Кіріспе

Су маржасындағы ойдан туған кейіпкер Ши Сю – қытай әдебиетіндегі төрт ұлы классикалық романның бірі – Су маржасындағы кейіпкер. "Батыл үшінші аға" деген лақап атымен танымал, ол 36 Аспан рухының арасында 33-ші орында, ал 108 Тағдыр жұлдызының үштен бірінде саналады.

Өмірбаян

Шы Шыу Цзянькань провинциясында, қазіргі Нанкин қаласында өскен, бойы ұзын, денесі мықты, келбеті жақсы жігіт. Ол бала кезінен бастап жекпе-жек өнерін үйренген. Қорлаушылыққа төзбейтін ол, тіпті өз өмірін қауіпке тіге отырып, зәбірленушілерге көмектесу үшін жиі дауға араласады. Сондықтан оны "Батыл үшінші аға" деп атайды. Ол әрдайым саяхаттап жүретін саудагер ағасымен бірге жолға шығады. Ағасы қайтыс болғаннан кейін, ол мүлікті жоғалтып, үйге қайтуға шамасы келмейді. Соңында ол Джижоу (薊州; қазіргі Ji County, Tianjin) қаласына келіп, отын сату арқылы күнекерек асырайды.

Янг Сюнгпен кездесу

Бір күні Ши Шиу отын тасымалдайтын көшеден өтіп бара жатып, Джижоу түрмесінің бас күзетшісі Ян Сиоңға тап болады. Янг бір тұтқынды өлім жазасына кесіп, қайтадан қызметке оралғанда, оған көрермендер сыйлықтар төгіп отыр. Олар сыйлықтарға құмарланып, оған сәлем беріп жатқандай болып, оны ұстап алуға асығады. Янгтың тұзаққа түсіп, саны аз екенін көріп, Ши шайқасқа түсіп, оған шабуылшыларды қуып шығаруға көмектеседі. Ши Шиуге риза болған Ян Сюнь олардың қасам еткен бауырластар болуларын сұрайды. Янг Сюнь Ши Шиуді өзімен бірге тұруға шақырады және оған ет дүкенін ашады. Ши Шиудің көзі өткір, ол Янның әйелі Пан Цзяоюнның Пей Рухай монахымен құпия қарым-қатынаста екенін тез байқайды. Ол Ян Сюньға хабар береді. Алайда, Янг жұмыстан шыққаннан кейін әріптестерімен бірге тамақтануға барады және үйге келгенде мас күйінде әйеліне әдепсіздігі үшін жаза береді. Ол келесі күні келеке-шөлеке еткенін ұмытып кетеді, бұл әйелге Янг оны сұрастырмас бұрын Ши Шиудің үстінен ойын бұруға мүмкіндік береді. Ол Шидің ұсыныстарын қабылдамағанын айтып өтірік айтады, Янгты Ши өзін құтқару үшін оны жамандады деген тұжырымға келтіреді. Аялына сенген Ян Шиге олардың байланыстары ет дүкенін жабу арқылы үзілгенін айтады. Өзінің жалған екенін білген Ши өз атын ақтауға бел буған. Бір күні түнде Ши Шиу Пей Рухайды Ян Сюньның үйінің сыртындағы бос жолда, монах Панмен кездесуден кейін кетіп бара жатқанда, тосқауылға түсіріп өлтіреді. Содан кейін ол монастың киімі мен басқа да жеке заттарын алып, Ян Сюньге көрсетеді. Енді Шиге сенген Ян Сюнь Пан Цзяоюнды ата-бабаларының қабірлеріне барамын деген сылтаумен Цюйпин тауына (屏山; қазіргі Джичжоу, Хэбэй) шақырады. Ол Ши Шиумен бірге төбеде оған қарсы шығып, шындықты айтуын талап етеді. Қорқып қалған Пан өзінің жасаған күнәларын мойындайды. Шидің қозғайтыны бойынша, Янг оны және неке адалдығын бұзуда бақылаушы болған қызметшісін өлтіреді.

