Кіріспе

2005 жылғы Үндістан мұнай кубогы – 2005 жылдың 30 шілдесі мен 7 тамызы аралығында Шри-Ланкада өткен үш командалық бір күндік халықаралық (ODI) крикет турнирі. Турнирге қатысқан командалар – жауын берген Шри-Ланка, Үндістан және Вест-Индия. Шри-Ланка финалда Үндістанды 18 ұпаймен жеңіп, турнир жеңімпазы атанды. Турнирге дейін Шри-Ланка ICC ODI рейтингінде екінші орында тұрды және турнирдің басты фавориті саналды. Вест-Индия командасы басқарушы кеңеспен келісімшарт дауының ортасында болғандықтан, ең күшті құрамын алаңға шығармады. Раунд-робин кезеңінде әр команда бір-бірімен екі рет ойнады, ал ең көп ұпай жинаған екі команда финалда кездесті.

Бірінші матч

Алдымен соққыға түсуді таңдаған Үндістан үшінші оверде Вирендер Севагты жоғалтып, нашар бастама жасады, ол Фарвиз Махаруф пен Дилхара Локухеттиге қарсы үш төрттік соқты. Басқа ашылушы Махендра Сингх Дхони де көп ұзамай павильонға кетті, ал Рахул Дравид пен Юврадж Сингх 22/2 есебімен жағдайды түзетуге кірісті. Олар сақтықпен ойнады, бірақ Дравид өзінің қақпасын беріп алды, орталық алаңдағы ауыстырылған ойыншы Упул Тхарангаға соққы берді. Дебютант Суреш Райна да Мүтия Муралихаранның доуссрасымен алғашқы доптан-ақ лег бифо уикетке түсті, Үндістан 64/5 есебімен құлдырады. Алайда Дравид сенімді ойын көрсетті және тағы бір дебютант Ялака Венугопал Раомен бірге он үш оверде 58 ұпай қосты. Бірақ бұл Үндістанға соңғы оверлерде айтарлықтай көмектесу үшін тым ерте аяқталды, аяқ спиннері Упул Чандана оның ұраны мен қорғанысының арасынан сығалап, оны 54 ұпаймен қақпадан түсірді, Үндістан 33 оверден кейін өте төмен – 123/6 есебін көрсетті. Харбхажан Сингх пен Захир Хан 20 ұпайдан қосты, ал Ирфан Патанның баяу, бірақ тұрақты 21 ұпайы Үндістанды 50 овердің соңында 205/9 есебіне жеткізді. Шри-Ланка үшін жалғыз қиындық – олардың ашылушысы Санат Джаясурия иығын жарақаттап, соққы беруге шамасы келмеді. Сондықтан Кумар Сангаккара Марван Атапаттумен бірге Шри-Ланка үшін ашылушылар болып шықты. Олар 26 доптан 19 ұпай жинады, бірақ Ирфан Патан жақсы инсвингермен оны қақпадан түсірді. Үндістан үнемі қақпаларды алды, бірақ 25-ші овердің соңында Шри-Ланка 99/3 есебімен 206 ұпайға жететіндей жағдайда болды. Бірақ Харбхажан Сингхтің офф-брейктері екі ойыншының соққыларын қағып жіберді, есеп кенеттен 112/5-ке жетті, жарақат алған Джаясурия мен дебютант Дилхара Локухеттиге қиын жағдай туды. Алайда, Джаясурия батыл күресіп, жеңілмейтін 43 ұпай жинап, Шри-Ланканы 10 доп қалғанда мақсатқа жеткізді, Фарвиз Махаруфтың көмегімен, ол 9-нөмірден 23 ұпай жинады, төрт төрттік соқты және бірнеше шаршаңқы соққылар жасады.

