Bewcastle кресі – Англосаксондық кезеңге жататын, Кумбриядағы ежелгі монумент. 7-8 ғасырларда жасалған, руна жазуларымен әсемделген. Тарих пен өнердің құнды мұрасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бьюкасл кресті – бұл англосаксондық крест, ол әлі күнге дейін Англияның Камбрия графтығындағы Бьюкасл қаласындағы Сент-Кутберт шіркеуінің қорымдық аумағында, бастапқы орнында сақталған. Крес, шамамен 7- немесе 8-ғасырдың басында жасалған, рун әліпбиіндегі бейнелер мен жазуларды көрсетеді. Кресттің жоғарғы бөлігі жоғалған, бірақ қалған бөлігінің биіктігі 14,5 фут (4 метр) және негізінде шамамен төртбұрышты қимаға ие. Беукасл және Рутвелл кресттерін ғалым Николаус Певснер "бүкіл Еуропадағы осы кезеңнің ең үлкен жетістігі" деп атаған.
The Bewcastle Cross is an Anglo Saxon cross which is still in its original position within the churchyard of St Cuthbert's church at Bewcastle, in the English county of Cumbria. The cross, which probably dates from the 7th or early 8th century, features reliefs and inscriptions in the runic alphabet. The head of the cross is missing but the remains are 14.5 feet (4 m) high, and almost square in section at the base. The crosses of Bewcastle and Ruthwell have been described by the scholar Nikolaus Pevsner as "the greatest achievement of their date in the whole of Europe".
Күні
Крест көптеген жағынан Рутвелл крестіне ұқсас, бірақ жазулары қарапайымдау, және ескерткіштік мақсатта қолданылған сияқты; екеуі де сақталған ең ірі әрі әсем безендірілген англосаксондық кресттер саналады және көбінесе бірге талқыланады. Екеуінің де жасалған мерзімі әлі де даулы, бірақ Эамонн О Каррагайн 2007 жылы былай деп жазды: "Бұл ескерткіштердің жасалу уақыты туралы пікірталас жалғасып жатқанмен, олардың екеуінің де сегізінші ғасырдың бірінші жартысына – «Бед (735 жылы қайтыс болған) дәуіріне» немесе оның өлімінен кейінгі буынға» жататындығына қатысты пікірлер бірігуде". Екі крест те бір уақытта аяқталған бір тас емес болуы мүмкін деген болжамдар бар, және олардың екеуі де ертерек жасалған деп саналады. Кресттің 670 жылдары Монквермут-Джарроу аббаттығының монастырын кеңейту үшін Бенедикт Бископ шақыртқан шеберлер мен мүсіншілер тобының жұмысы болуы мүмкін деген теория Нортумбрия Корольдігінің маңызды мәдени орталықтарының бірі болған аталған монастырьдың Беукастл сайтында қолдау тапқан; бұл Майер Шапиро сияқты ғалымдардың пікірлерін көрсетеді.
The cross is similar in many respects to the Ruthwell Cross, though the inscriptions are simpler, and seem to have a memorial function; together they are the largest and most elaborately decorated Anglo Saxon crosses to have survived mostly intact, and they are generally discussed together. The dating of both remains controversial, though Éamonn Ó Carragaáin, writing in 2007, says that "although there is lively discussion about the dates of these monuments, there is a growing consensus that both are to be dated to the first half of the eighth century: as it were, to the “Age of Bede” (who died in 735) or to the generation after his death". There have been suggestions that neither cross was originally a single piece of stone completed in one phase of work, and both have been proposed as the earlier. The theory that the cross is probably the work of the team of masons and sculptors brought in by Benedict Biscop from the 670s to expand the monastery of Monkwearmouth Jarrow Abbey, then one of the leading centres of culture in the Kingdom of Northumbria is still supported by the Bewcastle website; this reflects the dating of scholars such as Meyer Schapiro.
