АҚШ Конституциясының XX түзетуі: Өкімет мерзімдерінің өзгертілуі

Кіріспе

1933 жылғы түзету федералды сайланған лауазым иелерінің қызмет мерзімін өзгертеді. АҚШ Конституциясының жиырмасыншы түзетуі (XX түзету) президент пен вице-президенттің қызмет мерзімінің басталуын 4 наурыздан 20 қаңтарға, ал Конгресс мүшелерінікі 4 наурыздан 3 қаңтарға ауыстырды. Сондай-ақ, президент сайланбаған жағдайда не істеу керектігін анықтайтын ережелер де бар. Жиырмасыншы түзету 1933 жылдың 23 қаңтарында қабылданды. Бұл түзету президенттік тағайындау кезеңін және сайлаудан кейін Конгресс мүшелері мен президенттің қызмет мерзімінің қалған бөлігін атқаруын қамтитын "тоқылған қаз" кезеңін қысқартты. Түзету президенттік мерзімнен бұрын Конгресс мерзімінің басталуын белгіледі, сондай-ақ сайлаушылар алқасы президенттік немесе вице-президенттік сайлауда келісімге келмесе, шығып бара жатқан емес, кіріп келе жатқан Конгресс шешімді қабылдайды.

Мәтін

1-бөлім. Президент пен Вице-президенттің, сенаторлар мен өкілдердің өкілеттіктері осы бап ратификацияланбаған жағдайда аяқталатын жылдардың қаңтар айының 20-сы күні сағат 12-де, ал сенаторлар мен өкілдердің өкілеттіктері қаңтар айының 3-і күні сағат 12-де аяқталады; олардың ізбасарларының өкілеттіктері содан кейін басталады. 2-бөлім. Конгресс жылына кем дегенде бір рет жиналады және егер олар заңмен басқа күнді белгілемесе, мұндай жиналыс қаңтар айының 3-і күні сағат 12-де басталады. 3-бөлім. Егер Президенттің өкілеттік мерзімінің басталуына белгіленген уақытта сайланған Президент қайтыс болса, сайланған Вице-президент Президент болады. Егер Президент өз мерзімінің басталуына белгіленген уақытқа дейін сайланбаса немесе егер сайланған Президент талаптарға сай келмесе, онда сайланған Вице-президент Президент талаптарға сай келгенге дейін Президенттің міндетін атқарады; және Конгресс заңмен Президенттің де, сайланған Вице-президенттің де талаптарға сай келмейтін жағдайларын қарастыра алады, кім Президенттің міндетін атқаратынын немесе оны таңдау тәсілін жариялай алады, ал мұндай адам Президент немесе Вице-президент талаптарға сай келгенге дейін сәйкес міндеттерді атқарады. 4-бөлім. Конгресс сайлау құқығы оларға жүктелген жағдайда, Өкілдер палатасы Президентті сайлай алатын адамдардың қайтыс болуы және сайлау құқығы оларға жүктелген жағдайда, Сенат Вице-президентті сайлай алатын адамдардың қайтыс болуы жағдайында заңмен шаралар қабылдауға құқылы. 5-бөлім. 1 және 2-бөлімдер осы бапты ратификациялағаннан кейін келесі қазан айының 15-і күні күшіне енеді. 6-бөлім. Егер осы бапты бірнеше штаттың үштен төртінің заң шығарушы органдары оның ұсынылған күнінен бастап жеті жыл ішінде Конституцияға түзету ретінде ратификацияламаса, онда ол күшін жояды.

