Кіріспе

Монтана штатының ұлттық орман паркі, АҚШ

Льюис және Кларк ұлттық орман паркі АҚШ-тың Монтана штатының батыс-орталық бөлігінде орналасқан. 7,542 км² аумақты қамтитын орман екі жеке аймақ ретінде басқарылады. Джефферсон бөліміне қарасты шығыс бөліктері – шөптесін және бұталы жерлердің арасында орналасқан, орманды аймақтармен ұсақ-түйектеп жатқан "арал" қалталары бар. Бұл жерде жергілікті фермерлерге мал жалдауға беру және ағаш өңдеу жиі кездеседі. Континенттік бөліністің бойында орналасқан Батыс Роки таулары бөлімі негізінен қоршаған ортаны сақтау мақсатында басқарылады, себебі аумақтың көп бөлігі жабайы табиғат аймағы деп белгіленген. Орман бас штабы Монтана штатының Грейт-Фолс қаласында орналасқан. Жергілікті рейнджерлік округтік кеңселер Шото, Харлоутон, Нейхарт, Стэнфорд және Уайт Сулфур Спрингс қалаларында құрылған. Орман жерлері 1896 жылғы шарт бойынша, қарапайым тайпалардың жанындағы резервациясын құруға байланысты, 1897 жылы федералды үкімет тарапынан анықталды және бекітілді. Бұл орман – АҚШ-тағы ең көне орман қорықтарының бірі. Орман Льюис және Кларк экспедициясының құрметіне аталған, ол 1804-1806 жылдар аралығында президент Томас Джефферсонның тапсырмасымен Луизиананы зерттеу кезінде осы орманнан өтті. Бұрын, кем дегенде 8000-10000 жыл бойы, аймақта әртүрлі американдық тайпалар тұрған. Льюис және Кларк экспедициясы осы аймаққа келген кезде, үлкен орман аумағының әртүрлі бөліктерін Блэкфут, Сиу, Шайенн, Флэтхед және Крау тайпалары аң аулау және маусымдық қысқы лагерьлер құру үшін пайдаланған. Орман қыста пана болды.

Сипаттама

Биіктік 4500 футтан (1372 м) басталып, Рокки тауларының ең биік нүктесі – 9362 футқа (2854 м) жетеді. Орман жеті бөлек аймаққа бөлінген және сегіз тау тізбегін қамтиды: Джудит, Үлкен Қарлы, Кішкентай Қарлы, Ақымақ, Касл, Кішкентай Белдеу және Хайвуд таулары. Батыс аймағына Scapegoat және Bob Marshall жабайы табиғат аймақтарының бөліктері кіреді және солтүстік жағынан Glacier Ұлттық паркімен шектеседі. Батыс Рокки таулар бөлімі, бұл аймақ Рокки таулар алқабы деп белгілі, тығыз қылқан жапырақты орманнан тұрады, онда түрлі қарағай, шырша және майлы шырша өседі. Джефферсон бөлімі құрғақ климатты ұнататын ponderosa және lodgepole қарағайларымен ерекшеленеді. Орманның батыс бөлігінде гризли аюы мен орман қасқыры кездеседі, олар жабайы аймақтарда көптеп таралған. Сонымен қатар, батыс бөлігінде Льюис және Кларк экспедициясы кезіндегі аймақтың жануарлар дүниесінің көп бөлігі сақталған. Тау ешкілері, бигхорн қойлары, мысықтар, пумалар, канадалық сүңгілер, қасқырлар және қара аюлар Континенттік бөлініске жақын жерлерде жиі кездеседі. Орманның басқа бөліктерінде қара аю, қашан және аққұйрықты бұғылар ең ірі сүтқоректілер болып табылады. Койоттар, егермендер, бобърлар, норкалар, мускус секілді құстар, өзен саңырауқұлақтары және колумбиялық аққұйрықты бұғылар өзеннің жоғары ағысында мекендейді. Орманның барлық аймақтарында аққабақ бүркіттер, қарақұйрықтар, көңілді соқырлар және қызылқұйрықты соқырлардың саны артып келеді. Батыс бөлігіндегі көлдер мен өзендердің саны биіктігінің жоғары болуына және жауын-шашынның көптігіне байланысты артық. Орманның 1600 мильдік (2575 км) өзендері мен ағыстарында көкжаңбырлы алабұға, бұлақ алабұғасы және солтүстік шымшығы кең таралған. Әсіресе Смит өзенінде балық аулауға қолайлы жағдайлар көп. Ұлттық орманның 29 автокөлікпен бара алатын кемпингтері бар. Орман ішінде екі шаңғы курорты жұмыс істейді. 2414 км-ге жуық жаяу серуендеу жолдары орманның жеті тау тізбегіндегі шалғай аймақтарға қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Жалғыздық ең көп Crazy тауларында және Континенттік бөлініске жақын жабайы аймақтарда кездеседі. Жазғы орташа ең жоғары температура 70°F (20°C) шамасында, бірақ қыс суық болуы мүмкін, әсіресе шығыс бөліктерінде. Континенттік бөліністе қар жылына 10 айға дейін сақталуы мүмкін. Орман он үш округтің аумағында орналасқан. Жер аумағының мөлшері бойынша төмендеу ретімен: Льюис және Кларк, Мигер, Джудит Бассейн, Тетон, Каскад, Пондера, Фергус, Уитленд, Шоуто, Глейшер, Алтын аңғар, Сладкая трава және Парк округтері.

