Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орчард Колорадо еңбек соғыстарында зорлық-зомбылыққа толы, және соңында шешуші рөл атқарғанын мойындады. Орчардтың Макпарландқа жасаған жақындығында он жеті немесе одан да көп кісі өлтіруге кінәлі екенін айтты. Орчардтың сөзіне қарағанда, ол WFM оны жұмысқа алмағанына қызғанып, осы туралы хабарлаған; ол басқа ешқандай ақпарат бермегенін мәлімдеді. Ол серігі Г. Л. Брокауға біраз уақыт бойы Пинкертон қызметкері болғанын айтқан көрінеді.
Orchard confessed to playing a violent, and ultimately, decisive, role in the Colorado Labor Wars. Orchard's confession to McParland claimed responsibility for seventeen or more murders. According to Orchard, he informed out of jealousy that the WFM had not hired him to do the job; he said that he did not provide any further information. He reportedly told a companion, G. L. Brokaw, that he had been a Pinkerton employee for some time.
Штуненбергті өлтіру
1905 жылғы 30 желтоқсанда Айдахо штатының бұрынғы губернаторы Франк Штуненберг Калдвеллдегі үйінің қақпасына орнатылған бомбадан қаза тапты. Штуненбергті өлтірген түні, жарты түнден кейін Гарри Орчард (Том Хоган атымен) Калдвеллдегі қонақ үйдің кеңсе қызметкері Клинтон Вудпен бірге 1602 Дирборн көшесіндегі қастандық орын алған жерге барды. Ол қылмыс орнына жолды білмесе де, Орчард губернаторға Айдахо шахталарының иелері оның қызметтен кеткеннен кейін «көп ақша» бергеніне сенетінін айтты. Мұндай пікір кеншілер арасында кең таралған, бұл 1908 жылғы Coeur d'Alene шахталық ереуіл туралы кәсіподақ парақшасында көрсетілген. Жарылыстан кейін бір сағат ішінде шериф 100 қала тұрғынын уақытша жұмысқа тартты және оларды қаладан шығатын барлық жолдар мен жолдарға орналастырды. Орчард қашуға тырыспады және сол түні Калдвеллдегі қонақ үйінде ұйықтады. Келесі күні, 31 желтоқсанда, ол күдікке ілікті және уақытша босатылды, ал Жаңа жыл күні қастандық жасағаны үшін тұтқындалды. Шахта иелері қауымдастығының детективі оны Орчард деп танығанда күдік туды, ол өзінің аты Хоган екенін айтты және ол Саратога қонақ үйінде тіркелгені анықталды. Оның 19-шы нөміріндегі бөлмесі тексерілгенде, қастандыққа қатысты дәлелдер табылды. Өзге есімдерді қолданғаннан басқа, Орчард өзінің іс-әрекетін жасыруға көп әрекет етпеді. Тарихшы Мелвин Дубофски Орчардтың «психотикалық жеке тұлғалық бұзылысынан» зардап шеккенін, бұл оны зорлық-зомбылыққа толы өмір сүруге және, мүмкін, бейсаналық түрде өзінің тұтқындалуына жағдай жасауға итермелегенін болжады. Орчард Штуненбергті өлтіруге бірнеше рет әрекеттенгенін мәлімдеді. Рождество мен Жаңа жыл аралығындағы аптада Штуненберг Бойзеде бірнеше күн жұмыс істеді және 29 жұма күні Калдвеллге оралды, сенбі күні түстен кейін сақтандыру полисін жаңартты және үйге қайтқанға дейін достарымен сөйлесу үшін Саратога қонақ үйіне тоқтады. Өлімінен бір минут бұрын Штуненберг қонақ үйде отырған, сондықтан Орчард бомбаны бөлмесінен алып, оны оншақты блок қашықтықтағы үйге орнату үшін жүгірді. Қонақ үйге қайтып бара жатқанда, Орчард үйден екі блок қашықтықта губернатормен кездесті, ал жарылыс Орчард қонақ үйге қарай жүгіріп бара жатқанда болды. Қақпаны ашқанда күкірт қышқылының бөтелкесі алып жарылғыш қақпақтарға төгіліп, өлімге әкелетін бомба жарылды. Орчард бөлмесіне оралғанда, оның қалтасындағы жарылғыш қақпақ жарылды. Ол дүйсенбі күні тұтқындалғанға дейін қонақ үйде болды. Алғашқы хабарламаларда құрылғыны өлтірушінің сым арқылы қосып, нитроглицерин қолданғаны туралы болжам жасалған.