Рельефтер
Кресттің төрт жағының әрқайсысы суреттерді бейнелейтін (тек батыс жағында), жануарлар, шаxмат өрнектері, жүзім орамалары, тораңдалған түйіндер, сондай-ақ күн сағаты бейнеленген рельефтермен әшекейленген панельдерге бөлінген. Солтүстік, батыс және оңтүстік жақтарында рун жазулары бар. Тек батыс бетінде ғана адам бейнелері бейнеленген: қалған үш беті тораңдалған түйіндер, жүзімдер және шаxмат өрнектерінен тұратын панельдерді қамтиды. Батыс жағы – шіркеу ауласына кіргенде келушіні қарсы алатын жақ, төрт панельден тұрады. Олардың екеуі доға тәрізді, екеуі шаршы. Үшінде бейнелер бар, ал біреуі руналардан тұрады. Доғалар мен шаршылар панельдің бойымен кезектесіп орналасқан: жоғарыда Жақияның (Иоанн Креститель) бейнесі бейнеленген, ол сол қолында Құдай қойы (Agnus Dei) ұстап, оң қолымен оған көрсетіп тұр. Мұның астында доға тәрізді панель орналасқан, онда, Рутвеллдегідей, нұрлы Христос екі бірдей жаратылыстың басына көтеріліп, сол қолымен өмір кітабын (Жаңа өсиет, 5-тарау) ұстап, оң қолын көтеріп бата береді. Бұл панельді аңдар таныған Мәсіх – Соткер деп түсіну керек. Кейбіреулер оны жыртқыш аңдарды таптап жатқан (яғни шайтанды жеңіп шыққан) жеңіске жеткен Мәсіх деп түсіндірді, бірақ Рутвелл кресіндегі дерлік бірдей панельдің астындағы латын жазуы Исаның шөлдегі сынағы туралы айтады (Марк 1:13). Жоғарыдағы екі панельдің арасында +ГИССУС КРИСТУС деген рун жазуы бар. Мәсіхтің доға тәрізді панелінің астында төменде талқыланатын рун жазуы бар шаршы панель орналасқан. Батыс жағының төменгі бөлігінде, руналар панелінің астында, көп талқыланған қарақшының бейнесі бейнеленген, ол, мүмкін, өркенімен бірге Киелі Иоанн Евангелист, Сириялық Иоаннның май шаммен бейнеленген суретінен туындаған ерекше бейнелеу. Оның бетіндегі күн сағаты – "ағылшын жерінде сақталған ең ерте күн сағаты". Урей кресі түпнұсқадан стиль және ерекшеліктерімен өзгешеленеді және "қайта жасалған" деп сипатталған.
Each of the four sides of the cross is intricately decorated with reliefs divided into panels depicting figures (west side only), animals, chequers, vine scrolls, interlace knots, as well as a sundial. The north, west, and south sides of the cross feature runic inscriptions. Only the west face depicts human figures: the other three faces comprise panels of interlacing knotwork, vinescroll, and chequer work. The west face, which is the one that greets the visitor on entering the churchyard, comprises four panels. Two are arched, and two are square. Three have figures while one comprises runes. The arches and squares alternate down the panel: at the top is a square panel depicting John the Baptist holding the Lamb of God (Agnus Dei) in his left arm and pointing to it with his right hand. Below this is an arched panel in which, as at Ruthwell, a nimbussed Christ is being lifted up on the heads to two identical creatures, raising his right hand in an act of blessing while holding the scroll of life (Rev 5) in his left. This panel is to be understood as Christ the Judge recognised by the beasts. Some have interpreted it as a triumphant Christ treading on the beasts (i. e. vanquishing Satan), however the Latin inscription below the almost identical panel on the Ruthwell Cross explicitly states that Christ the judge is recognised by the beasts of the desert, a reference to Jesus' temptation in the desert in Mark 1:13. In the space between the top two panels is a runic inscription that reads +GESSUS KRISTTUS. Below the arched panel of Christ is a square panel comprising the runic inscription discussed further below. At the bottom of the west face, below the panel of runes, is a much discussed figure of a falconer in an arched panel, who is possibly St. John the Evangelist with his eagle in an unusual depiction, possibly misunderstood from a Syrian model of John with an oil lamp. The sundial on its surface, a canonical sundial, "is by far the earliest English sundial to survive", The Wreay cross differs in style and detail from the original and has been described as a "reinvention".