Конституцияның түпнұсқа мәтіні

Конституцияның 1-бабы, 4-бөлімінің 2-тармағы Конгресс жылына кемінде бір рет отыруға міндетті екенін көрсетеді. Белгіленген күн – желтоқсанның бірінші дүйсенбісі, алайда Конгресс басқа күнді белгілеуге және президент арнайы сессия шақыруға құқылы. Конституцияның бастапқы мәтіні федералды сайланған лауазым иелерінің өкілеттік мерзімінің ұзақтығын анықтады, бірақ осы мерзімдердің қашан басталып, қашан аяқталуын нақты көрсетпеді. 1788 жылдың қыркүйегінде, қажетті тоғыз штат Конституцияны бекіткеннен кейін, Конфедерация Конгресі 1789 жылдың 4 наурызын жаңадан құрылған үкіметтің «жұмысын бастау» күні деп белгіледі. Жаңа Конгресс пен президенттік әкімшілік сәуір айында ғана жұмыс істей бастағанына қарамастан, 4 наурыз жаңадан сайланған лауазым иелерінің өкілеттік мерзімінің басталу күні деп есептелді, сонымен қатар олардың ізбасарларының өкілеттік мерзімі де осы күні басталды. Конституцияда федералды сайлау күні көрсетілмеген, бірақ 1792 жылғы екінші президенттік сайлау кезінде Конгресс президенттік сайлаушыларын қараша немесе желтоқсан айының басында сайлауды талап ететін заң қабылдады. 1845 жылға қарай бұл қараша айының басындағы бір күнге дейін шектелді. Конгресс сайлаулары көбінесе сол күні өткізілді.

Мәселелер

Бұл жоспарлардың нәтижесінде сайлау мен жаңа президенттің қабылдануы арасында төрт айлық ұзақ кезең болды. Конгресс үшін жағдай одан да қиын болды. Конституцияның I бабының 4-тарауының 2-тармағы Конгресс отырысын әр желтоқсанда сайлаудан кейін, бірақ Конгресс өкілеттіктерінің мерзімі біткенге дейін өткізуді талап еткендіктен, жұп санды жылдары Конституция бойынша «құрдымды» сессия өткізу қажет болды; келесі сессия келесі желтоқсанға дейін қажет болмады, яғни Конгрестің жаңа мүшелері өз жұмысын сайлаудан кейін бір жылдан астам уақыттан соң бастауы мүмкін. Арнайы сессиялар кейде жыл басында жиналатын, бірақ бұл Конституция рұқсат бергеніне қарамастан, тұрақты практикаға айналмады. Іс жүзінде Конгресс көбінесе тақ санды жылдардың желтоқсан айында басталатын ұзақ сессияда, ал жұп санды жылдардың желтоқсан айында қысқа «құрдымды» сессияда жиналатын. 18 ғасырдың соңында, кез келген жаңадан сайланған лауазымды адам өз ісін ретке келтіруге бірнеше ай қажет етіп, содан кейін үйінен ұлттық астанаға қиын сапар жасауы мүмкін болғандықтан, ұзақ «құрдымды» кезең қажеттілік болуы мүмкін, бірақ ол ақырында қазіргі заманғы үкіметтің жұмысына кедергі келтірді. 19 ғасырдың басында бұл сонымен қатар «құрдымды» Конгресс пен президенттік әкімшіліктің маңызды ұлттық дағдарысқа уақтылы жауап беруге қабілетсіздігіне әкелді. Әрбір институт бұл мәселелерді шешу үшін уақыты мен өкілеттігі жоқ ең жақсы жағдайда «құрдымды» Конгресс немесе әкімшілікке тиесілі екенін айта алатын, ал келер әкімшілік немесе Конгресс уақыты да, жаңа сайлау өкілеттігі де болады, соның арқасында ұлт алдындағы мәселелерді қарастырып, шеше алады. Бұл мәселелер жақында аяқталған сайлау циклының талқылау ортасында болуы мүмкін. Бұл дилемма 1861 және 1933 жылдары, Ыбырайым Линкольн мен Франклин Д. Рузвельт сайланғаннан кейін, сондай-ақ жаңадан сайланған сенаторлар мен өкілдер сайланғаннан кейін ең айқын байқалды. Сол кездегі Конституцияға сәйкес, бұл президенттер Оңтүстік штаттардың бөлінуі мен Ұлы депрессиямен айналысу үшін төрт ай күтуге мәжбүр болды. 1916 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде президент Вудро Вильсон «құрдымды» президенттікке жол беруді болдырмау үшін және егер Чарльз Эванс Хьюз сайлауда жеңіске жетсе, оның республикалық қарсыласы президенттік өкілеттіктерді дереу иеленуіне мүмкіндік беру үшін дәстүрден тыс жоспар ойлап тапты. Бұл жағдайда Вильсон Хьюзді Мемлекеттік хатшылыққа тағайындамақшы болды, ол 1886 жылғы Президенттік мұрагерлік туралы заңға сәйкес президенттік мұрагерлік тізбесінде екінші орында тұрды. Президент Вильсон мен вице-президент Томас Р. Маршалл екеуі де отставкаға кетіп, Хьюз президенттік міндеттерді атқарушы болар еді. Бұл жоспар ешқашан іске асырылмады, өйткені Вильсон шамалы айырымымен қайта сайланды.

