Кіріспе

Адамның эволюциясындағы жабайы жануарларды өлтіру 1976 жылғы кітап Палеоантропологияда аңшылық гипотезасы - адамның эволюциясына негізінен салыстырмалы түрде үлкен және жылдам жануарларды аңшылықпен айналысу әсер еткен және аңшылықтың қызметі адам ата-бабаларын басқа гоминиттерден ажыратқан деген гипотеза. Ертедегі адамдар аңшы болғандығы даусыз болса да, бұл фактінің маңыздылығы Homo тұқымының пайда болуындағы соңғы қадамдар үшін ертедегі австралопитектер, оның екі аяқтылығы және тас құралдар жасау (шамамен 2,5 миллион жыл бұрын), сондай-ақ ақырында отты басқару (шамамен 1,5 миллион жыл бұрын), "аңшылық гипотезасында" және адамдардың барлық нәрсені жейтін мәртебесін табысқа жетудің рецепті ретінде және әлеуметтік өзара іс-қимыл ретінде баса назар аударатын сценарийлерде баса назар аударылады. тіл мен мәдениеттің пайда болуында маңызды болып табылатын жұптасу мінез-құлқы. Аңшылық гипотезасын жақтаушылар тиімді аңшылыққа қажетті құралдарды қолдану мен жасау адам эволюциясының өте маңызды бөлігі болды деп санайды және тіл мен діннің шығу тегін аңшылық контекстке сүйендіреді. Қоғамдық дәлел ретінде Дэвид Басс қазіргі заманғы тайпалық халықтардың аң аулауды тамақ алудың негізгі тәсілі ретінде қолданатынын келтіреді. Орталық Африка Республикасындағы Ака пигмейлері азық-түлік іздеу үшін 56% -ын аң аулауға, 27% -ын жинауға және 17% -ын азық-түлікті өңдеуге жұмсайды. Сонымен қатар, Ботсванадағы !Кунг аң аулаудан алынған калорияның 40% -ын сақтайды, ал бұл пайыз маусымға байланысты 20% -дан 90% -ға дейін өзгереді. Физикалық дәлел іздеу үшін Басс алдымен адамдар мен маймылдардың ішегіне қарайды. Адамның ішегі негізінен ақуыздарды тез ыдырататын және қоректік заттарды сіңіретін ұсақ ішекке жатады. Маймылдың ішегі негізінен ішекті құрайды, бұл вегетариандық тағамды білдіреді. Бұл құрылымдық айырмашылық аңшылық гипотезасын қазіргі адамдар мен қазіргі приматтар арасындағы эволюциялық тармақтану нүктесі ретінде қолдайды. Басс сонымен қатар адамның тістерін келтіреді, өйткені қазбаланған адам тістерінің жұқа эмальді қабаты бар, өсімдіктер тамақтанудан болатын қатты тозу және жыртылу өте аз. Қалың эмальдың болмауы да адамзаттың тарихи түрде ет көп тағамды жегенін көрсетеді. Әйелдер жинауға байланысты тағы бір мүмкін түсінік - олардың бала өсіруді бірінші орынға қоюы, егер әйелдер аң ауласа, бұл қиын. Аң аулау ерлерге әйелдерге қарағанда тиімдірек болып көрінеді. Еңбек бөлінісі ресурстардың екі түрін де (жануарлар мен өсімдіктер) пайдалануға мүмкіндік береді. Әйелдер күзде аң аулайтындықтан, егер бала әлі де емшек сүтімен емделіп жатса, анасы оны аулауға немесе жинауға бара жатқанда иығына салып алып жүреді. Бұл репродуктивті артықшылықтар білікті аңшылар үшін репродуктивті жетістіктерге жетеді. Бұл еркектер арасындағы жыныстық бәсекелестіктің бір түрі болуы мүмкін. Хоукс еркекпен қамтамасыз ету - бұл ядролық отбасын қалыптастыратын ерекше адам мінез-құлқы деп болжайды. Отбасылық қамтамасыз ету құрылымы ресурстарды бөлу формасын анықтайды. Алайда, Хоукс қоғамдар мен контексттердегі сәйкессіздіктерді мойындайды, мысалы, аңшылық пен жинауға арналған уақыт курстарының өзгеруі, олар тікелей қайтару деңгейлерімен байланысты емес, тамақтану құндылығы көбінесе калориялық санақтан таңдалады және ет басқа ресурстарға қарағанда кеңінен таралған ресурс екендігі.