Екінші матч

Вест-Индия командасы нашар бастады, үшінші оверде бірінші қақпасын жоғалтып, 15 овердің соңында 36/3 есебімен қалды. Ұпай жинауда қиналған Нәрсен Денорайн мен Шевнарин Чандрпаул 17 овер бойында 52 ұпай ғана жинады. Суреш Райнаның халықаралық аренадағы алғашқы қақпасын түсіргеннен кейін Чандрпаул тура бағытталған допты қағып алуға тырысты. Рикардо Пауэлл көп ұзамай одан кейін құлады, ал Дуэйн Смит 7 доптан 20 ұпай жинап, ішінде екі алтылық соққанмен, және Тино Бест 24 ұпай жинағанмен, Вест-Индия 178-ге тоқтады, себебі Ашиш Нехра соңғы қатардан екі қақпаны түсірді, ал Захир Хан соңғы қақпаны түсірді. Үндістанның алғашқы 15 оверінде 83 ұпай және үш қақпа жоғалғаннан кейін Рахул Дравид (52*) және Юврадж Сингх (28) ойынға еніп, төртінші қақпаға 61 ұпай қосты. Маһендра Сингх Дхони оңайлықпен ойынға қосылып, төрт және алтылық соғып, жеңілмейтін 15 ұпай жинады, соның арқасында Үндістан 14 овер бұрын мақсатқа жетті.

Үшінші матч

Шри-Ланка үшінші оверде дебютант Упул Таранганы (6) жоғалтып, алғашқы қақпасын өткізді, содан кейін Кумар Сангаккара екінші ашылушы Марван Атапаттуға қосылды, олар 34 оверде екінші қақпа үшін 138 ұпай жинады. 25 оверден кейін есеп 78/1 болды, бірақ бұл жұп келесі 10 оверде шабуылға шығып, тағы 71 ұпай қосты, ал содан кейін Нарсингх Деонарин Сангаккарани 79 ұпайда ұстады. Қақпалар түсіп жатқандарына қарамастан, Шри-Ланка ұпай жинау қарқынын сақтап, соңғы 15 оверде 107 ұпай қосты. Рассел Арнольд жеңілмейтін 21 ұпай жинады, ал Үпул Чанданамен (15*) бірге жетінші қақпа үшін 36 ұпай жинап, Шри-Ланканы 50 оверде 241/6 есебімен аяқтады. Шри-Ланканың шабуылдық құрамы 10 овердің соңында Вест-Индияны 26/3 есебімен шектеді, Фарвиз Махаруф алғашқы бес оверінде үш «құрғақ» доп тастап, 2 қақпа үшін бар болғаны 5 ұпай берді. Дилхара Локухеттиге бес оверде екі қақпадан түсірді, сондай-ақ бір мүмкіндікті жіберіп алды. 20 оверден кейін Вест-Индия 55/5 есебімен болды; Махаруф осы оверлердің ондауын тастап, өз квотасын аяқтады, нәтижесі 3/9 болды. Деонарин, Дуэйн Смит және Денеш Рамдин өздерінің ойынын құруға тырысты. Деонарин Дилара Фернандодан келген допты ішке қағып, өз қақпасына тигізіп, 23 ұпайда шықты, Рамдин 46 ұпайлық серіктестіктен кейін 37-оверде 29 ұпайға шықты, ал Смит Муралитараннан 69 ұпайда қақпадан шықты. Олар жылдамдықпен соңғы қақпаларын жоғалтып, 45.1 оверде 191 ұпаймен аяқтады, бонус ұпайын алу үшін бір ұпай жетіспеді.

