Кіріспе

АҚШ Сенатының уақытша президенті (сонымен қатар президент pro tem) – АҚШ Сенатының екінші жоғары лауазымды шенеунігі. АҚШ Конституциясының I бабының үшінші тармағына сәйкес, АҚШ вице-президенті, сенатор болмаса да, Сенат президенті болып табылады. Сондай-ақ, Сенат вице-президент болмаған жағдайда немесе ол АҚШ президентінің міндетін атқаратын кезде әрекет ету үшін уақытша президентті таңдауы тиіс екені белгіленеді:

Сенат өзінің басқа лауазымды тұлғаларын, сондай-ақ вице-президент болмаған кезде немесе ол АҚШ президентінің кеңсесін атқаратын болса, уақытша президентті таңдайды. Іс жүзінде, вице-президенттің де, уақытша президенттің де төрағалық етуі сирек кездеседі; оның орнына, төрағалық ету міндеті көпшілік партияның жас сенаторлары арасында ауыстырылады, осы арқылы оларға парламенттік процедуралар бойынша тәжірибе алуға мүмкіндік беріледі. Уақытша президент президенттік лауазымға мұрагерлікте үшінші орында тұрады – вице-президенттен және Өкілдер палатасының спикерінен кейін, ал мемлекеттік хатшыдан бұрын. 1890 жылдан бері, көпшілік партиядағы ең тәжірибелі сенатор, әдетте, уақытша президент болып сайланады және басқа уақытша президент сайланғанша осы лауазымды үздіксіз атқарады. 62-ші Конгресс кезінде, 1911 жылдың 27 сәуірінде Уильям Фрай отставкаға кеткеннен кейін, бес сенатор – Аугуст Бекон, Чарльз Кертис, Джейкоб Галлинджер, Генри Кэбот Лодж және Фрэнк Брандеги – уақытша президенттің міндетін алмастырды. 1789 жылы құрылғаннан бері 50 штаттың 39-ынан 92 адам Сенаттың уақытша президенті қызметін атқарды. Қазіргі уақытша президент – Вашингтон штатынан Патти Мюррей, ол 118-ші Конгресс басталған 2023 жылдың 3 қаңтарында лауазымға кірді. 2001 жылы президент pro tempore emeritus құрметті атағы құрылды және ол бұрын уақытша президент болып қызмет еткен оппозициялық партияның сенаторына беріледі. Бұл атақты қазіргі уақытта Айова штатынан Чак Грассли иеленеді. Барлық уақытша президенттердің біреуін қоспағанда, барлығы саяси партияның немесе фракцияның мүшесі болды; әрқайсысына қатысты сандар:

– 32; – 25; – 10; – 2; – 2; – 2; – 1.

Уақытша төрағалар

Сурет аты Штат Партиясы Мерзімі Конгресс Джон Лэнгдон Нью-Гэмпшир Әкімшілік тарапынан 6 сәуір – 21 сәуір, 1789 7 тамыз – 9 тамыз, 1789 Ричард Генри Ли Вирджиния Әкімшілікке қарсы 18 сәуір – 8 қазан, 1792 Джон Лэнгдон Нью-Гэмпшир Әкімшілік тарапынан 5 қараша – 4 желтоқсан, 1792 1 наурыз – 3 наурыз, 1793 4 наурыз – 2 желтоқсан, 1793 Ральф Изард Оңтүстік Каролина Әкімшілік тарапынан 31 мамыр – 9 қараша, 1794 Генри Тазевелл Вирджиния Әкімшілікке қарсы 20 ақпан, 