Кіріспе
Температураны тіркеу. Температураны өлшеу (термометрия деп те аталады) – нақты уақытта немесе кейіннен бағалау үшін ағымдағы температураны өлшеу процесін көрсетеді. Температура өзгерістерін анықтау үшін бір-бірінен кейін жасалған, стандартталған өлшемдерден тұратын деректер жиынтығы қолданылуы мүмкін.
Temperature measurement (also known as thermometry) describes the process of measuring a current temperature for immediate or later evaluation. Datasets consisting of repeated standardized measurements can be used to assess temperature trends.
Тарих
XVII ғасырдан бұрын температураны стандарттауға жасалған тыраштандырулар ең жақсы жағдайда өте қарапайым болды. Мысалы, 170 жылы дәрігер Клавдий Гален тең мөлшерде мұз бен қайнаған суды араластырып, «бейтарап» температура стандарты жасауға тырысты. Қазіргі заманғы ғылымның бастаулары 1600 жылдардағы флоренциялық ғалымдардың еңбектерімен байланысты, олардың ішінде Галилей температураның салыстырмалы өзгерісін өлшеуге қабілетті құрылғылар жасады, бірақ бұл құрылғылар атмосфералық қысым өзгерісінің әсеріне де ұшырады. Осындай ерте құрылғылар термоскоптар деп аталды. Алғашқы герметикалық термометрді 1654 жылы Тоскананың ұлы герцогы Фердинанд II жасады. Реактивті ағындар саласында (мысалы, жану, плазмалар) лазерлік индукцияланған флуоресценция (LIF), CARS және лазерлік сіңіру спектроскопиясы қозғалтқыштардың, газ турбиналарының, соққылық түтіктердің, синтез реакторларының ішіндегі температураны өлшеу үшін қолданылды. Мұндай оптикалық әдістердің мүмкіндіктеріне жоғары жылдамдықта өлшеу (наносекундтық уақыт өлшемдеріне дейін) және өлшеу нысанына (мысалы, жалынға, соққымен қыздырылған газдарға) әсер етпеу қабілеті жатады.
АҚШ (ASME) стандарттары
B40.200 2008: Термометрлер, тікелей және қашықтан оқылатындар. PTC 19.3 1974(R2004): Температураны өлшеуге арналған өнімділік сынақ кодексі.
Стандарттар
Америка механикалық инженерлер қоғамы (ASME) температураны өлшеу бойынша екі бөлек және ерекше стандартты – B40.200 және PTC 19.3 әзірледі. B40.200 екі металлға негіделген, толтырылған жүйелер және шыны термометрлердегі сұйықтықтарға арналған нұсқауларды ұсынады. Онда термоұңғымаларға қатысты да нұсқаулар бар. PTC 19.3 температураны өлшеуге қатысты нұсқауларды қамтиды, олар өнімділікті сынау кодекстеріне байланысты, өлшеу қателерінің негізгі себептеріне және оларды жою тәсілдеріне ерекше назар аударады.