Төртінші матч

Рахул Дравид, Индия құрамасының тұрақты капитаны, Саурав Гангулидің төрт матчтық дисквалификациядан кейін командаға оралуына қарамастан, капитандық лауазымында қалды. Жеңіс тұсында алғашқы тастау құқығын жеңіп алған ол, бірінші кезекте соғып шығуға шешім қабылдады. Гангули мен Вирендер Севаг бірінші қақпаға 67 ұпай енгізді. Жаңадан келген Прадип Джаяпракашдаран Севагтың қақпасын жауып, алты оверде бар болғаны 21 ұпай жіберді, оның ішінде бес кең ұпай бар еді. Кездейсоқ ойыншы Тиллакаратне Дилшан келесі төрт қақпаның үшеуін алды, бірақ бұл Үндістан 117/1 көрсеткішіне жеткеннен кейін ғана болды. В.В.С. Лаксман 22 ұпаймен бірінші болып шықты, ал Гангули 110 доптан 51 ұпай жинап, бір күндік матчтарда 10 000 ұпайға жетті. Дравид доптың бұрылысына жеңіліп, Дилшаннан алтын қазға ұшырады. Дилшан Суреш Райнаның қақпасын алып, 4/29 көрсеткішпен ойынды аяқтады. Ирфан Патан (36*) мен Мұхаммед Қаиф (34) соңғы оверлерде қарсыластардың доптарына шабуылдап, Үндістанды 220/8 есебімен жеңіске жеткізді. Санат Жаясурия бұрынғы матхта алған жарақатынан әлі айықпағандықтан алаңға шыға алмады, ал Муттия Муралитаран демалысқа жіберілді. Үндістан үшін Ирфан Патан, Лакшмипати Баладжи және Ашиш Нехра бірлесіп төрт қақпа алды және көп еңбек етті; тағы біреуі жүгіріп шықты, ал Харбхажан Сингх Дилхара Локухеттигені алты доптан кейін қақпадан шығарды. 26 оверден кейін Шри-Ланка 96/6 көрсеткішімен, соңғы 24 оверде 125 ұпайға мұқтаж болды. Қақпада Махела Джаяуардене мен сегізінші нөмірлі Упул Чандана тұрды. Олар 2/22 көрсеткішпен аяқтаған Нехраны жеңіп, Гангули мен Севаг сияқты қосымша доп тастаушылардан 9 оверде 55 ұпай жинады. Екеуі жеңіліссіз 126 ұпай жинап, жетінші қақпаға жетістік әкелді. Джаяуардене 94* ұпаймен, ал Чандана 44* ұпаймен ойынды аяқтады.

Бесінші матч

Шешинші немесе алтыншы позицияда ойнайтын Шивнарин Чандерпол, жоғарғы қатарды тұрақтандыру мақсатында Ксавьер Маршаллмен бірге ойынды ашты. Соңғысы тоғызыншы оверде Упул Тхаранганың тікелей лақтыруымен 25/1 есебімен ойыннан шығарылды. Чандерпол (57) екінші қадамда Сильвестр Джозефпен (58) 72 ұпайлық серіктестік құрды, бұл 2005 жылдың мамыр айының басынан бері команданың кез келген крикет түріндегі екінші қадам серіктестігінің ең жоғары көрсеткіші. Джозеф пен Нарсинг Деонарин 55 ұпай қосты, бірақ 41 оверден кейін Вест-Индия 166/4 есебімен салыстырмалы түрде аз ұпай жинады. Алайда, Банкс 33 ұпаймен өзін құтқарып алды. Рикардо Пауэлл мен Тино Бест жылдам ұпай жинап, команданы 50 овердің соңында 226/7 есебіне жеткізді. Шри-Ланка үшін 46 ұпай жиналған он оверден кейін, Санат Жаясурия оныншы овердің соңғы добында Дейтон Батлермен LBW соққысына ұшырады, содан кейін Дарен Пауэлл мен Двэйн Смит жақсы темппен доп тастау арқылы шри-ланкалықтарды тежеді. Пауэлл Кумар Сангаккарадан 7 ұпай ұтып алды, ал Смит бірден-бір доппен екі қадамды ұтып алды, нәтижесінде Шри-Ланка 73/4 есебіне жетті. Махела Джаявардене Пауэллге соққы берді, ал 25 оверден кейін Шри-Ланка 92/5 есебімен төмендеді. Банкс өзінің 10 оверінен 26 ұпай жинап, Чандананың қадамын қорғады, содан кейін Шри-Ланка мақсатқа жету үшін күш салуға мәжбүр болды. Қосымша доп тастаушы Деонарин екі қадамды ұтып алды, соның ішінде Рассел Арнольдтың соңғы қадамын, ол баяу 59 ұпай жинады, содан кейін 47-овердің соңында Шри-Ланканы 193 ұпайға дейін ұтып алды, осылайша командасына турнирдегі алғашқы ойында жеңіс сыйлады.