1795 – 7 маусым, 1795 Демократиялық Республикалық 7 желтоқсан – 8 желтоқсан, 1795 Сэмюэл Ливермор Нью-Гэмпшир Федералист 6 мамыр – 4 желтоқсан, 1796 Уильям Бингем Пенсильвания Федералист 16 ақпан – 3 наурыз, 1797 Уильям Брэдфорд Род-Айленд Федералист 6 шілде – 17 қазан, 1797 Джейкоб Рид Оңтүстік Каролина Федералист 22 қараша – 12 желтоқсан, 1797 Теодор Седжвик Массачусетс Федералист 27 маусым – 5 желтоқсан, 1798 Джон Лоуренс Нью-Йорк Федералист 6 желтоқсан – 27 желтоқсан, 1798 Джеймс Росс Пенсильвания Федералист 1 наурыз – 1 желтоқсан, 1799 Сэмюэл Ливермор Нью-Гэмпшир Федералист 2 желтоқсан – 29 желтоқсан, 1799 Урия Трейси Коннектикут Федералист 14 мамыр – 16 қараша, 1800 Джон Э. Ховард Мэриленд Федералист 21 қараша – 27 қараша, 1800 Джеймс Хиллхаус Коннектикут Федералист 28 ақпан – 3 наурыз, 1801 Авраам Болдуин Джорджия Демократиялық Республикалық 7 желтоқсан, 1801 – 14 қаңтар, 1802 17 сәуір – 13 желтоқсан, 1802 Стивен Р. Брэдли Вермонт Демократиялық Республикалық 14 желтоқсан, 1802 – 18 қаңтар, 1803 25 ақпан, 1803 2 наурыз – 16 қазан, 1803 Джон Браун Кентукки Демократиялық Республикалық 17 қазан – 6 желтоқсан, 1803 23 қаңтар – 26 ақпан, 1804 Джессе Франклин Солтүстік Каролина Демократиялық Республикалық 10 наурыз – 4 қараша, 1804 Джозеф Андерсон Теннесси Демократиялық Республикалық 15 қаңтар – 3 ақпан, 1805 28 ақпан – 2 наурыз, 1805 2 наурыз – 1 желтоқсан, 1805 Сэмюэл Смит Мэриленд Демократиялық Республикалық 2 желтоқсан – 15 желтоқсан, 1805 18 наурыз – 30 қараша, 1806 2 наурыз – 25 қазан, 1807 16 сәуір – 6 қараша, 1808 Стивен Р. Брэдли Вермонт Демократиялық Республикалық 28 желтоқсан, 1808 – 8 қаңтар, 1809 Джон Милледж Джорджия Демократиялық Республикалық 30 қаңтар – 3 наурыз, 1809 4 наурыз – 21 мамыр, 1809 Эндрю Грегг Пенсильвания Демократиялық Республикалық 26 маусым – 18 желтоқсан, 1809 Джон Галлард Оңтүстік Каролина Демократиялық Республикалық 28 ақпан – 2 наурыз, 1810 17 сәуір – 11 желтоқсан, 1810 Джон Поуп Кентукки Демократиялық Республикалық 23 ақпан – 3 қараша, 1811 Уильям Х. Кроуфорд Джорджия Демократиялық Республикалық 24 наурыз, 1812 – 3 наурыз, 1813 4 наурыз – 23 наурыз, 1813 Джозеф Б. Варнум Массачусетс Демократиялық Республикалық 6 желтоқсан, 1813 – 3 ақпан, 1814 Джон Галлард Оңтүстік Каролина Демократиялық Республикалық 18 сәуір – 25 қараша, 1814 25 қараша, 1814 – 3 желтоқсан, 1815 4 желтоқсан, 1815 – 3 наурыз, 1817 4 наурыз, 1817 6 наурыз, 1817 – 18 ақпан, 1818 31 наурыз, 1818 – 5 қаңтар, 1819 Джеймс Барбур Вирджиния Демократиялық Республикалық 15 ақпан – 5 желтоқсан, 1819 6 желтоқсан – 26 