Ирландиялық мүсінші Джон Генри Фоли өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Ирландиялық мүсінші Джон Генри Фоули (24 мамыр 1818 – 27 тамыз 1874), көбінесе Дж. Х. Фоули деп аталатын, Лондон қаласында жұмыс істеген ирландиялық мүсінші. Ол Дублиндегі Дэниел О’Коннеллдің мүсінімен, Лондондағы Альберт ескерткіші үшін жасаған Принц Альберт мүсінімен және Үндістандағы көптеген жұмыстарымен танымал. Көптеген заманауи Виктория дәуірі мүсіндері сапасы мен көркемдік деңгейі төмен деп есептелгенмен, Фоулидің туындылары техникалық жағынан өте жақсы орындалғандығымен және шынайы келгендігімен ерекшеленді. Ол Виктория дәуірінің ең шебер ат мүсіншісі деп саналды. Оның Калькуттадағы Генри Хардиндж, 1-ші виконт Хардинджтің ат мүсіні, ат пен мінген адамның динамикалық бейнесімен, сол кездегі Ұлыбританияда құйылған ең маңызды ат мүсіні деп танылды. Оның 1874 жылы Калькуттадағы 1-ші баронет сэр Джеймс Оутрамның ат мүсіні де жоғары бағаланды және Хардиндж мүсіні сияқты, Үндістандағы британдық империялық үстемдіктің маңызды символы саналды. Фоулидің шәкірті Томас Брок мүсіншінің өлімінен кейін оның бірнеше тапсырмаларын аяқтады, соның ішінде Альберт ескерткіші үшін жасалған Принц Альберт мүсіні де осы шәкірттің еңбегі болды.

Ерте өмір

Фолли 1818 жылғы 24 мамырда Дублинде, Монтгомери көшесіндегі 6-үйde дүниеге келді. Кейін көше оның құрметіне Фоли көшесі деп аталды. Оның әкесі азық-түлік сатушы болса, әкесінің әкесі Бенджамин Шроудер мүсінші еді. Он үш жасында ол ағасы Эдвардпен бірге Дублин Корольдік қоғамының мектебінде сурет салу және модельдеуді оқуға түсті, онда бірнеше бірінші сыныпты жүлделерді жеңіп алды. 1835 жылы Лондондағы Корольдік академия мектебіне қабылданды, онда мүсін жасаудан күміс медаль иегері атанды. 1861 жылы Фоли Корольдік Ирландия академиясының мүшесі, ал 1863 жылы Бельгия өнер академиясының құрметті мүшесі болды. Ұлы көрме жабылғаннан кейін Лондон қалалық әкімдігі Мансион хаусының Мысыр залын безендіру үшін 10 000 фунт стерлинг сомасын мүсінге жұмсауға дауыс берді және Фолиге Карактак пен Эгерияның мүсіндерін жасауды тапсырды. 1854 жылы Фоли Сент-Пол соборында орнату жоспарланған Веллингтон герцогының ескерткішінің эскизін ұсынды, бірақ ол қабылданбады. Көркемсурет сыншысы Эдмунд Госс Фолиді британдық өнердегі Жаңа мүсін қозғалысының дамуына жол ашқан адам деп есептейді. Бұл мүсін Виктория дәуірінде Ұлыбританияда жасалған ең маңызды атты мүсін болып саналды және оның қоладан жасалған гипстен жасалған үлгісі 1862 жылғы Лондон халықаралық көрмесінде көрсетілді. 1868 жылы Фолиден принц Альберттің қоладан жасалған мүсінін жасау сұралды, ол ескерткіштің орталық бөлігіне орнатылатын болды. Карло Марочетти бастапқыда тапсырыс алған, бірақ қанағаттандырарлық нұсқаны жасауға күш жібергеннен кейін қайтыс болды. 1870 жылы Фоли Альберттің толық мөлшердегі мүсінін аяқтады және ол қабылданды. Алайда, бірнеше аурулар Фолидің жұмысын баяулатты, 1873 жылға қарай мүсіннің басы ғана қоладан құйылды, ал жүздеген бөліктері әлі де жеке гипстен жасалған фигуралар түрінде болды. Фоли 1874 жылы плевриттен қайтыс болды, кейбіреулер оның Азия мүсінінің ылғалды сазымен ұзақ уақыт жұмыс істегенінен болды деп айтты. Фоли қайтыс болғаннан кейін оның шәкірті Томас Брок студиясын басқарды және оның алғашқы жұмысы Альберттің мүсінін аяқтау болды, ол он сегіз айдың ішінде аяқталды. Ол кезде Альберт ескерткіші Альберттің мүсінісіз ашылған еді. Басқа шәкірттері мен көмекшілері Чарльз Белл Бирч, Мэри Грант және Альберт Брюс Джой болды. 1922 жылы қысқа ғұмырлы "Галвей кеңесінің" бірінші әрекеттерінің бірі ретінде Лорд Дункеллиннің мүсіні басы кесіліп, өзенге тасталды.

Foley was born 24 May 1818, at 6 Montgomery Street, Dublin, in what was then the city's artists' quarter. The street has since been renamed Foley Street in his honour. His father was a grocer and his step grandfather Benjamin Schrowder was a sculptor. At the age of thirteen, he followed his brother Edward to begin studying drawing and modelling at the Royal Dublin Society school, where he took several first class prizes. In 1835 he was admitted to the Royal Academy Schools in London, where he won a silver medal for sculpture. Foley became a member of the Royal Hibernian Academy in 1861 and an associate of the Belgium Academy of Arts in 1863. After the Great Exhibition closed, the Corporation of London voted a sum of £10,000 to be spent on sculpture to decorate the Egyptian Hall in the Mansion House and commissioned Foley to make sculptures of Caractacus and Egeria. In 1854, Foley submitted a design for the proposed monument to the Duke of Wellington to be sited in St Paul's Cathedral which was rejected. The art critic Edmund Gosse viewed Foley as having smoothed the ground for the development of the New Sculpture movement in British art. The statue was regarded as the most important equestrian statue to be created in Britain during the Victorian era and a bronzed plaster version was displayed at the London International Exhibition of 1862. In 1868, Foley was also asked to make the bronze statue of Prince Albert to be placed at the centre of the memorial, following the death of Carlo Marochetti, who had originally received the commission, but had struggled to produce an acceptable version. By 1870, Foley's full sized model of Albert was complete and had been accepted. However a series of illnesses slowed Foley's progress and by 1873 only the head of the statue had been cast in bronze while hundreds of other parts were still individual plaster figures. Foley died of pleurisy in 1874, blamed by some on the extended periods he had spent working surrounded by the wet clay of the Asia model. When Foley died, his student Thomas Brock took over his studio and his first job was to complete the figure of Albert which he did within eighteen months. By then, the Albert Memorial had already been unveiled without the statue of Albert. Other pupils and assistants were Charles Bell Birch, Mary Grant and Albert Bruce Joy. The statue of Lord Dunkellin was decapitated and dumped in the river as one of the first acts of the short lived "Galway Soviet" of 1922.