Кіріспе

Чжан Шунь – Қытай әдебиетінің төрт классикалық романының бірі – «Су маржаны» повесіндегі ойдан шығарылған кейіпкер. "Толқындарда ақ секіруші" деген лақап атымен белгілі, ол 36 Аспандық Рухтың 30-шысы және 108 Тағдыр Жұлдызының алғашқы үштен бірі.

Өмірбаян

Романда Чжан Шунь алты чи биіктігі, ақ терілі және әдемі сақалмен суреттелген. "Ақ толқындарда секіріп жүзуші" деген лақап атымен белгілі, ол су астында ұзақ уақытқа дейін жүзе алатын шебер жүзуші. Чжан Шунь және оның үлкен ағасы Чжан Хенг Цзеян қырқасында (揭陽嶺; қазіргі Цзянси провинциясының Цзюцзян қаласында) Суньян өзенінің жанында тұрады. Олар қайықтарын пайдаланып, жолаушыларды тонау үшін хитролық қолданады, бірақ ешкімнің өмірін алмайды. Чжан Шунь жолаушы болып киінеді, ал Чжан Хенг оның құнды заттарын беруге құлықсыз болып көрінеді де, оны кемеден лақтырып жібереді. Чжан Шунь жағаға жетіп шығады, ал қалған жолаушылар қорқып, бар заттарын береді. Кейін Чжан Шунь жалғыз өзі Цзянчжоуға (江州; қазіргі Цзянси провинциясының Цзюцзян қаласында) көшіп келіп, балық сатушы болады.

Ли Куймен күресу

Цзянчжоу түрмесіне жеткеннен кейін көп ұзамай, Юньчжэньнен жер аударылған Сонг Цзян, сүйіктісін өлтіргені үшін жеңілдетілген жаза ретінде бас күзетші Дай Цзон және түрме бастығы Ли Куймен дос болады. Олар өзен жағасындағы мейрамханаға тамақтануға барады. Сонг Цзян кенеттен балық жегісі келеді, бірақ мейрамханадағы балықтардың бәрі жаңа емес. Ли Куй дереу өзен жағасындағы базарға барып, оған жаңа балық әкелуге тырысады. Балықшылар балық сатушы келгенше балық сатудан бас тартады. Күтуге шыдамы жетпей, Ли Куй су астындағы торлардан балықтарды ұстап алуға тырысады, соның салдарынан оларды өзенге жіберіп алады. Балық сатушы Чжан Шун келіп, Лимен шайқасады. Бірақ ол мықты Ли Куйге тең келмейді. Әлгінше, Сонг Цзян мен Дай Цзон Ли Куйдың оны одан әрі ұруын тоқтату үшін уақытында келіп жетеді. Чжан Шун қашса да, қайықтан Ли Куйға қарсы шақырады. Ли қайыққа секіреді, бірақ Чжан дереу оны құлатады. Суда Ли Куй балық сатушының ыстық-суына толығымен тәуелді болып қалады, ол оны су астында ұстап тұрады. Олардың тері түсінің өте контрастты болуы – бірінің ақ, екіншісінің қара болуы – олар су бетіне шыққан сайын көрермендерді қызықтырады. Алдында, Цзянчжоуға жол тартқанда Сонг Цзян Цзянян өзенінде Чжан Хенгпен кездеседі, ол одан балық сатушыға хат жеткізуін сұрайды. Жәнібектің Жан Шун екенін білген соң, Сонг оның есімін атап, хат туралы айтады. Мұны естіген Чжан Шун Ли Куймен әзілдесуін тоқтатады және оны құрлыққа көтереді. Олар Лимен татуласып, төрт еуі осы төбелес туралы күледі.

Ляншаньге қосылу

Сонг Цзян мас күйде мейрамхана қабырғасына жазған бүлікшіл өлеңі үшін тұтқындалып, өлім жазасына кесіледі. Ляншань батпағынан келген қарақшылар Цзянчжоуға асығып, оны және Сонгты құтқаруға тырысқан Дай Цонгты құтқару үшін жаза орындау алаңына шабуыл жасайды. Цзянчжоудан қашқан топ өзен жағасында қалады. Сәтіне орай, Чжан Шунь, Чжан Хен және Цзеян аймағынан Сонг Цзянның басқа да достары оны құтқару үшін қайықтармен келеді. Бүлікшіл өлең туралы билікке хабарлаған Хуан Вэнбингке кек қайтаруға бекінген Сонг, Хуан тұратын Увэй гарнизонына шабуыл жоспарлайды. Хуан үйде болмайды, бірақ қаласы өртеніп жатқанын көргенде үйіне асығып бара жатқанда Чжан Шуньмен кездеседі. Чжан қайықты құлатып, оны суға түсіреді. Сонг Цзян Хуанды өлтіріп, Ляншаньға қосылады, бірге Чжан ағайындыларын және басқаларын алып кетеді.