Көрнекілік гипотезасы

Көрнекілік гипотезасы - сәтті ер адамдардың жақсы серіктес таңдауы деген түсінік. Бұл идеяның негізі - аңшылық сапарлардың нәтижесінде алынған ет ерекше ресурс болып табылады, өйткені ол көп мөлшерде келеді, сондықтан аңшының отбасы оны уақытында жей алмайды, сондықтан ет қышқылданбайды. Сонымен қатар аң аулаудың табыстылығы болжауға болмайтын, ал құрғақшылық немесе нашар бұта болған жағдайда ғана, жемістер мен жемістер маусымдық жағынан біркелкі. Кристен Хоукс әйелдер ит пісіретін еркектерді таңдаған көршілерді жақсы көретінін айтады. Бұл әйелдер одақтан және соның нәтижесінде болатын тойлардан пайда көруі мүмкін, әсіресе азық-түлік тапшылығы кезінде. Хоукс әйелдер үшін "шоу-шоу стратегиясын" қолдаған ерлерге дау-дамай кезінде қолдау көрсету, ұрпақтарына қамқорлық көрсету немесе жыныстық көмек көрсету арқылы сыйақы беру пайдалы болатынын айтады. Әйелдер өздерінің үйлесімділігінен пайда көруі мүмкін пайда көршілеріне көріну арқылы туған ұрпаққа артықшылықпен қарау. Бас Хоуктің жыныстық қатынастағы пайдасы, балалы болу ықтималдығының артуы және оның балаларына қоғамның басқа мүшелері тарапынан қолайлы қарым-қатынас жасалуы туралы ойларын қайталайды және келтіреді. Хоукс сонымен қатар шоу-фудтардың үлкен топтарда өмір сүру ықтималдығын жоғарылатып, осылайша жыртқышқа аз бейімделгенін айтады. Шоу-оффтар өз отбасыларымен (классикалық фитнес) әлеуетті жағымды қарым-қатынас жасаудан және қоғамның басқа мүшелерінің өзара альтруизмінен көбірек пайда алады. Хоукс Парагвайдағы аче халықтарын Show off гипотезасының дәлелі ретінде қолданады. Ерлер сатып алған азық-түлік қоғамда кеңінен таралған, ал сатып алынған кезде көп мөлшерде келген сәйкессіз ресурстар да кеңінен бөлінеді. Бұл Ачеде Хоукстың айтуынша, бұл үрдіс Хадзада қарама-қайшы екенін атап өтті, олар етін өздерінің барлық мүшелеріне бірдей бөліп береді және олардың аңшылары бұл бөлуді өте аз бақылайды. Хадзада мақтану гипотезасы аңшылықтан туындайтын ресурстарға емес, үлкен аңшылыққа қатысты бедел мен тәуекелге байланысты. Қорғау мен қорғаныс сияқты мүмкін болатын айналмалы пайдалар бар.

Жинақтау гипотезасы

Жинақтау гипотезасы - ерлер аң аулау арқылы заманауи адамның эволюциялық қозғалтқышын қамтамасыз еткен, ал әйелдер жинақтау арқылы үлес қосқан деген пікір. Сонымен қатар, бұл біздің ата-бабаларымыздың тамақтануының негізінен өсімдіктерден тұратындығын қамтамасыз етуге көмектеседі. Дэвид Басс тас құралдар тек аң аулау үшін емес, өсімдіктерді жинау және оларды қазу үшін пайдаланған деп болжайды. Бұл орманнан орманға көшіп келуді түсіндіреді, өйткені құралдар бұрын қолданылған әдістерге оңай қол жеткізуге мүмкіндік береді. Осылайша, бұл көзқарас қазіргі заманғы адамның аң аулау бөлігіне көп уақыттан кейін әкеледі. Әйелдер аңшылықпен айналыспаса да, әйелдердің азық іздеуге жұмсаған уақыты күйеуінің қанша тамақ әкелгеніне байланысты болды. Өсімдіктерден азық-түлік жинау қажет болған кезде лагерьге оралуға мүмкіндік береді, бірақ аң аулау үшін таңертең жануарды іздеуді жалғастыру үшін түнде тұру қажет болуы мүмкін.

Жинақтау гипотезасының дау-дамайлары

Жинақтау гипотезасын адамзаттың түп-тамырын түсіндіре алмайтындар сынға алды. Жинақтау гипотезасына қарсы кең таралған дәлел - егер жинақтау азық-түлік алудың ең жақсы немесе тиімді әдісі болса, онда неге адамдар жай ғана жиналып, уақыттарын аң аулаумен ысырап етпейтін болады. Ерлер мен әйелдер арасындағы еңбек бөлінісі барлық мәдениеттерде ескерілмеген. Аң аулау жиі аңшыны үйден алысқа алып кетеді, таңдауы жол бойы адаспай үйге баратын жолды таба алатын аңшыларды қолдады. Тамаққа жарамды жаңғақтарды, бақша жемістерін, жұмыртқаларды табу және жинау үшін басқа да кеңістіктік дағдылар қажет. Дәстүрлі қоғамдар арасында ерлер мен әйелдер арасында аңшылықтың көп болуы, бұл нақты дәлел болмаса да, екі қызметтің де адам баласының тамақ жинау үлгісінің бір бөлігі екеніне тағы бір дәлел болып табылады.