The result of these scheduling decisions was that there was a long, four month lame duck period between the election and inauguration of the new president. For Congress, the situation was perhaps even more awkward. Because Article I, Section 4, Clause2 mandated a Congressional meeting every December, after the election but before Congressional terms of office had expired, a lame duck session was required by the Constitution in even numbered years; the next session was not required until the next December, meaning new members of Congress might not begin their work until more than a year after they had been elected. Special sessions sometimes met earlier in the year, but this never became a regular practice, despite the Constitution allowing for it. In practice, Congress usually met in a long session beginning in Decembers of odd numbered years, and in a short lame duck session in December of even numbered years. The long lame duck period might have been a practical necessity at the end of the 18th century, when any newly elected official might require several months to put his affairs in order and then undertake an arduous journey from his home to the national capital, but it eventually had the effect of impeding the functioning of government in the modern age. From the early 19th century, it also meant a lame duck Congress and presidential administration would fail to adequately respond to a significant national crisis in a timely manner. Each institution could do this on the theory that, at best, a lame duck Congress or administration had neither the time nor the mandate to tackle problems, whereas the incoming administration or Congress would have both the time and a fresh electoral mandate, to examine and address the problems the nation faced. These problems very likely would have been at the center of the debate of the just completed election cycle. This dilemma was seen most notably in 1861 and 1933, after the elections of Abraham Lincoln and Franklin D. Roosevelt, respectively, plus the newly elected Senators and Representatives. Under the Constitution at the time, these presidents had to wait four months before they and the incoming Congresses could deal with the secession of Southern states and the Great Depression respectively. In 1916, during World War I, President Woodrow Wilson devised an unorthodox plan to avoid a lame duck presidency and allow his Republican opponent Charles Evans Hughes to assume presidential powers immediately if Hughes had won the election. In that case, Wilson planned to appoint Hughes as Secretary of State, who under the Presidential Succession Act of 1886 was second in the presidential line of succession. President Wilson and Vice President Thomas R. Marshall would have then both resigned, leaving Hughes to become acting president. The plan was never implemented because Wilson was narrowly re elected.

Әсерлер

Жиырмасыншы түзетудің 1-тарауы президенттің және вице-президенттің төрт жылдық мерзімінің басталуы мен аяқталуын 20 қаңтар күні түскі уақытта белгілейді. Бұл өзгеріс 12-ші түзетуде көрсетілген 4 наурызға дейінгі мерзімді, яғни сайлаушылар алқасында президенттікке үміткерлердің бірінің абсолютті көпшілігі дауыс жинамаған жағдайда, Өкілдер палатасының президенттік сайлау өткізуі тиіс күнін өзгертті. Жаңа мерзім қарашадағы сайлау күні мен инаугурация күні арасындағы кезеңді шамамен алты аптаға қысқартты. 1-тарауда сондай-ақ Сенат пен Өкілдер палатасы мүшелерінің мерзімінің басталуы мен аяқталуы 3 қаңтар күні түскі уақытта деп көрсетілген; бұрынғы мерзім де 4 наурыз болған. 2-тарауда Конгресс сессияларының жылдық басталу күні Конституцияның 1-бабының 4-тарауының 2-тармағында белгіленген желтоқсанның бірінші дүйсенбісінен сол жылдың 3 қаңтарына ауыстырылды, бірақ Конгресс заңмен басқа күнді белгілей алады және президент арнайы сессияларды шақыра алады. Бұл өзгеріс ұзаққа созылған «құлазыған үйрек» сессияларын жойды. Осы өзгерістің нәтижесінде, егер сайлаушылар алқасының дауысы президент немесе вице-президенттің сайлануына әкелмесе, онда келе жатқан Конгресс, ескісі емес, 12-ші түзетуде қарастырылған тәртіп бойынша шартты сайлау өткізеді. Конституция бұрын осы мәселеде үнсіздік сақтаған, және осы бағыттың болмауы екі рет конституциялық дағдарысқа жақын жағдай тудырды: 1800 жылғы сайлаудағы дауды шеше алмаған Өкілдер палатасының жағдайы және 1876 жылғы даулы сайлауды реттеуге Конгрестің қабілетсіздігі. 4-тарауда Конгреске егер Өкілдер палатасы президентті сайлап жатқанда, таңдауға ұсынылған кандидаттардың бірі қайтыс болса, немесе Сенат вице-президентті сайлап жатқанда, таңдауға ұсынылған кандидаттардың бірі қайтыс болса, қандай шаралар қолдану керектігін заңмен нақтылауға рұқсат беріледі. Бірақ Конгресс мұндай заңды ешқашан қабылдаған емес.