On December 30, 1905, Frank Steunenberg, former Governor of Idaho, was killed by a bomb rigged to the gate of his house in Caldwell. After midnight on the evening of Steunenberg's murder, Harry Orchard (as Tom Hogan) walked with Clinton Wood, the desk clerk at the hotel in Caldwell, to the site of the assassination at 1602 Dearborn Street , now hours past. Although he didn't seem to know the way to the murder scene, Orchard expressed the belief that the governor had been given a "big wad" of money by Idaho mine owners after he had left office. Such a view was common among miners, as reflected in a 1908 union pamphlet on the 1899 Coeur d'Alene mine strike. Within an hour of the explosion, the sheriff had deputized 100 townspeople, and stationed them at all roads and paths leading out of town. Orchard made no effort to escape, and slept in his hotel room that night in Caldwell. The next day, Sunday, December 31, he was suspected and placed under parole, and was arrested for the assassination on New Year's Day. He raised suspicion when a detective for the Mine Owners' Association recognized him as Orchard; he responded that his name was Hogan; and, it was discovered that he was registered at the Saratoga Hotel. When his room #19 was searched, evidence related to the murder was discovered. Aside from using aliases, Orchard made little attempt to conceal his activities. Historian Melvyn Dubofsky has theorized that Orchard suffered from a "psychotic personality disorder" that caused him not only to engage in a life of violence, but also, perhaps subconsciously, to set up the circumstances of his own arrest. Orchard testified that he had made numerous attempts on Steunenberg's life. In the week between Christmas and New Year's, Steunenberg had spent several days in Boise on business and returned to Caldwell on Friday the 29th, and had renewed an insurance policy on Saturday afternoon and stopped off at the Saratoga Hotel to talk with friends before returning home. Minutes before his death, Steunenberg had been sitting in the hotel, so Orchard retrieved the bomb from his room and rushed out to the residence to set it, about a dozen blocks away. On his way back to the hotel, Orchard met the governor two blocks from the house, and the explosion occurred shortly after as Orchard was running to the hotel. The fatal bomb was detonated by rigging the gate so that as it was opened, a bottle of sulfuric acid was spilled onto giant blasting caps. A blasting cap exploded in Orchard's pocket when he was back in his room. He stayed at the hotel until his Monday arrest. Errant first reports had surmised the device was wire tripped by the assassin and used nitroglycerin.