желтоқсан, 1819 Джон Галлард Оңтүстік Каролина Демократиялық Республикалық 25 қаңтар, 1820 – 2 желтоқсан, 1821 3 желтоқсан – 27 желтоқсан, 1821 1 ақпан – 2 желтоқсан, 1822 19 ақпан – 30 қараша, 1823 1 желтоқсан, 1823 – 20 қаңтар, 1824 21 мамыр, 1824 – 3 наурыз, 1825 9 наурыз – 4 желтоқсан, 1825 Нейтаниэль Мэкон Солтүстік Каролина Демократиялық Республикалық 20 мамыр – 3 желтоқсан, 1826 2 қаңтар – 13 ақпан, 1827 2 наурыз – 2 желтоқсан, 1827 Сэмюэл Смит Мэриленд Джексониан 15 мамыр – 18 желтоқсан, 1828 13 наурыз – 10 желтоқсан, 1829 20 мамыр – 31 желтоқсан, 1830 1 наурыз – 4 желтоқсан, 1831 5 желтоқсан – 11 желтоқсан, 1831 Литтлтон Тазевелл Вирджиния Джексониан 9 шілде – 16 шілде, 1832 Хью Лоусон Уайт Теннесси Джексониан 3 желтоқсан, 1832 – 1 желтоқсан, 1833 2 желтоқсан – 15 желтоқсан, 1833 Джордж Поиндекстер Миссисипи Ұлттық Республикалық 28 маусым – 30 қараша, 1834 Джон Тайлер Вирджиния Ұлттық Республикалық 3 наурыз – 6 желтоқсан, 1835 Уильям Р. Кинг Алабама Демократ 1 шілде – 4 желтоқсан, 1836 28 қаңтар – 3 наурыз, 1837 7 наурыз – 3 қыркүйек, 1837 13 қазан – 3 желтоқсан, 1837 2 шілде – 18 желтоқсан, 1838 25 ақпан – 1 желтоқсан, 1839 2 желтоқсан – 26 желтоқсан, 1839 шілде – 15 желтоқсан, 1840 3 наурыз, 1841 4 наурыз, 1841 Сэмюэл Саутард Нью-Джерси Уиг 11 наурыз, 1841 – 31 мамыр, 1842 Уилли П. Мангум Солтүстік Каролина Уиг 31 мамыр, 1842 – 3 желтоқсан, 1843 4 желтоқсан, 1843 – 3 наурыз, 1845 4 наурыз, 1845 Амброуз Х. Сивиер Арканзас Демократ 27 желтоқсан, 1845 Дэвид Р. Атчисон Миссури Демократ 8 тамыз – 6 желтоқсан, 1846 11 қаңтар – 13 қаңтар, 1847 3 наурыз – 5 желтоқсан, 1847 2 ақпан – 8 ақпан, 1848 1 маусым – 14 маусым, 1848 26 маусым – 29 шілде, 1848 29 шілде – 4 желтоқсан, 1848 26 желтоқсан, 1848 – 1 қаңтар, 1849 2 наурыз – 4 наурыз, 1849 5 наурыз, 1849 16 наурыз – 2 желтоқсан, 1849 Уильям Р. Кинг Алабама Демократ 6 мамыр – 19 мамыр, 1850 11 шілде, 1850 – 3 наурыз, 1851 4 наурыз, 1851 – 20 желтоқсан, 1852 Дэвид Р. Атчисон Миссури Демократ 20 желтоқсан, 1852 – 3 наурыз, 1853 4 наурыз, 1853 – 4 желтоқсан, 1854 Льюис Касс Мичиган Демократ 4 желтоқсан, 1854 Джессе Д. Брайт Индиана Демократ 5 желтоқсан, 1854 – 2 желтоқсан, 1855 5 желтоқсан, 1855 – 9 маусым, 1856 Чарльз Э. Стюарт Мичиган Демократ 9 маусым – 10 маусым, 1856 Джессе Д. Брайт Индиана Демократ 11 маусым, 1856 – 6 қаңтар, 1857 Джеймс М. Мейсон Вирджиния Демократ 6 қаңтар – 3 наурыз, 1857 4 наурыз, 1857 Томас Дж. Раск Техас Демократ 14 наурыз – 29 шілде, 1857 Бенджамин Фитцпатрик Алабама Демократ 7 желтоқсан – 20 желтоқсан, 1857 29 наурыз – 2 мамыр, 1858 