Жер дауы мен шарттар: 1851 жылғы Форт-Ларами келісімі
Treaty of Fort Laramie (1851)
1851 ж. Форт-Ларами шарты: Шайенн, Сиу, Арапахо тайпаларының жер дауы мен құқықтарын анықтады. АҚШ үкіметі үміт беріп, тайпалар Oregon жолымен қауіпсіз өтуге келісті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Түпкілікті американдықтардың аумақтық талаптары туралы шарт
Treaty on territorial claims of Native Americans
1851 жылғы Форт-Ларами шарты 1851 жылдың 17 қыркүйегінде АҚШ-тың шарт жасау комиссарлары мен Шайен, Сиу, Арапахо, Кроу, Ассинибойн, Мандан, Хидаца және Арикара тайпаларының өкілдері арасында қол қойылды. Бұл шарт "Хорс-Крик" келісімі деп те белгілі, және ол тайпалардың дәстүрлі аумақтық талаптарын анықтайды. АҚШ шартта көрсетілген барлық жердің үндістердің жері екенін мойындады және оның ешқандай бөлігіне талас қоймады. 1851 жылғы Форт-Ларами шартында келісілген шекаралар 20-шы ғасырда көптеген талаптарды қарастыру үшін пайдаланылды. Түпкілікті американдықтар Орегон жолымен өтетін қоныс аударушыларға қауіпсіз өтуді қамтамасыз етті және өз аумақтарында жолдар мен бекіністер салуға рұқсат берді, мұның орнына олар елу жыл бойына елу мың доллар көлемінде жылдық төлем алуға келісті. Бұл шарт сондай-ақ, жиі дауласып жүрген сегіз тайпа арасында "тиімді және тұрақты бейбітшілік орнатуға" бағытталған болатын.
The Fort Laramie Treaty of 1851 was signed on September 17, 1851 between United States treaty commissioners and representatives of the Cheyenne, Sioux, Arapaho, Crow, Assiniboine, Mandan, Hidatsa, and Arikara Nations. Also known as Horse Creek Treaty, the treaty set forth traditional territorial claims of the tribes. The United States acknowledged that all the land covered by the treaty was Indian territory and did not claim any part of it. The boundaries agreed to in the Fort Laramie Treaty of 1851 would be used to settle a number of claims cases in the 20th century. The Native Americans guaranteed safe passage for settlers on the Oregon Trail and allowed roads and forts to be built in their territories, in exchange for promises of an annuity in the amount of fifty thousand dollars for fifty years. The treaty also sought to "make an effective and lasting peace" among the eight tribes, who were often at odds with each other.
Өмірбаян
Солтүстік Американың батысына көптеген еуропалық және еуропалық америкалық көшіп келушілер бұрын Орегон және Санта-Фе жолдары арқылы Ұлы жазықтан өткен болса да, 1848 жылы басталған Калифорниядағы алтын асығысы көлікті күрт арттырды. Келесі жылы Томас Фицпатрик (Жоғарғы Плат және Арканзас агенті) және Дэвид Д. Митчелл (Сент-Луис бастығы) қақтығыстың алдын алу үшін тайпалармен кеңес өткізуді ұсынды. АҚШ үкіметі Арканзас және Миссури өзендері арасында тұратын жазық тайпаларымен келіссөздер жүргізіп, көшіп келушілер үшін қауіпсіз өту құқығын қамтамасыз етуге тырысты. Конгресс жиналысқа жүз мың доллар бөлді, бұл шешім Люк Ли (үндістер ісі жөніндегі комиссар) қолдады. Шарт Форт-Ларами маңындағы аймақта жылқыға жем жетіспегендіктен, Форт-Ларамиден төмен ағатын Horse Creek сағасында келісіліп, қол қойылды. Көптеген жергілікті тұрғындар бұл келісімді «Horse Creek шарты» деп атайды. Лакота сиу (Қызыл балық, Жалғыз мүйіз), шайен, ассинибойн, грос вентр, мандан, арикара, хидатса, шошон, крау (Үлкен қарақшы, бекіністің шетінде отыратын) және арапахо тайпаларының өкілдері келісім талқылауларына қатысты. АҚШ Сенаты келісімді ратификациялап, өтемақыны елу жылдан он жылға дейін қысқартқан 5-бапты қосты. Барлық тайпалар, крау тайпасын қоспағанда, келісімге келді. Кейбір тайпалар уәделенген тауарларды ешқашан алмады. Арапахо басшысы Блэк Коул 1875 жылы: «Мен әлі күнге дейін жерім үшін [Блэк Хиллз] ештеңе алмадым. Бұл жердің бір бөлігі маған, ал екінші бөлігі сиуға тиесілі. Олар алғаш Миссури өзенінен келіп, осы жерге жеткен еді, енді осы жерге дейін жетіп, барлық жерді өздерінікі деп таластауда» деп шағымданды. Шартқа қол қойған тайпалардың ең оңтүстігіндегі шайен және арапахо тайпалары Солтүстік Платтеден оңтүстікке қарайғы аумақты ортақ пайдалануда (қазір негізінен Вайоминг және Колорадо штаттарында). Крау тайпасының келісім аумағына (қазіргі Монтана және Вайоминг штаттарында) Powder River-ден батысқа қарайғы аймақ кірді. Кіші Бигхорн өзені крау тайпасының аумағының ортасымен ағып өтеді.