Хейвуд ісі
Ажал жазасынан құтылу үшін, Орчард А. Пинкертон детективі Джеймс Макпарландқа Франк Штуенбергті өлтіргенін мойындады, сондай-ақ кем дегенде 16 адамды өлтіргенін де мойындады. Орчард Стейненбергтің өлтіруіне Уильям Дадли Хейвуд, Чарльз Мойер және Джордж Петибоун, барлығы Батыс тау-кеншілер федерациясының басшылары бұйрық бергенін куәлік етті. Прокуратураның мәлімдемесіне сәйкес, кәсіподақ басшылары бұрынғы губернатордың кәсіподақ шахтерлеріне қарсы қатаң шараларына, оның ішінде әскери жағдай енгізуіне, Айдахо штатының Кёр-д'Ален қаласындағы еңбек дауы кезінде болған зорлық-зомбылыққа жауап ретінде Стеуненбергті өлтіруге жоспар құрған. Прокурорлар Хейвудты үш күдіктінің ең осалы деп санап, алғашқы болып сотқа берді. Оның бір көзінің соқыр болуы, дене бітімінің бүкір болуы және саяси радикалдық тіл қолдануға бейімділігі Хейвудты қазылар алқасының ойынша, қастандық пен кісі өлтірумен байланыстыратын болды. Айдахо штатының заңына сәйкес, қазылар алқасы Орчардтың куәлігінің басқа да дәлелдермен расталған бөліктерін ғана қарастыруға міндетті болды. Бұл әсіресе қиын болды, өйткені Орчардпен бірге Айдахода болған WFM өкілі жоғалып кетіп, оны табу мүмкін болмады. Прокуратура Стив Адамстың мойындауы арқылы Орчардтың куәлігін растауға үміттенді, бірақ Адамс мойындаудан бас тартып, оның мәжбүрлеп алынғанын мәлімдеді. Прокуратура агент Макпарландтың қолдауымен және басшылығымен, сондай-ақ губернатор Гудингтің көмегімен әрекет етті. Бас прокурорлар Уильям Бора және Джеймс Х. Хоули болды, олар батыс кеншілері мен өнеркәсіпшілері жасырын түрде берген қаржымен жалданып жұмыс істеді. Орчардтың куәлігі сотқа келген журналистерге өте ықпалды болды. Қорғаушылар Орчардтың Стейненбергті өлтіруге жеке себептері болғанын дәлелдеді. Қорғаушы адвокаттар Кларенс Дарроу мен Эдмунд Ф. Ричардсон Орчардтың әскери жағдайға байланысты кен орнының он алтыншы үлесін сатуға мәжбүр болмаса, ол бай болатынын айтты. Орчард бұл айыптаманы жоққа шығарды. Хейвудты қорғаушылар үш штаттан бес куәгерді шақырып, Орчардтың оларға Штуенбергке деген ашуын айтқанын куәландырды. Олардың бірнешеуі Орчардтың Айдахоның бұрынғы губернаторынан кек алуға ант бергенін мәлімдеді. Дарроу кейіннен сату күні Орчардқа маңызды емес сияқты екенін байқады; ол "бұл үлесін (қайта) сатуға тырысты". Қорғаушылар Пинкертонның WFM-ге тыңшылық ету, саботаж жасау фактілерін ұсынды. Бір куәгер - Джеймс Макпарландтың бұрынғы стенографы Моррис Фридман болды. Хейвуд өзін-өзі қорғау үшін куәлік берді және бес сағатқа жуық қарсы сұрақтарға жақсы төтеп берді. Содан кейін қорғаушылар Орчардтың отбасындағы "таңғажайып жаңа дәлелдерді" ұсынды, оның ішінде "тізгінмен байлауға" тура келген атасы және ақылдан безген ағасы туралы мәліметтер келтірді. Орчард өзінің бір ағасының отбасылық проблемаларға байланысты "ақылдан шығып" кеткенін және өзін-өзі асып өлтіргенін мойындады, бірақ анасының әкесі туралы ештеңе білмейтінін айтты, өйткені ол туылмас бұрын қайтыс болған. Фримонт Вуд, Хейвуд пен Петибоун істерінің судьясы, Орчардтың әрбір істе ұзақ және қатаң қарсы сұрақтарға төтеп беру қабілетіне қатты таң қалды және Орчардтың куәлігін шындық деп санайды. Вудтың тәжірибесінде, ешкім мұндай күрделі оқиғаны көп жылдар бойы, көптеген жерлерде, көптеген адамдарды қамтитын және өзін-өзі қайшылыққа түсірмейтіндей етіп ойлап таба алмайды. Вуд кейіннен айыптау тарапының Орчардтың куәлігін толыққанды растамағанын, бірақ қорғау тарапының куәгерлері айыптау тарапынан гөрі Орчардты растауда жақсы жұмыс істегенін жазды.
