Кіріспе

Британдық психолог Пенелопа Джейн Лич (туған күні 19 қараша 1937 жыл, Балчин есімді) – балалар дамуы тұрғысынан ата-аналық мәселелерді зерттеп, осы тақырыпта көп жазатын британдық психолог. Лич 1977 жылы жарық көрген «Балаңыз және сіздің баладаңыз: туғаннан бастап бес жасқа дейін» атты кітабымен ең көп танылады. Кітапқа дейін екі миллионнан астам дана сатылып, 1998 жылы «жалпы оқырмандарға арналған үздік медициналық кітап» номинациясы бойынша BMA сыйлығына ие болды. Лич кітабының кіріспесінде: «Не істесеңіз де, қалай күрессеңіз де, егер сіз балаңыздың және өз сезімдеріңіздің айтқанын тыңдасаңыз, жағдайды түзетуге немесе жаман нәрсені жақсартуға болатын нәрсе табылады» деп жазады.

Ерте өмір және білім

1937 жылы 19 қарашада Лондондағы Хэмпстедте туған Пенелопа Джейн Лич (туған тегі Балчин) - жазушы Найджел Балчин мен оның бірінші әйелі Элизабеттің қызы. Ол 1959 жылы Кембридж университетінің Ньюнхэм колледжін құрметті дипломмен бітірді. Кембриджден кейін ол Лондон экономика мектебіне қабылданды, онда психология ғылымдарының докторы дәрежесін алды (1964) және балалар дамуы бойынша лекциялар оқыды.

Мансап

Оның алғашқы ғылыми-зерттеу қызметіне Ішкі істер министрлігінің зерттеу бөлімінде жасөспірімдер арасындағы қылмысты зерттеу және Медициналық зерттеулер кеңесінің даму зерттеу бөлімінде алты жыл жұмыс істеген. Лич Британдық психологиялық қоғамның мүшесі (1988), Денсаулық сақтау қонақтары қауымдастығының вице-президенті (1988–1999), Ұлттық бала күтімі қауымдастығының президенті (1999–2006). Ол AIMH (The Association of Infant Mental Health) (1998–2002) ұйымының негізін қалаушы мүшесі болды және қазір кеңесші болып табылады. Ол сонымен қатар мектепке дейінгі ата-аналар қауымдастығында және балалардың құқықтарын қорғаумен айналысатын ұйымдарда, соның ішінде NSPCC (Trustee, 1996–1999) және оның Ирландия, АҚШ және Канададағы серіктес ұйымдары, сондай-ақ Балалардың құқықтарын дамыту бөлімі (1996–2001) жұмыс істеді. EPOCH (Балаларды дене жазасына тартуды тоқтату) (1988–2004) ұйымының негізін қалаушы және ата-ана тәрбиешісі ретінде, қазір CAU (Балалар жеңілуге тиіс емес) деп аталады. Ол дене жазасына қарсы және оң тәртіпке қолдау білдіретін жарнамалық кітапшалар мен буклеттер жазды. 2009 жылдан бері психологиялық зерттеулер мен саяси саясатты байланыстыруға ұмтылатын Саналы саясат тобының директоры болып жұмыс істейді. Жақында ол "Тұңғыш жылдардағы негізгі кезең" оқу бағдарламасына үлес қосты, "Түбі көп, тым тез": Ерте білім алу және балалық шақтың құлдырауы кітабының басты тарауын жазды, Hawthorne Press, 2011. 1997–2005 жылдар аралығында Лич балалар күтімі саласындағы ең ірі ағылшын зерттеуіне жетекшілік етті. Оның қазіргі зерттеу, жазу және оқыту жұмысы қазіргі заманғы нәрестелер нейробиологиясына бағытталған, ол кейбір салаларда бұрын тек идеялар мен пікірлер болған жерде нақты дәлелдер беруде. 2013 жылы ол Корбин мен Ашердің редакциялаған "Балалардың әл-ауқаты туралы нұсқаулық" кітабында "Қазіргі заманғы нейробиологиялық ғылым контекстінде бала тәрбиесі" атты тарау жариялады, Springer баспасы. Ол Лондон университетінің Биркбек институтындағы Балалар, отбасылар және әлеуметтік мәселелерді зерттеу институтының аға ғылыми қызметкері және Тависток және Портман NHS Траст (1997 жылдан бері) қызметкері. Ол Винчестер университетінің білім факультетінде қонақ профессор (2013 жылдан бері). Лич 2022 жылғы туған күніне орай білім беру саласындағы еңбегі үшін Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды.

Сіздің сәбиіңіз бен балаңыз

Личтің ең танымал еңбегі – 1988, 1997, 2003 және 2010 жылдары кеңінен қайта жаңартылған нұсқаларында жарық көрген Your Baby and Child кітабы. Кітап бес негізгі бөлімге бөлінген: жаңа туған сәбилер, «бейімделген сәбилер», «үлкен сәбилер», «кішкентай балалар» және «кіші жастағы балалар». Әр бөлімде ұйқы, тамақтану, «жылау мен тыныштану», тіл дамытуы және дене күшін дамыту сияқты салалардағы күтілетін даму кезеңдері мен үлгілері туралы ақпараттар келтірілген. Кітаптың негізгі ойы – «балалардың даму міндеттері, олардың ойлау қабілеттері және оларды итермелейтін сезімдердің шегін» ашып көрсету, себебі «сіз балаңызды қаншалықты бақыттырақ ете алсаңыз, онымен бірге болудан соншалықты ләззат аласыз, ал сіз оны қаншалықты бағаласаңыз, ол да соншалықты бақытты болады». Your Baby and Child кітабының танымалдылығы нәтижесінде американдық Lifetime кабельдік телеарнасында осы атпен телесериал жарық көрді, оның сценарийін Лич жазды және жүргізді. Шоу CableACE сыйлығын жеңіп алды және Emmy сыйлығына иегер болды.

Отбасы

1963 жылы ол ғылым журналисі Джеральд А. Личке (1933–2004) тұрмысқа шықты. Оның Мэтью атты ұлы және Мелисса Лич атты қызы бар.