Алтыншы матч

Бұл матч іс жүзінде жартылай финалға тең болды, екі команданың да финалға өтуі үшін жеңіске жеткені қажет еді. Рахул Дравид жеребе тастап, соғыс бастады. Оның командаластары Вест-Индия шабуылдағыларының күшті добынан бірден алаңдады, доптар айтарлықтай қисайды және болмауы мүмкіндей секірді. Бұл төртінші оверде Саурав Гангулидің қол жарақатынан матчтан шығуына жеткілікті болды, ал Вирендер Сехваг пен В.В.С. Лаксман да ерте шығарылды. Нәтижесінде, Үндістан сол кезде 3 ойыншыны жоғалтып, 21 ұпай жинаған еді. Дравид пен Юврадж Сингх 30 ұпайлық серіктестік құрды, бірақ Омари Банкс өзінің алғашқы добымен Дравидті аут етіп, Үндістанды 16 оверден кейін 51/3 есебіне дейін төмендетті. Алайда Сингх сабырлы болды және Мохаммад Кайфтан (83*) жақсы қолдау алды, төртінші қақпа үшін 178 допқа 165 ұпай жинады. Екеуі де, әсіресе, Нарсинг Деонариннен 8 оверде 69 ұпай алды, ал тігіншілер Дейтон Батлер, Тино Бест және Дарен Пауэлл толық 10 овер бойы пайдаланылмады. Сингх ақырында 110 ұпай жинап, Бестке қысқа сызыққа соқты. Махендра Сингх Дхонидің (28*) соңғы оверлердегі шабуылы, оның ішінде екі алтылық, Үндістанды 262/4 есебіне көтерді. Шивнарин Чандрполдың ауруға байланысты қатыса алмауына байланысты Сильвестр Жозеф Вест-Индия құрамасын басқарды. Ашылушылар Ксавьер Маршалл мен Рунако Мортон бастапқы алты оверде 37 ұпай жинап, шабуылға шықты, бірақ Ирфан Патан Маршаллды ішке қарай бұрылған добымен аут етіп, таза қақпа оверін өткізді. Патан, Ашиш Нехра және Анил Кумбл қақпаларды алуды жалғастырды, бірақ Мортон крестте қалды. 24 оверден кейін Вест-Индия 112/6 есебіне құлады. Кумбл Банкс пен Дуэйн Смитты қақпадан шығарды, соңғысы 12 допқа 26 ұпай жинады. Алайда Мортон 84 ұпай жинап, Нехраға ұтылып, Дравид ұстады. Вест-Индияға 11 оверде 3 қақпамен 68 ұпай қажет болды. Қақпашы Денеш Рамдин тырысты. Ол барлық доптарды соқты, кейде қателесіп, бірақ көптеген шекараларды да алды. Олардың командасына соңғы оверде 12 ұпай қажет болды, ал Нехра тек 4 ұпай ғана берді, бұл оның командасына 7 ұпаймен жеңіске жетуге көмектесті.

