Арнольд Гезелл: Балалар дамуының зерттеушісі және педиатр

Кіріспе

Американдық психолог және педиатр (1880–1961)

Арнольд Люциус Геселл (21 маусым 1880 – 29 мамыр 1961) – американдық психолог, педиатр және Йель университетінің профессоры. Ол балалар гигиенасы және балалар дамуы салаларындағы зерттеулерімен және оған қосқан үлесімен белгілі.

Ерте өмір

Гесселл Висконсин штатының Альма қаласында дүниеге келді, кейіннен ол ондағы өмірін талдап, "Мың жанды ауыл" атты мақала жазды. Балалардың дамуын бақылаудағы алғашқы тәжірибесі 1896 жылы орта мектепті бітіргенге дейін кіші туыстарының үйренуі мен өсуін қадағалаумен байланысты болды. Орта мектептен кейін Гесселл Стивенс Пойнт Нормалдық мектебіне түсті, онда Эдгар Джеймс Свифт оқытқан курс Арнольдты психологияға қызығушылық танытуға баулыды. Гесселл Висконсин университетінде оқуға түсу үшін орта мектепте мұғалім болып қысқа уақыт жұмыс істеді. Кейіннен ол Фредерик Джексон Тернердің жетекшілігімен тарихты және Джозеф Джастроудың жетекшілігімен психологияны оқыды, 1903 жылы Висконсин университетінен философия бакалавры дәрежесін алды.

Мансап

Гесселл Кларк университетінде психология докторы дәрежесін алудан бұрын мұғалім және мектеп директоры болды, онда университет президенті Г. Стэнли Холл балалар зерттеуі қозғалысын құрды. Арнольд 1906 жылы Кларктен филология ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Гесселл Лос-Анджелес мемлекеттік нормалық мектебінде, қазір Лос-Анджелес Калифорния университеті деп аталатын профессорлық лауазымға ие болғанға дейін Нью-Йорк пен Висконсиндегі бірнеше білім беру мекемелерінде жұмыс істеді. Сол жерде ол ұстаз Беатрис Чандлермен танысты, ол кейіннен оның әйелі болды. Олардың қыз бен ұлдары болды, сондай-ақ Федералдық округ судьясы Герхард Гессел. Гесселл ақыл-ой кемістігі бар балаларға арналған мектептерде де жұмыс істеді, оның ішінде Нью-Джерсидегі Винеланд оқу мектебі. Балалық шақтағы мүгедектіктің себептері мен емдеуіне қызығушылық танытқан Гесселл 1910 жылы Висконсин университетінің медицина мектебінде физиологияны жақсырақ түсіну үшін оқуға түсті. 1911 жылы Йель университетінде ассистент-профессор болып жұмысқа қабылданды, онда медицинаны оқуын жалғастырды. Ол сол жерде Балалар дамуы клиникасын құрды және 1915 жылы медицина докторы дәрежесін алды. Кейін Йель университетінде толық профессорлық қызметке тағайындалды. Гесселл Коннектикут штатының білім беру кеңесінің мектеп психологы болып та қызмет етті және мүгедек балалардың оқуда сәтті болуына көмектесетін сыныптарды әзірлеуге қатысты. Бұл тарихи тағайындама Гесселді АҚШ-тағы алғашқы мектеп психологы етті. Ол бірнеше кітап жазды, оның ішінде 1923 жылы жарық көрген "Халық гигиенасы және білім беру тұрғысынан мектепке дейінгі бала", 1925 жылы "Мектепке дейінгі баланың психикалық дамуы" (осы кітап фильм түрінде де шықты) және 1934 жылы "Нәресте мінез-құлқының атласы" (белгілі бір жастағы балалардың даму кезеңдерін көрсетеді). Ол Фрэнсис Ильгпен бірге 1943 жылы "Бүгінгі мәдениеттегі нәресте және бала" және 1946 жылы "Бестен онға дейінгі бала" атты екі бала тәрбиесі туралы нұсқаулық жазды. Гессел зерттеулерінде соңғы технологияларды пайдаланды. Ол бейне және фотосурет саласындағы жаңа жетістіктерді қолданды. Балаларды бақылағанда бір жақты айналарды да қолданды, тіпті Гессел күмбезін ойлап тапты – балаларды алаңдатпай бақылауға мүмкіндік беретін күмбез пішіндес бір жақты айна. Ол көптеген балаларды зерттеді, оның ішінде жабайы бала Камала да бар еді. Сондай-ақ, маймылдар сияқты жас жануарлар туралы зерттеулер жүргізді. Психолог ретінде Гессел бала дамуында табиғат пен тәрбиенің маңыздылығы туралы жазды және сөйледі. Ол басқаларды ақыл-ой кемістігінің себептерін анықтауға асықпауға шақырды. Ол қолдану қабілеті және мінез сияқты адам мінез-құлқының көптеген аспектілері тұқым қуалайтынына сенді. Ол балалардың ата-аналарына да, бір-біріне де бейімделетінін түсіндірді. АҚШ-та жалпыұлттық балабақшалар жүйесін құруды ұсынды. Гесселдің танымал кітаптары оның идеяларын академиялық ортадан тыс жерлерде де таратуға көмектесті. Оның негізгі ойы, ата-аналарды "баланың өмірге деген сенімін күшейтуге" шақыруы, Бенджамин Спок Американың ең танымал ата-ана кеңесшісі болғанға дейін балалардың қорғаушыларымен үндесті. "Бестен онға дейінгі бала" кітабында Гессел былай деп жазды: "Балалар – адамзаттың жалғыз үміті деп айту бұрынғыдан да маңыздырақ. Егер біз олардың таза адалдығы мен шыншылдығын түсіне алсақ! Егер мұқият байқасақ, олар бізге әлі көп нәрсе үйрете алады". Оның теориясына сүйене отырып, ол бала дамуының кезеңдерін жинақтап, Гесселдің даму кестелері деп аталатын бірнеше шолулар жариялады. Гесселдің атымен аталған Гессел Адам дамуы институтын 1950 жылы оның Балалар дамуы клиникасындағы әріптестері Фрэнсис Ильг және Луиза Бейтс Эймс құрды, Гессел 1948 жылы университеtten зейнетке шыққаннан кейін. 2012 жылы институт Гессел Балалар дамуы институты деп қайта аталды.

