Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Глодок – Индонезияның Батыс Джакарта қаласындағы Таман Сари ауданының бір бөлігі. Бұл аймақ голланд отаршылдығы дәуірінен бері Пецинан немесе Чайнатаун деп белгілі және Индонезиядағы ең ірісі саналады. Глодоктағы саудагерлердің және тұрғындардың көп бөлігі – қытай тегінен. Аймақтың тарихы 1740 жылғы қарашада Голландтік Ост-Индія компаниясы Глодокты этникалық қытайларға арналған тұрғын аймақ деп белгілеген отаршылдық кезеңге дейін жетеді. Әкімшілік жағынан, бұл аймақ Батыс Джакартадағы Таман Сари ауданының құрамындағы келурахан болып табылады. Глодок – Джакартадағы электрондық тауарлар саудасының ірі орталықтарының бірі.
Glodok is an urban village of Taman Sari, West Jakarta, Indonesia. The area is also known as Pecinan or Chinatown since the Dutch colonial era, and is considered the biggest in Indonesia. Majority of the traders and residents of Glodok are Chinese descent. The area dates back to colonial times when in November 1740, the Dutch East Indies Company designated Glodok as a residential area for ethnic Chinese. Administratively, the area is a kelurahan under the Taman Sari district, West Jakarta. Glodok is one of biggest trading centers for electronic goods in Jakarta.
Топонимика
Глодок сөзі сунда тіліндегі "Голодог" (сунда жазуында: ᮌᮧᮜᮧᮓᮧᮌ᮪) сөзінен туындаған. Бұл сөз "үйге кіреберіс" деген мағынаны білдіреді, себебі Сунда Калапа (Джакарта) ежелгі Сунда Корольдығының қақпасы болған. Атаудың "гrojok grojok" судың құбырдан ағып шығқандағы дыбысынан шыққан деген де болжам бар. Бұл дыбыс қала әкімдігінің (Stadhuis) ауласындағы су құбырынан естілген, қазіргі Джакарта мұражайы осы жерде орналасқан. 1743 жылы осы жерге су құбыры салынды және ол жылқыларды суару сияқты күнделікті қажеттіліктер үшін пайдаланылды.
The word Glodok came from the Sundanese word "Golodog" (Sundanese script: ᮌᮧᮜᮧᮓᮧᮌ᮪), meaning entrance to a house, as Sunda Kalapa (Jakarta) is the gateway to the ancient Sundanese Kingdom. It was also thought that the name came from the "grojok grojok" sound that water makes coming out of a waterspout in the yard of the Cityhall (Stadhuis), now the Jakarta Museum. A waterspout was built on this site in 1743 and was used for daily needs such as a watering hole for horses.
Ерте тарих
Батавияда (қазіргі Джакарта) Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясы сауда мүмкіндіктерін жасады, бұл қазіргі Индонезияның көптеген аймақтарынан иммигранттарды қызықтырды. Осы экономикалық белсенділік мыңдаған қытай халқын Жаваға әкелді. Шапшаң көші-қон қаланың шектеулі инфрақұрылымын қиын жағдайға түсірді және қалаға үлкен жүк салды. Қытайлықтардың көшіп келуін депортация арқылы шектеуге тырысқан колониялық үкіметтің әрекеттері салдарынан жағдай шиеленісе түсті.
In Batavia (now Jakarta), Dutch East India Company created commercial opportunities which attracted immigrants from many areas of what is now Indonesia. This economic activity also lured thousands of Chinese people to Java. Swift immigration challenged the city's limited infrastructure and created burdens on the city. Tensions grew as the colonial government tried to restrict Chinese migration through deportations.
Жақында болған тарих
1740 жылы 9 қазанда 5000 қытай адамдары қырғынға ұшырады, ал келесі жылы қытай тұрғындары қала қабырғасының сыртындағы Глодокта геттоға жайғастырылды. 1998 жылы Глодок 1998 жылғы мамыр айындағы тәртіпсіздіктер кезінде шабуылға ұшыраған маңызды аймақтардың бірі болды, бұл негізінен онда тұратын прибуми және қытай индонезиялықтары арасындағы шиеленістерге байланысты болды. Олар елдің байлығын шоғырландырды деген айып тағылды. 2006 жылы Фалуньгун жаттығушылары медитация жасап жатқанда "шабуылға ұшырады" деп хабарланды. Фалуньгун өкілі шабуылдаушыларды Қытай елшілігі жібергенін мәлімдеді, бірақ жергілікті жаңалықтар агенттігі басқа мүмкін себепті атап өтті: Фалуньгун жаттығушылары үнқағаздарды тарату арқылы "іскерлікке кедері келтірген".