Финал

Шри-Ланка өз алаңында жеңіске жетіп, Нехраның суинг боулингінен және Сехвагтың күшті шабуылынан кейін 2,5 жылдық үзіліссіз жеңіс тізімін сақтап қалды. Бұл матч Атапаттудың жеребе тастауымен басталды, ол жеребе ұтқаннан кейін соғып ойнауды таңдады, бірақ Нехра оны 11 ұпайға жеткенде қақпадан шығарды. Шри-Ланка Дилхараны шабуылшы ретінде жіберді, ол жеті доптан екі төрттік және бір ұпай жинады, бірақ кейін Нехрадан LBW шешімімен күмәнді жағдайда қақпадан шығарылды. Нехра үшінші қақпасын алды, Сехваг Сангаккараны ұстады, ал Шри-Ланка 67/3 есебімен қиын жағдайда қалды. Осы уақытта Жаясурия екі рет қақпадан құтылып, 67 ұпай жинады. Алайда, ол Жаяуарденмен бірге жағдайды түзетті, ал Арнольд қарқынды арттыруға көмектесті. Жаясурия қақпадан шыққан кезде 26 оверден кейін есеп 122/4 болды. Бірақ бұл маңызды емес, себебі Арнольд пен Жаяуарден спиннерлерге қарсы тамаша ойын көрсетіп, 20 оверде 125 ұпай жинады, нәтижесінде Үндістанның қарсы тұруы қиын болды. Нехра тырысты, оның түрлі айлалары оған қосымша қақпалар әкелді – ол мансабындағы екінші рет алты қақпа алды, алғашқысы 2003 жылғы Әлем чемпионатында Англияға қарсы болған. Бірақ қайта оралған Ваас 18 ұпай жинап, жалпы есепті 281/9-ға жеткізді. Таблицадағы қызықты жайт – Нехрадан басқа ешбір үндістандық боулер қақпа алған жоқ, оның есебінде алты қақпа, ал қалған үшеуі – run out болды. Үндістан тұрақтылықпен, жігермен және кейде жарқын ойынмен ойнады, әсіресе Сехвагтың 22 допқа 48 ұпай жинауында тоғыз төрттік және бір алтылық бар еді. Бірақ Ваас допты денесіне тигізіп, Сехвагтің қақпаға соғып жіберуіне себеп болды. Бұл Үндістанға тамаша бастама берді, соның ішінде Дилхарадан 22 ұпай жиналды. Гангули 16-оверде Дилшаннан LBW болды, бірақ Юврадж бен Дравид үшінші қақпаға 84 ұпай жинап, Үндістанның жеңісіне жол ашты. Бұл қиын болғанымен, бүгінгі күндік матчта мүмкін еді. Алайда, 36-овер басталғанда Юврадж Дилхараға ұшып кетті. Кейф Дравидпен үйлесе бастағанда, қарама-қарсылықтан Дравид крестен шығып, 69 ұпаймен run out болды. Кейф Үндістанның соңғы танымал ойыншысы Дхонимен серіктестік құруы керек еді, себебі олар бес маман боулермен ойнады, бірақ Дхони Чанданадан тікелей доптан LBW болды, 7 ұпай жинады. Жетіден он бірге дейінгі ешбір ойыншы екі сандық көрсеткішке жете алмады, Кейф ақылсыз соққыға түсіп, ортаңғы қақпаға соқты, ал Үндістанның қуып жетуі, он бес овер бұрын салыстырмалы түрде оңай болған, Шри-Ланканың жалпы есебінен 18 ұпай кем қалды.

Ең көп ұшыру

PlayerTeamInnsМахела Джаявардене230 5 57.50 80.13 94* 0 2Юврадж Сингх192 4 48.00 73.00 110 1 0Рахул Дравид185 5 46.25 64.45 69 0 3Мұхаммед Каиф180 5 45.00 75.63 83* 0 1 Рассел Арнольд170 5 42.50 76.57 64 0 2Көздік дерек:

Ең көп ұпай

Ойыншы командасыАшиш Нехра12 5 16.50 24.0 4.12 6/59Муттаиа Муралитаран8 4 18.12 30.0 3.62 3/33 Упул Чандана7 5 29.85 35.8 4.99 2/38 Тиллакаратне Дильшан6 5 18.00 24.1 4.46 4/29 Ирфан Патан6 5 33.83 46.00 4.41 2/34 Көздік: