Кіріспе

Аллохтоун (Allochtoon) геологиялық термині - голланд тілінен шыққан сөз (грекше ἀλλόχθων, λλος [allos] басқа және χθών [chthōn] топырақ/жер/жер), сөзбе-сөз "басқа топырақтан пайда болу" дегенді білдіреді. Ол автохтон сөзінің қарама-қарсысы (ағылшын тілінде "autochthonous" немесе "autochthon"; грек αὐτόχθων, αὐτός [autos] өзіндік / бірдей және тағы χθών [chthōn] топырақ / жер / жер), сөзбе-сөз "бұл топырақтан пайда болады" дегенді білдіреді. Нидерландыда (және Фландрияда) "аллохтаун" термині иммигранттар мен олардың ұрпақтарына қатысты кеңінен қолданылады. Ресми термин allochtoon әлдеқайда нақты және Нидерландыдан тыс жерде туған кем дегенде бір ата-анасы бар кез келген адамға қатысты. Аутохтон антонимисі аз қолданылады, бірақ ол этностық голланд тіліне сәйкес келеді. Нидерландыда тұратын бірқатар иммигрант топтарының арасында "нидерландтық" адам (олар өздері голландтық азаматтар болса да) әдетте этникалық голландтықтарды білдіреді. 1950 жылы голландтық тектес, голландтық ұлты және голландтық азаматтығы іс жүзінде бірдей болды. Голландия қоғамы негізінен голландтықтардың этносынан, кейбір отарлаушылық әсерлер мен еуропалық, неміс және фламанд мұрасының азшылықтарынан тұратын. 1950 жылы голландиялықтардың басым көпшілігі католик немесе протестант, ал кейбіреулері яһудилер мен атеистер еді. Деколонизация мен иммиграция 1960 жылдан бастап елдің этникалық және діни құрамын өзгертті. Бұл даму этностық және ұлттық бірегейлікті Нидерландтың саяси мәселелеріне айналдырды. Нидерландтың азаматтықты беру туралы заңдары негізінен jus sanguinis ("қан құқығы") қағидатына негізделген. Басқаша айтқанда, азаматтық негізінен туған жеріне қарамастан, голландиялық ата-анаға туғаннан беріледі. Нидерландыда туған бала да Нидерландыда тұратын ата-анасының бірінен туған бала да Нидерланды болып саналады.

Анықтамалар

Голландияның Орталық статистика бюросы (CBS) ата-аналардың кем дегенде біреуі Нидерландта туылмаған деген анықтама қолданды. Бірінші ұрпақ пен екінші ұрпақ арасында алғашқы айырмашылық жасалды. Алғашқы буынның қоныс аударушысы Нидерландыда тұратын, бірақ шет елде туған және оның кем дегенде бір ата-анасы да шет елде туған адам болды. "Түпнұсқалық ел" - бұл адамның туған елі. Екінші буынның қосалқы тұрғыны Нидерландта туған, оның ата-анасының кем дегенде біреуі шетелде туған. Егер ата-анасы екеуі де шетелде туған болса, онда "туған ел" анасы деп есептеледі. Егер ата-аналардың бірі Нидерландыда туса, "түп-тұрағы" екінші ата-ананың туған елі болып табылады. Айта кетейік, шетелде туған, бірақ ата-анасы Нидерландыда туған адам - бұл жергілікті адам. "Батыс" және "батыс емес" аллоктондар арасында тағы бір айырмашылық жасалды. Батыс емес аллохтаун - бұл "туған елі" Түркия, Африка, Латын Америкасы және Азия, Индонезия (немесе бұрынғы Голландиялық Шығыс Үндістан) және Жапониядан басқа. Бұл соңғы айырмашылық жасалды, өйткені аллочтунның ресми анықтамасы танымал сөйлеуде жиі қолданылатын терминнен ауытқыды, онда адамдар біреуді аллочтун деп тек сол адам иммигрант немесе баспана іздеуші болған кезде ғана атайды. Бұл адам этникалық жағынан (яғни, дене көрінісі немесе тері түсі), киім немесе мінез-құлық жағынан дәстүрлі голланд қоғамынан айқын ерекшеленеді. Алайда, ресми тұрғыдан алғанда, аллохтаундардың ең үлкен тобы неміс тегімен шыққан. Аллохтаун сөзін естігенде адамдар әдетте түрік, марокко, Суринам және Голландия Антиль аралдарынан шыққан адамдар туралы ойлайды. 2006 жылы алғашқы үш топтың әрқайсысы шамамен 350 000 адамды құраған, олар бірге халықтың 6% -дан астамын құрады. Сондықтан осы мағынаға жақын жаңа термин енгізілді, ол "нейт вестерс аллочтун" деп аталды, ол Еуропа, Жапония (дамыған жоғары табысты ел) және Индонезиядан (бұрынғы отар) келген аллочтунды адамдарды алып тастады, бірақ Нидерланд Антиль аралдары мен Суринамнан емес, тіпті Нидерланд Антиль аралдары Нидерланд Корольдігінің бөлігі болса да, Суринамнан келгендер сол ел әлі Нидерланд Корольдігінің бөлігі болған кезде көшіп келді. Бұл анықтама "бізден өзгеше" төмен әлеуметтік-экономикалық мәртебелі адамдарды білдіретін сөздің кең тараған түсінігімен жақсы сәйкес келді. Кейбіреулер аллочтунды пайдалануды қорлық деп қараса да, Голландияның бірнеше патша отбасы мүшелері және бұрынғы монархтар ресми түрде аллочтундықтар болды, өйткені ата-аналарының бірі шетелде туған. Бұл "батыс бөлінген" король Виллем Александрды, сондай-ақ "батыс бөлінген емес" королева Максиманы және олардың балаларын қамтиды. 2016 жылдың 1 қарашасынан бастап Статистика Нидерланды allochtoon және autochtoon терминдерін қолдануды тоқтатты. Оның орнына ол иммигрант және голланд ортасынан шыққан адамдарды ажыратады.

Сын

Бастапқыда бейтарап термин ретінде ұсынылған, аллоктоун терминін қолдану стигматизациялау ретінде сынға алынды. Газеттерде тұрақты түрде көптеген мақалалар жарияланып тұрады, олардағы статистикалар бойынша, аллютондар жалпы денсаулық жағдайы, қылмысқа араласу, білім деңгейі немесе қоныс аударған елге деген адалдығы жағынан голландиялықтардың қалған бөлігінен ерекшеленеді. 2013 жылы Амстердам қалалық кеңесі бұл терминді қолдануды тоқтатуды шешті, себебі ол жік салатын әсер етеді. 2016 жылдан бастап Голландия үкіметі "аллочтун" терминін қолданбайды, оны "персон мет миграцияахтергрун" (көшіп келушілердің тарихы бар адам) алмастырды.