On 9 October 1740, 5,000 Chinese were massacred and the following year, Chinese inhabitants were ghettoized in Glodok outside the city walls. In 1998, Glodok was one of major areas attacked during the May 1998 riots, primarily due to tensions between pribumi and Chinese Indonesians who lived there, who were accused of hoarding the nation's wealth. In 2006, practitioners of Falun Gong were reportedly "assaulted" during a meditation session. A Falun Gong representative suggested that the assailants were sent by the Chinese embassy, though a local news organization noted another possible motivation: that Falun Gong practitioners had been "disrupting business" by distributing pamphlets.
Қытай ауданы
Сауда орталығына қатысты айтсақ, Глодоктағы сатушылардың көп бөлігі – қытайлық индонезиялықтар. Глодок – Индонезиядағы ең ірі қытай ауданы және әлемдегі ең үлкен қытай аудандарының бірі. Қытай ауданы үш негізгі аймақты қамтиды: Ганг Глория (Глория көшесі), Джалан Панкоран және Петак Сембилан. Қытайлықтар 17 ғасырдан бері Джакартаға саудагерлер мен жұмысшылар ретінде келіп қоныстанды. Олардың көпшілігі Қытайдың оңтүстігіндегі Фуцзянь және Гуандун провинцияларынан келген. Пинту-Бесар Селатан көшесінің төңірегінде орналасқан бұл аймақ, салыстырмалы түрде жақсы жағдайдағы қытай қауымы үшін сауда орталығына айналды. Қытай және жергілікті халықтың (прибуми) араласуы нәтижесінде бетави тілі пайда болды. Аймақта тойланатын Қытай Жаңа жылы мен Кап Го Ме мерекелері 2000 жылы президент Гус Дур шектеулерді жеңілдеткеннен кейін, ерекше қызығушылық тудыратын шараларға айналды. Қазір бұл аймақта қытай тағамдарын, дәстүрлі қытай медицинасын және арзан электрондық тауарларды сатып алуға болады.
As for shopping centre, most of the vendors in Glodok are Chinese Indonesians. Glodok is the biggest Chinatown area in Indonesia, and one of the biggest Chinatowns in the world. The Chinatown covers three main areas, namely Gang Gloria (Gloria alley), Jalan Pancoran and Petak Sembilan. The Chinese came to Jakarta since the 17th century as traders and manual laborers. Most of them came from Fujian and Guangdong provinces in southern China. Centred on Pintu Besar Selatan Road, it has become a commercial hub for the relatively prosperous Chinese community. Assimilation between Chinese and pribumi made a language known as Betawi language. Chinese New Year celebrations and Cap Go Meh celebrations held in the area are major attractions, after president Gus Dur began lifting restrictions in 2000. The area is now a spot to buy Chinese food, traditional Chinese medicine and cheap electronic goods.
Сауда-саттық
Глодок және Манга Дуаға жапсарлас аймақтар Оңтүстік-Шығыс Азиядағы ең ірі сауда орталықтарының бірі болып табылады. Ол Панкоран көшесінен Гунунг Сахари көшесіне дейін созылып, шамамен 500 000 м² сауда алаңына ие. Электрондық тұтыну тауарларын сатудан басқа, Глодок түпнұсқа және пішімтал аудио және бейне дискілерінің ең ірі нарығы болып есептеледі.
Glodok and contiguous of Mangga Dua are one of the biggest shopping centres in Southeast Asia. It stretches from Pancoran street to Gunung Sahari street and has approximately 500,000 m2 of shopping centres. Beside sales of electronic consumer goods, Glodok is also the biggest market for original and bootleg audio and video discs.