Although many European and European American migrants to western North America had previously passed through the Great Plains on the Oregon and Santa Fe Trails, the California gold rush beginning in 1848 greatly increased traffic. The next year, both Thomas Fitzpatrick (agent of Upper Platte and Arkansas) and David D. Mitchell (superintendent at Saint Louis) recommended a council with the tribes to prevent a conflict. The United States government undertook negotiations with the Plains Tribes living between the Arkansas and Missouri rivers to ensure protected right of way for the migrants. Congress had appropriated one hundred thousand dollars to the assembly, endorsed by Luke Lea (the Commissioner of Indian Affairs). The treaty was negotiated and signed at the mouth of Horse Creek, downriver from Fort Laramie, because the area around Fort Laramie lacked food for the horses. Many natives have referred to the treaty as the Horse Creek Treaty. Representatives from the Lakota Sioux (Red Fish, Lone Horn), Cheyenne, Assiniboine, Gros Ventre, Mandan, Arikara, Hidatsa, Shoshone, Crow (Big Robber, Sits on Edge of Fortification), and Arapaho took part in the treaty discussions. The United States Senate ratified the treaty, adding Article 5 which adjusted compensation from fifty to ten years. All tribes, with the exception of the Crow, accepted. Several tribes never received the commodities promised as payments. Arapaho chief Black Coal complained in 1875: "I have never got anything yet for my land [the Black Hills]. It is part mine, and part the Sioux In the first place, they came from the Missouri River and reached this place, and now they have got up this far, and they claim all this land." The Cheyenne and Arapaho, the southernmost of the treaty tribes, held an area southward of the North Platte in common (now mainly in Wyoming and Colorado). The Crow treaty territory (now in Montana and Wyoming) included the area westward from Powder River. Little Bighorn River ran through the center of the Crow domain.
Салдары
Келісім оның басталуынан кейін дерлік бірден бұзылды. 1858 жылы Пайк пик алтын асығы кезінде Колорадоға кеншілер мен қоныс аударушылардың жаппай көшіп келуі болды. Ақ қоныс аударушылар "индейлердің қарсылығына қарамастан" оларды кен шығару үшін келісімде белгіленген аумақтарды басып алды. 1864 жылы полковник Джон М. Чивингтонның әскерлері көбінесе шайендердің бейбіт лагеріне қарсы Сэнд-Крик қырғынын жасады, көптеген ерлердің, әйелдердің және балалардың денелерін өлтіріп, мүшеледі. Бұл оқиға шайендер мен АҚШ арасында жылдар бойы соғысқа әкеп соқты. Ақ қоныс аударушылар келгенге дейін тайпалар арасында ұрыс-керіс болғанымен, келісімнен кейінгі тайпалар арасындағы ұрыс-керістің бір бөлігін ақ қоныс аударушылар мен үкіметтік агенттердің бизонды жаппай өлтіруіне байланыстыруға болады. АҚШ армиясы келісім талаптарын орындамады және аңшыларға туақтарды сою үшін үндістердің жеріне кіруге рұқсат берді, оларды қорғап, кейде оқ-дәрімен қамтамасыз етті. Жыл сайын жүз мың бизон өлтіріліп, олардың жойылуы тайпалардың күнкөрісіне қауіп төндірді. Бұл жаппай өлтірулер барлық тайпаларға әсер етті, сондықтан тайпалар бір-бірінің аң аулау жерлеріне тығылып, соның салдарынан ұрыс-керіс шықты. 1864 жылы ақ қалқан басшысы: "Бізді, арикараларды, Миссури өзенінен арғы жағына сиуктер қуды" деді. Бизонның жойылуы Янктонай сиуктердің Солтүстік Дакота мен Монтанадағы ассинибоиндердің аң аулау жерлеріне көшуіне де себеп болды, онда ассинибоиндер олармен бейбітшілік орнатты. Көп ұзамай, кроулардың батыс Паудер-Ривер аймағына бизон іздеп келген лакоталардың басып кіргенін көрді, және қазіргі Монтана штатының Уайола қаласының жанында "басқын сиуктермен ірі шайқастар" болды. Саны аз болған кроулар біртіндеп жер аударылды. "Паудер өзенінен Йеллоустон өзеніне дейінгі жер 1859 жылға дейін олардың [кроулардың] жері болды, содан кейін оларды сиуктер қуды". 1868 жылы даулы аймақта АҚШ армиясымен бірнеше шайқастан кейін лакоталар 1851 жылғы кроу үнді аумағының бір бөлігін өздерінің иеленбеген үнді аумағына айналдыруға қол жеткізді. Кейіннен түрлі үнді аумақтарының үлкен бөлігі Америка Құрама Штаттарының иелігіне қосылды. Бастапқы үнді аумақтарының кішкентай бөліктері жеке резервацияларға айналды, әдетте 1851 жылы келісімге қол қойған тайпаның индейлерімен қоныстанды. Келісімде белгіленген кроу аумағы екі түрлі резервацияға жер беру үшін бөлінді. 