Facing the death penalty by hanging, Orchard made a confession to Pinkerton detective James McParland in the Frank Steunenberg assassination, confessing as well to the murders of at least sixteen other people. Orchard testified that the murder of Steunenberg was ordered by William Dudley Haywood, Charles Moyer and George Pettibone, all leaders of the Western Federation of Miners. The prosecution alleged that the union leaders had plotted to kill Steunenberg in retaliation for the ex governor's severe measures against union miners, including a declaration of martial law, following violent incidents during a labor struggle in Coeur d'Alene, Idaho. Prosecutors selected Haywood as the first of the three defendants to stand trial, thinking him the most vulnerable. His gnarled physical appearance, being blind in one eye, combined with his propensity to use politically radical language, made Haywood more likely to be associated with conspiracy and murder in the minds of the jurors, the prosecution believed. Under Idaho law, jurors were instructed to consider only those parts of Orchard's testimony that were corroborated by other evidence. This was especially difficult because a WFM official who had stayed with Orchard in Idaho had disappeared, and could not be found. The prosecution hoped to corroborate other parts of Orchard's testimony with the confession of Steve Adams, but Adams renounced his confession, claiming that it had been coerced. The prosecution acted with significant support and direction from Agent McParland, and with assistance from Governor Gooding. Chief prosecuting attorneys were William Borah and James H. Hawley, who were paid in part by money secretly supplied by western mine operators and industrialists. Orchard's testimony was persuasive to reporters attending the trial. The defense argued that Orchard had his own, personal motive for murdering Steunenberg. Defense attorneys Clarence Darrow and Edmund F. Richardson argued that if Orchard hadn't been forced to sell his one sixteenth share of the mine because of the martial law decree, he would have become wealthy. Orchard had denied the accusation. The Haywood defense team produced five witnesses from three states who testified that Orchard had told them about his anger at Steunenberg. Several of them stated that Orchard had vowed to seek revenge against the former Idaho governor. Darrow later observed the date of the sale didn't seem to matter to Orchard; he "tried to sell this interest (again) a year after he had disposed of it." The defense presented evidence of extensive infiltration, spying, and sabotage of the WFM by the Pinkertons. One witness was Morris Friedman, James McParland's former stenographer. Haywood testified in his own defense, and he stood up well under five hours of cross examination. Then the defense presented what they claimed was "startling new evidence" about insanity in Orchard's family, including a grandfather who needed to be "chained up" and an uncle who went insane. Orchard admitted that one of his uncles was "demented" over family problems and had hanged himself, but testified to knowing nothing about his maternal grandfather, who died before his birth. Fremont Wood, the presiding judge in both the Haywood and Pettibone trials, was highly impressed by the way Orchard held up under prolonged and severe cross examination in each trial, and believed Orchard's testimony to be true. In Wood's experience, no one could have fabricated such a convoluted story, covering many years, in many locations, and including so many different people, and withstand such thorough cross examination without materially contradicting himself. Wood later wrote that the prosecution case did not convincingly corroborate Orchard's testimony, but that the witnesses put on by the defense actually did a better job corroborating Orchard than the prosecution had done.