Заңсыздыққа айналу

Янг Сюнь мен Ши Сю заңсыздыққа толы Ляншан батпағында паналауға шешім қабылдайды. Оларға Ши Цян қосылады, ол Цюйпин тауындағы қабірлерден ұрлық жасағанда, өлтірілгендерге куә болады. Жолда олар Чжу әулетінің иелігіндегі қонақүйде тоқтайды. Ши Цян қонақүйдің жалғыз әтешін ұрлап, тамақ пісіруге бел буады, себебі онда ешқандай жақсы тағам жоқ еді, бұл үш адам мен қонақүй иесі арасында төбелес тудырады. Ши Сю қонақүй иесі адамдарды шақырып ұстауға келгенде, қонақүйді өртеп жібереді. Ши Цян қашып бара жатқанда тұзаққа түседі. Янг Сюнь мен Ши Сю көршілес Ли әулетінің сарайына келіп, онда бұрын Джичжоуда Янгтан көмек алған Ду Сингпен кездеседі. Ду оларды иесі Ли Инге апарып, Ши Цянды босатуға көмектесуге келіседі. Ли Чжу әулетіне екі рет хат жазып, адамды босатуды сұрайды, бірақ Чжулар екі рет те бас тартады. Ли Ин олармен сөйлесуге барғанда, жебеден жарақат алады. Янг Сюнь мен Ши Сю Ши Цянды құтқарудың жалғыз үміті – Ляншанға беттейді. Ляншан мен Чжу әулеті арасындағы алғашқы шайқасқа дейін Ши Сю отын сатушы кейпінде ауылға кіреді. Ол ескі шалдан сарайдың сыртындағы ағаштар арасындағы жолдарды қалай табу керектігін біледі. Бұл ақпарат Сон Цзянның әскеріне алғашқы шабуыл кезінде ағаштар арасында жолдан адасып қалғанда шығуға көмектеседі. Чжулар Сун Лидің оларға көмектесуге келгеніне толық сенбегенде, Ши Сю ат үстінде жекпе-жекте Сун Лидің оны тұтқындағанын көрсетіп, олардың сенімін жеңіп алады. Чжулар сақшыларын жібергенде, Сун Ли мен оның тобы Лианшанның жеңісі үшін олардың қатарынан шабуылдайды.

Лу Цзюнь-Иді құтқару әрекеті

Лу Цзюньидің, бай сарай иесінің және шебер жауынгердің тарихы Лианшанның оны үкіметке қарсы бүлікші ретінде көрсетуімен басталады. Лу Дамин префектурасында тұтқындалып, Шамен аралына жер аударылуға сотталады. Лудың үй басқарушысы Ли Гу, оның әйелімен бірге оның мүлкін иеленеді, екі сүйегін оны жолда өлтіру үшін парамен сатып алады. Бірақ Луны оның қызметшісі Ян Цин құтқарады, ол екі күзетшіні де өлтіреді. Дегенмен, күндер бойы азаптаудан әлсіреген Лу, Ян тамақ іздеп кеткенде, тағы да бір қонақүйде ұсталады. Бұл жолы Даминнің губернаторы, бас хатшы Лян Шицзе оны дереу өлім жазасына кеседі. Осы уақытта Ян Цин көмек сұрап Ляншанға асығып бара жатқанда, Даминге Лудың жағдайын тексеруге бара жатқан Ян Сюнь мен Ши Сюға кездеседі. Ян, Янмен бірге Ляншанға қайтады, ал Ши Сю Даминге жолын жалғастырады. Ши, Луның жақын арада басы кесілетінін естіп, қатты ойға келеді. Ол бір мейрамхананың екінші қабатына шығып, өлім жазасы орындалатын жерді көруге мүмкіндік алады. Палач Қай Фу, Лудың басын кесуге дайындалып тұрғанда, Ши Сю ғимараттан секіріп түсіп, "Ляншань жауынгерлерінің бәрі осында!" деп айғайлайды, бұл оқиға орнындағы барлығын таң қалдырады. Ол ондаған сарбазды, полиция қызметкерлерін және күзетшілерді жеңіп, үрейленген халықтың арасынан Луды сүйреп шығарады. Бірақ олардың саны азайғандықтан, олар жеңіліп, тұтқынға алынады. Ши Сю Лян Шицзеге әкелінгенде, ол билікті қатты дауыста "құлдың құлының құлы" деп айыптайды. Шидің батыл көрінісі мен қарсы сөздеріне таң қалған Лян, оларды тірі қалдыруға шешім қабылдайды, себебі Ляншан шабуыл жасаса, оларды келіссөздер үшін пайдалануға болады. Даминмен бірнеше сәтсіз шайқастан кейін, Ляншан қалаға Фонарьлар мерекесі күні кіру үшін бірнеше басшыларын жібереді. Олар түрмеге бұзып кіріп, Ши мен Луды құтқарады.

Өлім

Ши Сю 108 Тағдыр Жұлдыздары Ұлы Жиналысқа жиналғаннан кейін Ляншан жаяу әскерінің көшбасшыларының бірі болып тағайындалады. Ол Ляо шапқыншыларына және Сонг жеріндегі бүлікші күштерге қарсы жорықтарға қатысады. Хуйцзун императорының Ляншанға берген кешірімінен кейін Фан Лаға қарсы жорықта Юлинг асуындағы (昱嶺關; қазіргі Чжупу ауылына жақын, Аньхой провинциясы) шайқаста Ши Сю Пан Ванчуньдің садақшыларының жасаған шабуылында қаза табады.