Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Ирландиялық актер және театр режиссері Джеймс Эллис (15 наурыз 1931 – 8 наурыз 2014) – Солтүстік Ирландиялық актер және театр режиссері, еңбек жолы алпыс жылдан астамды құрады.
Northern Irish actor and theatre director
James Ellis (15 March 1931 – 8 March 2014) was a Northern Irish actor and theatre director, with a career stretching over sixty years.
Ерте өмір
Эллис Белфаст қаласында дүниеге келді, Мефодист колледжінде білім алды, содан кейін Белфаст Король университетінде оқып, Бристольдің Ескі Вик театр мектебінде тәлім алды.
Ellis was born in Belfast and attended Methodist College Belfast and later studied at Queen's University Belfast and trained at the Bristol Old Vic Theatre School.
Мансап
Ол 1952 жылы Белфасттағы Ольстер тобы театрында өнер көрсете бастады. «Қалағандарын алды» (1947) спектаклінде ойнады. Эллис көп ұзамай Солтүстік Ирландиядан Лондонға кетті, ол жерде оның алғашқы табысы 1961 жылдың 14 қыркүйегінде көрсетілген Стюарт Лавтың «Рэнди Дэнди» телеспектаклінде Дэнди Джордан рөлін ойнағанда болды. Бұл «Ашулы» пьеса өте даулы және сезімталдыққа тиетін мазмұнымен еректелді, сондықтан BBC эфирден бұрын «жүйкесі жұқа адамдарға жарамайды» ескерту жасады. Дэнди рөліндегі жетістігі оны ізделіспен қабылданған актерге айналдырды және BBC мен ITV арналарында, соның ішінде Стюарт Лавтың «Шәкер текшесі» (1961 жылдың 21 маусымы) мен ақыры Берт Линч рөлінде (1962–78) ойнауға мүмкіндік берді. Бұл полициялық сериал Ланкаширдегі ойдан шығарылған Ньютаун қаласында өрбітіп, оның кейіпкері серия барысында ПК шенінен инспектор шеніне көтерілді. Эллис осы сериалдың 629 эпизодында ойнады, бұл кез келген актердің детективтік/полициялық сериалдағы ең көп қатысқан актер рекорды болып табылады. «Z Cars» сериалдың әсері соншалық болды, ол сол дәуірде әйгілі болды. 1982 жылдан бастап ол Грэм Ридтің «Билли» трилогиясындағы зорлық-зомбылыққа бейім және қиын жағдайдағы әке Норман Мартин рөлін сомдады, барлық пьесалар «Play for Today» сериясының бөлігі ретінде көрсетілді. «Биллимен сөйлесуге кеш болды» атты алғашқы пьесаны «Билли үшін таңдау» (1983) және «Биллимен келісу» (1984) пьесалары жалғастырды. Трилогияға 1987 жылы «Лорна» қосымшасы жарық көрді. 1980-жылдардың ортасында Эллис «Темза Телевидениесі» өндірген «Afternoon Plus» бағдарламасының сұхбаттасушылар тобының мүшесі болды. Эллис сондай-ақ Алан Блеасдейлдің «Қара заттардан келген жігіттер», «Жалғыз ақымақтар мен жылқылар», «Билл», «Жәбірленуші», «Бун», «Бірлік», «Құс қанаттылар», «Ловджой» және «Жүрек соғуы» сияқты танымал сериалдарға эпизодтық түсірілімдер жасады. 2001 жылы «Бұл сіздің өміріңіз» бағдарламасында Майкл Аспел оны күтпеген сыймен қуантты. Эллис сонымен қатар өлеңдер мен проза жазып, аударма жасаған. 2007 жылы BBC француз тілінен жасаған оның аудармаларынан үзінділерді көрсетті. 2008 жылдың шілдесінде Белфаст Корольдік университеті Эллиске жүз жылдық мерейтойына орай құрметті докторлық диплом табыс етті.
He began to act with the Belfast based Ulster Group Theatre in 1952. They Got What They Wanted (1947). Ellis soon left Northern Ireland for London, where his first break came when he was cast as Dandy Jordan in the BBC TV production of Stewart Love's The Randy Dandy, which aired on 14 September 1961, an "Angry" play that was deemed so controversial and sexually charged that the BBC gave a warning before the transmission that it was "unsuitable for people of a nervous disposition". His success as Dandy made him a sought after actor and led to subsequent roles with the BBC and ITV, including as Philip in the BBC production of Stewart Love's The Sugar Cube (transmitted 21 June 1961) and ultimately his role as Bert Lynch in Z Cars (1962–78). In this police series, set in the fictional Newtown in Lancashire, his character rose from the rank of PC to Inspector over the series run. Ellis appeared in 629 episodes of this series, an all time record for any actor's appearances in a TV detective/police series. The impact of Z Cars was such that he became a household name in this era. From 1982, he portrayed Norman Martin, the violent and troubled father, in the "Billy" trilogy of plays by Graham Reid, all of which were broadcast as part of the Play for Today series. The first of the plays, Too Late to Talk to Billy, was followed by A Matter of Choice for Billy (1983) and A Coming to Terms for Billy (1984). A postscript to the trilogy, Lorna, was broadcast in 1987. In the mid 1980s Ellis was a member of the team of interviewers on "Afternoon Plus", produced by Thames Television. Ellis also contributed cameos to popular series such as Boys from the Blackstuff by Alan Bleasdale, Only Fools and Horses, The Bill, Casualty, Boon, Common as Muck, Birds of a Feather, Lovejoy and Heartbeat. He was the subject of This Is Your Life in 2001 when he was surprised by Michael Aspel. Ellis was also a writer of poems and prose and a translator. The BBC broadcast a selection of his adaptations from French in 2007. In July 2008, Queen's University Belfast awarded Ellis an honorary doctorate as part of its centenary celebrations.
Жеке өмір
Эллистің алғашқы некесі актриса Бет Эллиспен болды, одан үш баласы болды: Аманда, Адам және Хьюго. Олар 1960 жылдардың соңында ажырасты. 1976 жылы Эллис екінші әйелі Робинаға үйленді, одан Тото есімді тағы бір ұлы дүниеге келді. Адам Эллис 1988 жылдың тамызында Лондонда қаныпешене өлтірілді. Қылмыскер 1989 жылы өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Эллистің екінші ұлы Хьюго әкесінің қадамын басып, кәсіби актерлік және режиссерлықпен айналысты. Хьюго 2011 жылдың қаңтарында 49 жасында өз өмірін өз қолымен аяқтады.
Ellis's first marriage was to actress Beth Ellis with whom he had three children, Amanda, Adam and Hugo. They divorced in the late 1960s. In 1976 Ellis married his second wife, Robina, by whom he had another son, Toto. Adam Ellis was murdered in London in August 1988. The murderer was sentenced to life imprisonment in 1989. Ellis's second son, Hugo, followed his father into professional acting and directing. Hugo died by suicide in January 2011, aged 49.
Өлім
Эллис 2014 жылдың 8 наурызында Линкольн қаласында 82 жасында инсульттан көз жұмды.
Ellis died of a stroke on 8 March 2014 in Lincoln, aged 82.
Мұра
Шығыс Белфасттағы Джеймс Эллис көпірі, CS Lewis алаңы мен Виктория паркі арасындағы бағытта, 2017 жылдың наурыз айында оның әйелі Робина Эллис, Эллистің қайтыс болғаннан кейін үш жыл өткен соң ашылды.
The James Ellis Bridge in East Belfast, on a route between CS Lewis Square and Victoria Park, was opened in March 2017 by his widow Robina, three years after Ellis' death.