Даокуанды тарту

Сонг Цзян Лу Цзюнь мен Ши Шиуды құтқару үшін Даминг префектурасына (大名府; қазіргі Даминг округі, Хэбэй) күшпен шабуыл жасағанда, кенеттен арқасында ісік пайда болып, қатты ауырады. Қызуы көтеріліп, түсінбейді, ешқашан басылмайды, сондықтан ол санасы шатасып, мас күйге ұшырайды. Лианшанға қайтып келген соң, Сонг төсекке жатып, жағдайы нашарлай береді, дәрі-дәрмектердің ешқайсысы көмектеспейді. Янцзы аймағында өскен Чжан Шун анасының да осындай ауруға шалдыққанын және оны дәрігер Ан Даокуан емдегенін еске алады. Ол Жанканг префектурасында (қазіргі Нанкин, Цзянсу) Анды тауып, оны Ляншанға әкелуге ерікті түрде келіседі. Чжан Шунь Янцзы өзеніне келіп, Чжан Ванг атты қарақшының қайығына мінеді. Өзеннің ортасында Чжан Ванг оның ұйықтағанын күтіп, шабуылдайды, байлап, өзенге лақтырады. Жақсы жүзуші Чжан Шунь су астында босанып, қарсы жағалауға жетіп, онда Ван Динглиудің қонақ үйін табады. Ванның әкесі оған құрғақ киім мен жатақ береді және ұлын таныстырып, жас жігіт Ляншанға қосылғысы келетінін айтады. Бірақ Чжан Шунь Ан Даокуанды алу үшін алдымен Цзяньканға баруы керек. Чжан Шун Ан Даокуанды табады, бірақ дәрігер Ли Цяону есімді әйелге қатты әуес, одан айырылғысы келмейді. Дәл сол кезде Чжан Анды Ляншанға қалай жеткізу керектігін ойлап жүргенде, Лидің де Чжан Вангтың қамқорлығында екенін біледі. Чжан Шунь кіріп, екеуі құшақтасып жатқанда Лиді өлтіреді, бірақ Чжан Ванг қашып құтылады. У Сонгтың Мэнчжоуда жасағанын еске алып, Чжан Шунь қабырғаға Лидің қанымен Анның өзін өлтіруші деп жариялаған жарлықты жазады. Ан есін жинағаннан кейін, Чжан Шуньмен бірге Ляншанға барудан басқа жолы қалмайды. Ван Динглиудің қонақ үйінде Чжан Шунь жас жігітпен бірге Чжан Вангтан кек алуды жоспарлайды. Ван Динглиу Чжан Вангты тауып, оны паромға жалдайды. Қайық өзеннің ортасына жеткенде, бетін жасырып жүрген Чжан Шунь Ван Динглиудің көмегімен қайықшыны жеңіп, байлап, өзенге лақтырады. Ван Чжан Шунь мен Ан Даокуанды Ляншанға ертіп барады, онда дәрігер Сонг Цзянның өмірін қауіпке тіккен ауруын емдейді.

Ұрыстар мен өлім

Чжан Шунь 108 Тағдыр Жұлдызы Ұлы Жиналыста жиналғаннан кейін Ляншань флотилиясының қолбасшыларының бірі болып тағайындалады. Чжан Шуңның жүзу шеберлігі Ляншаньның генерал-майор Гао Цю бастаған әскерге қарсы шайқасында маңызды рөл атқарады, мақсаты – бекіністі жою. Ол және оның серіктері су астында жүзіп, Гаоның кемелеріне көрінбей жетеді де, кемелердің қабырғаларын тесіп, оларды батырады. Осының нәтижесінде Гао тұтқынға алынады. Ляншань қарақшылары император Хуйцзуннан кешірім алғаннан кейін, Чжан Шунь соттың бұйрығымен Ляо басқыншыларына және Сун жеріндегі бүлікші күштерге қарсы жорықтарға қатысады. Фан Лаға қарсы жорықта Ханчжоу шайқасында Чжан Шунь Йонгжин (湧金門) шлюзі арқылы қалаға тығырықтап кіруге тырысады. Бірақ Фан Ланың ұлы Фан Тяндинг оны байқап, садақшыларға оқ жаудыруға бұйрық береді. Қайтыс болғанмен, Чжан Шуң Чжан Хенгтің денесіне кіріп, Фан Тяндинді іздеп табады және оны өзінің ағасының қолымен өлтіреді. Кек алғаннан кейін оның жаны Чжан Хенгтің денесінен шығып кетеді.