14 маусым – 5 желтоқсан, 1858 19 қаңтар, 1859 25 қаңтар – 9 ақпан, 1859 9 наурыз – 4 желтоқсан, 1859 19 желтоқсан, 1859 – 15 қаңтар, 1860 20 ақпан – 26 ақпан, 1860 Джессе Д. Брайт Индиана Демократ 12 маусым – 26 маусым, 1860 Бенджамин Фитцпатрик Алабама Демократ 26 маусым – 2 желтоқсан, 1860 Соломон Фут Вермонт Республикалық 16 ақпан – 17 ақпан, 1861 23 наурыз – 3 шілде, 1861 18 шілде – 1 желтоқсан, 1861 15 қаңтар, 1862 31 наурыз – 21 мамыр, 1862 19 маусым – 12 желтоқсан, 1862 18 ақпан – 3 наурыз, 1863 4 наурыз – 6 желтоқсан, 1863 18 желтоқсан – 20 желтоқсан, 1863 23 ақпан, 1864 11 наурыз – 13 наурыз, 1864 11 сәуір – 13 сәуір, 1864 Дэниел Кларк Нью-Гэмпшир Республикалық 26 сәуір, 1864 – 4 қаңтар, 1865 9 ақпан – 19 ақпан, 1865 Лафайет С. Фостер Коннектикут Республикалық 7 наурыз, 1865 – 2 наурыз, 1867 Бенджамин Ф. Вейд Огайо Республикалық 2 наурыз – 3 наурыз, 1867 4 наурыз, 1867 – 3 наурыз, 1869 Генри Б. Энтони Род-Айленд Республикалық 23 наурыз – 28 наурыз, 1869 9 сәуір – 5 желтоқсан, 1869 28 мамыр – 2 маусым, 1870 1 шілде – 5 шілде, 1870 14 шілде – 4 желтоқсан, 1870 10 наурыз – 12 наурыз, 1871 17 сәуір – 9 мамыр, 1871 23 мамыр – 3 желтоқсан, 1871 21 желтоқсан, 1871 – 7 қаңтар, 1872 23 ақпан – 25 ақпан, 1872 8 маусым – 1 желтоқсан, 1872 4 желтоқсан – 8 желтоқсан, 1872 13 желтоқсан – 15 желтоқсан, 1872 20 желтоқсан, 1872 – 5 қаңтар, 1873 24 қаңтар, 1873 Мэтью Х. Карпентер Висконсин Республикалық 12 наурыз – 13 наурыз, 1873 26 наурыз – 30 қараша, 1873 11 желтоқсан, 1873 – 6 желтоқсан, 1874 23 желтоқсан, 1874 – 4 қаңтар, 1875 Генри Б. Энтони Род-Айленд Республикалық 25 қаңтар – 31 қаңтар, 1875 15 ақпан – 17 ақпан, 1875 Томас В. Ферри Мичиган Республикалық 9 наурыз – 10 наурыз, 1875 19 наурыз – 20 желтоқсан, 1875 20 желтоқсан, 1875 – 4 наурыз, 1877 5 наурыз, 1877 26 ақпан – 3 наурыз, 1878 17 сәуір – 1 желтоқсан, 1878 3 наурыз – 17 наурыз, 1879 Аллен Г. Терман Огайо Демократ 15 сәуір – 30 қараша, 1879 7 сәуір – 14 сәуір, 1880 6 мамыр – 5 желтоқсан, 1880 Томас Ф. Байард, ағасы Делавэр Демократ 10 қазан – 13 қазан, 1881 Дэвид Дэвис Иллинойс Тәуелсіз 13 қазан, 1881 – 3 наурыз, 1883 Джордж Ф. Эдмундс Вермонт Республикалық 3 наурыз – 2 желтоқсан, 1883 3 желтоқсан, 1883 – 14 қаңтар, 1884 14 қаңтар, 1884 – 3 наурыз, 1885 Джон Шерман Огайо Республикалық 7 желтоқсан, 1885 – 26 ақпан, 1887 Джон Джеймс Ингаллс Канзас Республикалық 26 ақпан – 4 желтоқсан, 1887 5 желтоқсан, 1887 – 3 наурыз, 1889 7 наурыз – 17 наурыз, 1889 2 сәуір – 1 желтоқсан, 1889 5 желтоқсан – 10 желтоқсан, 1889 28 ақпан – 18 наурыз, 1890 3 сәуір, 1890 ...