Сынақтардың нәтижелері
Дароудың Хейвуд ісі бойынша қорытынды сөйлеуінен бұрын-ақ, айыптау тарапының қиын жағдайда екені анық болды. Айыптау WFM жетекшісіне қарсы іс жүргізу үшін Орчардтың куәлігіне сүйенді, бірақ қорғаушылар Орчардтың оның істемеген қылмыстарын мойындағанын мәлімдеді. Айдахо штаты Орчардқа "діни кітапшалар жинағын" сыйлаған, бұл оның дінге келуіне ықпал еткен болуы мүмкін. Айдахо заңнамасы бойынша, басқаларды кісі өлтіргені үшін кінәлі деп тану үшін, өлімін мойындаған адамның куәлігі басқа да дәлелдермен расталуы тиіс. Айдахо штатындағы қазылар алқасы Хейвудты кінәсіз деп шешті. Бір қазылар журналиске: "Айыпталғанға қарсы ешқандай нақты дәлел болған жоқ, тек болжамдар мен күдіктер ғана болды", - деді. Петтибоун жеке сотта айыпсыз деп танылды, себебі қорғау тарапы істі қорғаудан бас тартты. 1908 жылдың наурыз айында ол Штуенбергті өлтіргені үшін Айдахо штатында өлім жазасына кесілді. Айыптау тарапы Айдахо губернаторы Гудингке шағымданып, Орчардтың бұрынғы сот процестеріндегі ынтымақтастығы үшін өлім жазасын жеңілдетуді сұрады. Бұл өтініш қабылданды және Орчардтың жазасы өмір бойына түрмеде отыруға ауыстырылды.
Even before Darrow's closing argument in the Haywood case, it was clear that the prosecution was in trouble. The prosecution relied on Orchard's testimony to make its case against the WFM leader, but the defense maintained that Orchard had confessed to crimes he could not have committed. The state of Idaho had provided Orchard with "a library of religious tracts", which may have influenced his announced conversion to religious belief. Idaho law required that the testimony of a confessed murderer must be independently corroborated by other evidence in order to convict others of murder. The Idaho jury found Haywood not guilty. One juror told a reporter, "There was nothing against the accused but inference and suspicion." Pettibone was found not guilty in a separate trial, after the defense declined to argue the case. in March 1908 and received a death sentence in Idaho for the murder of Steunenberg. An appeal was made by the prosecution to Idaho Governor Gooding, urging the commutation of Orchard's death sentence for his previous cooperation in the trials of the union leaders. This request was granted and Orchard's sentence was commuted to life in prison,
Соңғы жылдар
Сотталғаннан кейін көп ұзамай Орчард жетінші күндік адвентизм дініне өтті. Оның жылдар бойы кешірім сұрап жазған көптеген өтініштерінің бәрі қабылданбады. Ол ешқашан көрсеткенін мойындамады, және 1952 жылы, 86 жасқа толғанда, Хейвуд ісінен соң 45 жыл өткенде, Орчард өзінің өмірбаянды жазып, өзінің мойындауы мен соттағы куәлігінің бәрі шындық екенін мәлімдеді.
Soon after receiving his sentence, Orchard converted to Seventh day Adventism. His multiple pleas for a pardon over the years were all denied. He never recanted his confession, and in 1952, at 86 years of age and 45 years after the Haywood trial, Orchard wrote in his autobiography that all of his confession and his trial testimony were true.
Өлім
Орчард 1954 жылдың 13 сәуірінде Бойзедегі мемлекеттік түрмеде 88 жасында, тұтқынға алынғаннан кейін 48 жылдан астам уақыт өткен соң қайтыс болды. 1908 жылдың наурыз айында сотталғаннан бастап ол Идахо штатының ескі түрмесінде 46 жылдан астам қызмет етті, бұл түрме тарихындағы ең ұзақ мерзім, және ол Бойзедегі Моррис Хилл зиратында жерленді. Сенімді адам ретінде, ол өмірінің соңғы жылдарының көп бөлігін түрме қабырғасынан тыс, шағын үйде өткізіп, түрмедегі құс шаруашылығына қараумен айналысты.
Orchard died in the state penitentiary in Boise on April 13, 1954, aged 88, over 48 years after his arrest. After his sentencing in March 1908, he served more than 46 years at the Old Idaho State Penitentiary, its longest ever term, and is buried in Morris Hill Cemetery in Boise. As a trusty, he had lived outside the prison walls in a small house for most of his later years, tending the prison's poultry flocks,