген ерекше табиғат аймақтарынан тыс орманның көп бөлігі әлі де жолсыз және дамытылмаған. Белгіленген ерекше табиғат аймақтарына жапсарлас жолсыз алқаптармен қатар, 164 000 акр (1992 жылғы мәліметтер бойынша) көлемдегі және Монтана–Айдахо штатының шекарасын басып өтетін үлкен жолсыз аймақ бар. Бұл аймақ 9154' Аллан тауының (Айдахо штатында) құрметіне аталған, көбінесе Монтанада орналасқан және Айдахо штатының орталық аймақтары мен Үлкен Йеллоустоун экожүйесі арасындағы жабайы жануарлардың қоныс аударуы үшін маңызды. Аллан тауы аймағы – Биттеррот тау жотасының төменгі бөлігі, онда кең қылқан жапырақты ормандар, тік жарлар және ескі өсімдіктердің қарағай және Дуглас шыршасы шоғырланған. Аймақтың ішінде танымал саябасы – Overwhich Falls сарқырамасы орналасқан; ылғалды шалғындарда сезімтал өсімдіктер – жаяу жүргінші гениясы (Gentianopsis simplex) және алғашқы гүл маймыл гүлі (mimulus primuloides) өседі. Бұл жерде бұлан, қара аю, тау ешкісі, қарағайлы мартен және қанатты тоқылдақ мекендейді.