1868 жылы алғашқы аумақтың ортасында кроу резервациясы құрылды. Солтүстік шайендердің резервациясы 1884 жылы тағайындалды. Ол 1851 жылғы кроу аумағының шекарасында орналасқан, бұл үндістер Форт-Робинсон көтерілісінен кейін "солтүстікте қалу құқығын алды". Арапахо (Солтүстік арапахо) халқы өзінің бұрынғы жауы шошондардың резервациясына қоныстанды, ол қазіргі Вайоминг штатындағы Уинд-Ривер резервациясында орналасқан. Оңтүстік шайендер мен арапахолар қазіргі Оклахома штатында 1851 жылғы келісім бойынша жерлерден алыс жерде орналасқан ортақ резервацияда тұрады. АҚШ-тағы ассинибоиндер 1888 жылдан бері Форт-Пек резервациясында және Форт-Белкнап резервациясында өмір сүреді, екеуі де қазіргі Монтана штатында Миссуридің солтүстігінде орналасқан. Миссуридің оңтүстігіндегі ассинибоиндердің келісім аумағы солтүстік жазықтардың индейлері пайдаланған кең аумақтың кішкентай бөлігі ғана болды.
The treaty was broken almost immediately after its inception. In 1858, during the Pike's Peak Gold Rush, a mass immigration of miners and settlers into Colorado occurred. White settlers took over the treaty's established territories in order to mine them, "against the protests of the Indians." In 1864, Colonel John M. Chivington's armies perpetrated the Sand Creek massacre against a peaceful camp of mostly Cheyennes, killing and mutilating the bodies of many men, women, and children. This event led to years of war between the Cheyennes and the United States. The situation escalated in 1854 with the Grattan affair, when a detachment of U. S. soldiers illegally entered a Sioux encampment to arrest those accused of stealing a cow, and in the process sparked a battle in which Chief Conquering Bear was killed. Though intertribal fighting had existed before the arrival of white settlers, some of the post treaty intertribal fighting can be attributed to targeted mass killings of bison by white settlers and government agents. The U. S. Army did not enforce treaty regulations and allowed hunters onto Native land to slaughter buffalo, providing protection and sometimes ammunition. One hundred thousand buffalo were killed each year until they were on the verge of extinction, which threatened the tribes' subsistence. These mass killings affected all tribes thus the tribes were forced onto each other's hunting grounds, where fighting broke out. "We, the Arikara, have been driven from our country on the other side of the Missouri River by the Sioux," stated chief White Shield in 1864. The elimination of buffalo also meant that the Yanktonai Sioux moved into Assiniboine hunting grounds in North Dakota and Montana, where the Assiniboine made peace with them. Before long, the Crows saw their western Powder River area flooded with trespassing Lakotas in search of bison, and " large scale battles with invading Sioux" took place near what is now the city of Wyola, Montana. The outnumbered Crows were displaced little by little. "The country from the Powder River to the Yellowstone River was their country [the Crows'], until 1859, when they were driven from it by the Sioux." In 1868, after a series of battles with the United States army in the contested area, the Lakotas finally succeeded in turning a part of the Crow Indian territory of 1851 into unceded Indian territory of their own. Later again, huge parts of the different Indian territories would in one way or another be added to the holdings of the United States. Smaller areas of the initial Indian territories became separate reservations, usually populated with Indians from the tribe, which held the treaty right in 1851. The Crow territory outlined in the treaty was split to provide land to two different reservations. The Crow Reservation was created in the center of the original territory in 1868. The reservation of the Northern Cheyennes was designated in 1884. It is located entirely within the boundaries of the 1851 Crow territory, after the Indians in question had "earned the right to stay in the north" after the Fort Robinson outbreak. The Arapahoe (Northern Arapaho) settled down on the reservation of their past enemies, the Shoshone, in what is now Wind River Reservation, Wyoming. The Southern Cheyenne and the Arapaho live in a common reservation in what is now Oklahoma, also far from their 1851 treaty land. The Assiniboine in the United States has since 1888 lived in Fort Peck Reservation and in Fort Belknap Reservation, both placed north of the Missouri in what is now Montana. The treaty territory of the Assiniboine south of the Missouri was just a small portion of the wide range used by these northern plains Indians.