Тарих

19-ғасырдың соңында, Үнді соғыстары аяқталғаннан кейін, федералды үкімет Американың жергілікті тайпаларын үнді резервацияларына көшіру жұмыстарын жүргізді, оларға жерлерін беруді және кең аумақтардағы жерге деген құқықтарын жоюды талап етті. АҚШ еуропалық американдықтардың Батысқа қоныстануы мен дамуына мүмкіндік жасағысы келді. Көбінесе Пиган қара аяқты тармағының мүшелерінен құралған Blackfeet үнді резервациясы 1896 жылғы шарт бойынша осы орман аймағының шығысында және солтүстікке қарай, Канаданың Альберта провинциясымен шектесетін Glacier ұлттық паркі құрылды. Орман 1897 жылдың 22 ақпанында АҚШ Жер басқармасының басқаруымен Льюис және Кларк орман қоры ретінде құрылды. 1903 жылдың 9 маусымында Flathead орман қоры қосылды, ал 1907 жылдың 2 наурызында орфография Льюис және Кларк деп өзгертілді және жерлер қосылды. Орман аумағы 1906 жылы АҚШ Орман шаруашылығы қызметіне берілді және үкімет тарапынан Ұлттық орман деп белгіленді. 1932 жылдың 8 сәуірінде бүкіл Jefferson ұлттық орманы қосылды, ол бұрынғы Little Belt, Crazy Mountain, Snowy Mountains, Little Rockies және Highwood Mountains ұлттық ормандарын қамтыды. Соңында, 1945 жылдың 1 шілдесінде бұл орманның соңғы бөлігі ретінде Absaroka ұлттық орманының бір бөлігі қосылды. Helena және Lewis and Clark ұлттық ормандары 2014 жылы әкімшіліктерін біріктірді.

" Бәдір-Екі " дәрісі

Badger Two Medicine аймағы – Льюис және Кларк орманының 518 км² бөлігі, ол Blackfeet қорығы мен Glacier ұлттық паркіне іргелес орналасқан. Бұл жер Blackfeet тайпасы үшін қасиетті саналады. 1896 жылғы шарт бойынша, Blackfeet тайпасының мүшелеріне мемлекеттік заңға сәйкес аймақта аң аулау және балық аулау, сондай-ақ үй тұтынуы үшін ағаш кесу құқығы берілген. Blackfeet тайпасы аймақтың жолсыз болуын сақтап, АҚШ Орман шаруашылығы қызметі (USFS) және Жерді басқару бюросы (BLM) басқаратын аймақ бойындағы мұнай мен газды бұрғылау жобаларына қарсы күресіп, Badger Two Medicine-ді қорғауға тырысып келеді. Blackfeet тайпасына табиғатты қорғау ұйымдары, табиғат мұрасын сақтаушылар (соның ішінде Ұлттық тарихи сақтау қоры), ашық ауада спортпен айналысушылар, фермерлер және кәсіпкерлер көмектесуде. Қазіргі уақытта шамамен бірнеше нысан Ұлттық тарихи орындар тізіміне (NRHP) дәстүрлі мәдени аудан (TCD) ретінде енгізуге лайықты деп танылған, бірақ осы мәселені қолдаушылар бүкіл Badger Two Medicine аймағын TCD ретінде мойындату үшін лоббилеу жұмыстарын жалғастыруда. 2011 жылдың қаңтар айында федералды округтік судья АҚШ Орман шаруашылығы қызметінің Badger Two Medicine саяхат жоспарына кедергі келтірген мәселені шешті. Жоспарға сәйкес, белгіленген жолдарға моторы бар көліктермен кіруге рұқсат етіледі, ал қар көліктерімен жүруге тыйым салынды.