Gesell served as a teacher and high school principal before seeking his psychological doctorate at Clark University, where the university's president, G. Stanley Hall, had founded the child study movement. Arnold received his Ph. D. from Clark in 1906. Gesell worked at several educational facilities in New York City and Wisconsin before obtaining a professorship at the Los Angeles State Normal School, now known as the University of California, Los Angeles. There he met fellow teacher Beatrice Chandler, who would become his wife. They had a daughter and a son, Federal District Judge Gerhard Gesell. Gesell also spent time at schools for the mentally disabled, including the Vineland Training School in New Jersey. Having developed an interest in the causes and treatment of childhood disabilities, Gesell began studying at the University of Wisconsin Medical School in 1910 to better understand physiology. He accepted a position as assistant professor at Yale University in 1911, where he also continued to study medicine. He developed the Clinic of Child Development there and received his MD in 1915. He was later given a full professorship at Yale. Gesell also served as the school psychologist for the Connecticut State Board of Education and helped develop classes to help children with disabilities succeed. This historic appointment made Gesell the first school psychologist in the United States. He wrote several books, including The Preschool Child from the Standpoint of Public Hygiene and Education in 1923, The Mental Growth of the Preschool Child in 1925 (which was also published as a film), and An Atlas of Infant Behavior (chronicling typical milestones for certain ages) in 1934. He coauthored with Frances Ilg two childrearing guides, Infant and Child in the Culture of Today in 1943 and The Child from Five to Ten in 1946. Gesell made use of the latest technology in his research. He used the newest in video and photography advancements. He also made use of one way mirrors when observing children, even inventing the Gesell dome, a one way mirror shaped like a dome under which children could be observed without being disturbed. In his research, he studied many children, including Kamala, a feral child. He also did research on young animals, including monkeys. As a psychologist, Gesell wrote and spoke about the importance of both nature and nurture in child development. He cautioned others not to be quick to attribute mental disabilities to specific causes. He believed that many aspects of human behavior, such as handedness and temperament, were heritable. He explained that children adapted to their parents as well as to one another. He advocated for a nationwide nursery school system in the United States. Gesell's popular books spread his ideas beyond academia. His core message, urging parents to "nourish the child's trustfulness in life", resonated with child advocates long before Benjamin Spock became America's most prominent parental advisor. In The Child from Five to Ten, Gesell wrote, "It is no longer trite to say that children are the one remaining hope of mankind If we could but capture their transparent honesty and sincerities! They still have much to teach us, if we observe closely enough." Based on his theory, he published a series of summaries of child development sequences, called the Gesell Developmental Schedules. The Gesell Institute of Human Development, named after him, was started by his colleagues from the Clinic of Child Development, Frances Ilg and Louise Bates Ames in 1950, after Gesell retired from the university in 1948. In 2012, the institute was renamed the Gesell Institute of Child Development.

Жеке

1911 жылы Гесселл Беатрис Чандлерге үйленді, ол Лос-Анджелес мемлекеттік нормалық мектебінде жұмыс істеген кезде танысқан мұғалімі болды. Олардың бір қызы мен бір ұлы болды. Гесселл 1961 жылы Нью-Хейвендегі үйінде дүние салды.

Таңдалған шығармалар

Гессел, Арнольд. "Мың жанды ауыл". "Америкалық журнал", 1913 жылғы қазан айы, 11–16 беттер. Гессел, Арнольд. Мектепке дейінгі бала: қоғамдық гигиена және білім беру тұрғысынан. 1923 жыл. Гессел, Арнольд. Мектепке дейінгі баланың психикалық дамуы. 1925 жыл. Гессел, Арнольд. Сәбилер мінез-құлқының атласы. 1934 жыл. Гессел, Арнольд. "Арнольд Люциус Гессел" Боринг, Е. Г. Психология тарихы автобиографияда 4: 123–42. Вустер, Массачусетс: Кларк университетінің баспасы, 1952 жыл. Гессел, Арнольд және Ильг, Фрэнсис Л. Бүгінгі мәдениеттегі нәресте және бала. 1943 жыл. Гессел, Арнольд және Ильг, Фрэнсис Л. Бестен онға дейінгі бала. 1946 жыл. Гессел, Арнольд және Ильг, Фрэнсис Л. Баланың дамуы: адам өсуін зерттеуге кіріспе. Нью-Йорк: Харпер. 194 Гессел, Арнольд, Ильг, Фрэнсис Л., және Эймс, Л. Б. Бүгінгі мәдениеттегі нәресте және бала: үйде және балабақшада дамуды бағыттау (Түз. басылым). Нью-Йорк: Харпер және Роу, 1974 жыл. Гессел, Арнольд, Томпсон, Х., және Аматруда, С. С. Ерте өсу психологиясы, нәресте мінез-құлқының нормалары және генетикалық талдау әдісін қоса. Нью-Йорк: "Макмиллан компаниясы", 1938 жыл.