Кіріспе

Ағылшын саяхат жазушысы және каноэші (1825–1892)

Джон Макгрегор (24 қаңтар 1825, Грейвсенд – 16 шілде 1892, Боскомб, Борнмут), танымал туысының құрметіне Роб Рой деген лақап атымен белгілі, ағылшын саяхатшысы, саяхат жазушысы және қайырымдылық жасаушы болды. Ол алғашқы желкенді каноэлерді жасаған және каноэ спортын Еуропа мен Америка Құрама Штаттарында танымал еткен адам ретінде танылады. 1866 жылы Британдық Корольдік Каноэ Клубын (RCC) құрып, оның тұңғыш капитаны болды, ал 1880 жылы Америка каноэ қауымдастығын құрды. Макгрегор Лондонда заңгер болып жұмыс істеді, сонымен қатар өзінің саяхат кітаптарына салған барлық суреттерді өзі жасаған шебер суретші болды.

Ерте өмір

Макгрегор Грейвсенд қаласында шотландтық әскери шенді, майор Дункан Макгрегор мен Престонфилд бароны, сэр Уильям Диктің қызы Елизавета отбасында дүниеге келді. Ол төрт апталық болғанда "Кент" кемесінің қазасына түскендердің арасында аман қалды. Оның білімі әкесінің қызмет орнына байланысты болды, ол Кентерберидегі Король мектебінде және Дублиндегі Тринити колледжінде оқыды. Ол математика саласындағы қабілетін көрсетіп, Кембридждегі Тринити колледжін бітірді. Құрдастары арасында оның берік христиандық сенімімен танымал болды, сонымен қатар миссионер болуға ниеттенген және азаматтық инженер мамандығын қарастырғанмен, ғылыми қызығушылығы оны Лондонға патенттік құқық саласында маманданған адвокаттыққа оқуға баулыды. Астанада болған кезінде ол қайырымдылық қызметіне белсенді түрде қатысты және Ragged School қозғалысының Shoeblack бригадасын құруға зор үлес қосты. Ол сонымен қатар ашық ауадағы миссияларға қатысып, саяхаттау құмарлығын қанағаттандыра алды. 1849 жылы ол тоғыз ай бойы Оңтүстік Еуропа, Палестина және Египетті зерттеді. 1858 жылы АҚШ және Канадаға саяхат жасағанда каноэ спортымен танысты.

Қайық дизайнері

Макгрегор шебер мерген болған, бірақ теміржол апатынан кейін мылтықты тікелей ұстай алмай қайықпен айналыса бастады. Ол жасаған қайық Солтүстік Америка каяктарынан шабыттанған "екі ұшты" каноэ түрі болды, бірақ Ламбетте емен тақтайшадан жасалған, кедрмен қапталған, резеңкеленген кенеппен жабылған және ортасында ашық кабинасы бар. Оның ұзындығы 15 фут (шамамен 4,5 метр), ені 28 дюйм (шамамен 71 сантиметр), тереңдігі 9 дюйм (шамамен 23 сантиметр) және салмағы 80 фунт (36 кг) болды. Ол қайықты әйгілі шотланд заңгері Роб Ройдың құрметіне осылай атады, олармен туыс болған. 1860 жылдары ол кем дегенде жеті ұқсас қайық жасатып, оларды Еуропа, Балтық теңізі және Таяу Шығыста жүздірді. Осы каноэлердің бірі қазір Корнуолл Ұлттық теңіз мұражайында сақталуда. 1868/69 жылдары Египет, Сирия және Палестинаға жасаған саяхатында қолданған нұсқасы сәл кішірек болды, бірақ ішінде ұйықтауға мүмкіндік берді. Оған Хань есімді драгоман және саяхат барысында түрлі базалық лагерьлерді ұстап тұрған екі көмекші еріп жүрді. Ол Нил дельтасына, Дамаск өзендеріне, сондай-ақ Иордан және Кишон өзендерінің бөліктеріне сапар шекті. Хула көлінің үстіндегі су жолдарында зерттеу жұмыстарын жүргізіп жүргенде, әл-Салихия ауылының тұрғындары оны тұтқынға алды, оны және Роб Рой каноэсін өзеннен көтеріп алып, ол оларды күрекпен ұстап тұрды. Ол аймақтың алғашқы ғылыми зерттеуін жүргізуге жауапты болды.

Жазбалар

1866 жылы ол «Rob Roy Canoe» каноэімен «Мың шақырым» атты еңбегін жариялады, бұл дизайнды танымал етті және одан да маңыздысы, тұжырымдаманы қалыптастырды: «Жаяу жүргенде сіз әрбір теңіз және өзенмен шектелесіз, ал қарапайым желкенді қайықта сіз әрбір сай мен жағалаумен шектелесіз; ал каноэді сумен жүзуге, желкендеуге, сүйреуге немесе құрлық пен су арқылы көтеріп әкелуге болады». Кітап халықаралық деңгейде сәтті болды; одан кейінгі кітаптары мен қоғамдық шараларға қатысулары Макгрегорға он мың фунттан астам табыс әкелді. Шотланд жазушысы Роберт Луис Стивенсонның 1876 жылы Франция мен Бельгияның каналдары мен өзендері арқылы каноэмен жасаған саяқаты 1878 жылы «Ішкі саяхат» деген атпен жарияланды және ол «Rob Roy» каноэлерін пайдаланды.

Өлім

1892 жылы 16 шілдеде Борнмутта қайтыс болды.

Жарияланған еңбектер

Үш күн шығыста, немесе Өлі теңіз, Иерусалим және шөл – 100-ден астам Киелі жазба мәтіндерін бейнелейді; ағаш кескіндерімен (1850). Кейіннен бұл кітап Америкада 1900 жылы Филадельфиядағы Пресвитериандық баспа кеңесі басып шығарған «Шығыс саяхатшысы немесе Киелі кітаптағы жерлер мен әдет-ғұрыптардың сипаттамалары» деген атпен қайта басылды. «Өнертапқыштардың патенттік тілі» (1856) – өнертапқыштардың патенттік құқығының тіліне және оған қатысты шешімдерге, сондай-ақ 1856 жылдың маусымына дейінгі маңызды сот істеріне арналған еңбек.