Ас үй
Глодок саудадан басқа қытай тағамдарын, дәстүрлі қытай медицинасын және арзан электрондық тауарларды сатып алуға болатын жер. Ганг Глория әртүрлі тағамдарымен танымал, соның ішінде гадо-гадо (жер жаңғағы соусымен берілетін аралас көкөністер), сото бетави (кокос сүтінде пісірілген сиыр еті), кетупат саюр (кокос сүті мен көкөністермен берілетін күріш кеспесі), сек ба (соя соусында қайнатылған шошқа ішегі) және тағы да басқалары. 1927 жылы құрылған, аңызға айналған "Kopi Es Tak Kie" кофеханасы мұздатылған кофеге маманданған. 1950-ші жылдар шамасында пайда болған Rujak Shanghai Encim (қызыл соусы мен жер жаңғағы себілген қайнатылған калмар, түймедақ, қияр және су шпинаты) – бұл өте сирек кездесетін тағамды Глодокта ғана табуға болады.
Other than shopping, Glodok is a spot to buy Chinese food, traditional Chinese medicine and cheap electronic goods. Gang Gloria is a famous place for a wide array of dishes, including gado gado (mixed vegetables served with peanut sauce), soto betawi (beef cooked in coconut milk), ketupat sayur (rice cakes served with coconut milk and vegetables), sek ba (pork offal stewed in soy sauce) and more. Established in 1927, the legendary Kopi Es Tak Kie coffee shop specializes in iced coffee. Rujak Shanghai Encim (boiled cuttlefish, radish, cucumber, and water spinach with red sauce and peanut sprinkle) this fresh salad was established around 1950s. This kind of dish is very rare, and only able find it at Glodok.
Ғибадатханалар мен шіркеулер
Бұл аймақта төрт ескі ғибадатхана бар, атап айтқанда, Дхарма Бхакти ғибадатханасы, Дхарма Сакти ғибадатханасы, Хуй Тек Био ғибадатханасы және Дхарма Джая Тоасебио ғибадатханасы. 1650 жылы салынған Ким Тек Ие ғибадатханасы, сонымен қатар Дхарма Бхакти ғибадатханасы деп те белгілі, Джакартадағы ең көне ғибадатхана болып табылады. Jl. Кемурния III көшесінде орналасқан, қытай сәулет стилінде салынған Санта-де-Фатима католик шіркеуі.
There are four old temples in the area, namely Dharma Bhakti Temple, Dharma Sakti Temple, Hui Tek Bio temple and Dharma Jaya Toasebio Temple. Kim Tek Ie Temple also known as Dharma Bhakti Temple, which was established in 1650 is the oldest temple in Jakarta. Santa de Fatima Catholic Church, which is built in Chinese architecture located at Jl. Kemurnian III.
Демография
2016 жылы бұл кішкентай ауданда 8 626 тұрғын болды, оның ішінде 4 407 ер адам және 4 219 әйел адам, сонымен қатар жыныс арақатынасы 104,46 болды, ал отбасылардың саны 4 772-ге жетті. Дін тұрғысынан қарағанда, бұл кішкентай ауданның халқы да әртүрлі. Батыс Джакарта қаласының Орталық статистика агенттігінің 2020 жылғы мәліметтері бойынша, бұл кішкентай аудандағы дінге сенушілердің саны тіркелді, оның ішінде буддистер 42,8%, христиандар 37,9% (протестанттар 22,1%, католиктер 15,8%), мұсылмандар 19,3% және индуистердің үлесі 0,1% болды.
In 2016, this subdistrict was inhabited by 8,626 residents consisting of 4,407 men and 4,219 women with a sex ratio of 104.46 and 4,772 heads of families. Then in terms of religion, the population of this sub district is also quite diverse. Based on data from the West Jakarta City Central Statistics Agency in 2020, the number of religious adherents in this sub district was recorded, where Buddhism was 42.8%, then Christianity 37.9% (Protestant 22.1% and Catholic 15.8%), Islam 19, 3%, and a small proportion of Hindus 0.1%.
Көлік
Транс Джакарта, ППД, Маясари Бакти және қалалық көліктер көптеген автобус бағыттарын ұсынады. Транс Джакарта Глодок автобус аялдамасында тоқтайды. KRL Commuterline-ның Джакарта Кота, Кампунг Бандан, Мангга Бесар және Джаякарта станциялары осы аймаққа іргелес орналасқан.
There are many bus services provided by TransJakarta, PPD, Mayasari Bakti, and city transport. TransJakarta stops at the Glodok bus stop. Jakarta Kota, Kampung Bandan, Mangga Besar and Jayakarta stations of KRL Commuterline are located adjacent to the area.