Кіріспе

Ұлы Уорнсайд - Англияның Йоркшир Дальс аймағындағы жота. Оны Уорнсайдтан шатастырмау керек, ол одан батысқа қарай орналасқан. Оның шыңы Кеттлвеллден жоғары, Уорфдейлдің шығыс жағындағы ең биік нүкте. Ұлы Уорнсайд Уорфдейл мен Ниддердейл арасындағы суайырық болып табылады және Йоркшир Дейлс ұлттық паркі мен Ниддердейлдің көрнекті табиғи сұлулығы аймағының шекарасында жатыр. Нидд өзені Ұлы Уорнсайдтың шығыс беткейінде, Анграм суқоймасынан басталады.

Атауы

Whernside атауы алғаш рет 1214 жылы Querneside деп тіркелген, ол ежелгі ағылшын тіліне жатады. Бұл атау cweorn 'диірмен тасы' немесе 'millstone' және sīde 'бетеге' сөздерінен туындаған, демек "диірмен тастары табатын бетеге" деген мағынаны білдіреді. Таудың жоғарғы бөлігі диірмен тастарынан құралған, ал бір кезде Уорфдейл жағында карьерлер болған. Бір дереккөзге сәйкес, бұл атау бастапқыда Уорфдейл жағындағы бетегеге берілген, кейін Уорфдейлден көрінетін бүкіл тауға таратылған. Ниддердейлден көрінетін тау Блэкфелл деп аталған. "Ұлы" деген қосымша алғаш рет 1771 жылы тіркелген, бұл тауды Кіші Уорнсайдтан ажырату үшін жасалған. 2000 жылғы "Ауылдық жер және жолдар құқығы туралы" заңнан кейін таудың көп бөлігі ашық қолжетімді жерге айналды. Ұлы Уорнсайдке Кеттлвеллден немесе Кеттлвеллден Ковердейлге дейінгі шағын жолмен Парк Раштан қысқарақ жолмен шығуға болады. Сондай-ақ, оны Scar House Reservoir-ден ұзақ, азырақ танымал маршрутпен көтерілуге болады. Шығыс бағыттарындағы жолдар ұзақ құрғақ ауа-райынан кейін де батпақты болуы мүмкін.

Қоршаған орта

Кіші Уорнсайд, Ұлы Уорнсайдтан солтүстік-шығысқа қарай 2,5 миль (4 км) жерде орналасқан, Ковердейл мен Ниддердейл арасындағы суайырымды құрайды. Хаг Дайк, Кеттлвелл мен шыңның арасындағы жарты жолда, Иклидегі 1-ші Бен Риддинг скаут тобы басқаратын жатақхана. Бұл төбеде бірнеше ұшақ апаты болған. Тор-дик (солтүстік-батыс беткейінде орналасқан) – әктастан тұрғызылған бекініс, яғни ор мен қоршаудан тұратын жер жұмысы. Ол, б.з. 1 ғасырында римдіктердің шапқыншылығынан қорғану үшін Темір дәуіріндегі тайпалар, немесе қараңғы орта ғасырларда салынған болуы мүмкін.