Section 1 of the Twentieth Amendment prescribes that the start and end of the four year term of both the president and vice president shall be at noon on January 20. The change superseded the Twelfth Amendment's reference to March4 as the date by which the House of Representatives must—under circumstances where no candidate won an absolute majority of votes for president in the Electoral College—conduct a contingent presidential election. The new date reduced the period between election day in November and Inauguration Day, the presidential transition, by about six weeks. Section1 also specifies noon January 3 as the start and end of the terms of members of the Senate and the House of Representatives; the previous date had also been March 4. Section 2 moves the yearly start date of congressional sessions from the first Monday in December, as mandated by Article I, Section 4, Clause 2, to noon on January3 of the same year, though Congress still can by law set another date and the president can summon special sessions. This change eliminated the extended lame duck congressional sessions. As a result of this change, if the Electoral College vote has not resulted in the election of either a president or vice president, the incoming Congress, as opposed to the outgoing one, would conduct a contingent election, following the process set out in the Twelfth Amendment. The Constitution previously had been silent on this point, and this lack of guidance nearly caused constitutional crises on two occasions: when the House of Representatives seemed unable to break the deadlocked election of 1800, and when Congress seemed unable to resolve the disputed election of 1876. Section 4 permits Congress to statutorily clarify what should occur if either the House of Representatives must elect the president, and one of the candidates from whom it may choose dies, or if the Senate must elect the vice president and one of the candidates from whom it may choose dies. Congress has never enacted such a statute.

Сайланған лауазымды адамдардың қызмет мерзіміне әсер етуі

1933 жылдың 15 ақпанында, түзету қабылданғаннан кейін 23 күн өткен соң, президенттікке сайланған Рузвельт Джузеппе Зангараның қастандық әрекетіне ұшырады. Рузвельт жараланбағандықтан, егер қастандық сәтті аяқталғанда, онда вице-президент болып сайланған Джон Нэнс Гарнер 1933 жылдың 4 наурызында Конституцияның 3-бабына сәйкес президент болар еді. Жаңа мерзімде алғашқы сессиясын ашып, өкілдерінің қызмет мерзімін бастаған алғашқы Конгресс – 1935 жылғы 74-ші Конгресс болды. Президенттік және вице-президенттік қызмет мерзімдерінің алғаш рет Конституцияның жиырмасыншы түзетуімен белгіленген күні 1937 жылдың 20 қаңтарында президент Рузвельт пен вице-президент Гарнердің екінші мерзімдерімен басталды. 1-бап екеуінің де алғашқы мерзімін (1933–1937) 43 күнге қысқартқандықтан, Гарнер вице-президенттік қызметін екі толық мерзім бойы атқарды, бірақ ол толық сегіз жыл қызмет етпеді: оның вице-президенттік қызметі 1933 жылдың 4 наурызынан 1941 жылдың 20 қаңтарына дейін жалғасты.