Кіріспе

Франк Эдвард Фицсиммонс (7 сәуір 1908 – 6 мамыр 1981) – американдық еңбек қозғалысының қайраткері. 1967 жылдан 1971 жылға дейін Халықаралық жүк тасушылар кәсіби одағының (International Brotherhood of Teamsters) басшысы, ал 1971 жылдан 1981 жылға дейін президенті болды.

Ерте өмір

Фрэнк Фицсимонс 1908 жылдың 7 сәуірінде Пенсильвания штатының Жаннет қаласында ирланд-американдық ата-аналары Фрэнк және Ида Мэй Фицсимонстар отбасында дүниеге келді. Оның әкесі сыра қайнатушы болған, ол 1924 жылы, Фрэнк 16 жаста болғанда, отбасын Мичиган штатының Детройт қаласына көшірді. Фитцсимонс 17 жасқа толғанда әкесі жүрек талмасынан қайтыс болды, ал Фрэнк отбасын асырау үшін автомобиль запчасти дүкенінде жұмыс істеп, орта мектепті бітірмей қалды. Дегенмен, Фицсимонс қабілетті менеджер және келісімшарттарды келіссөз жүргізуде өте тәжірбиелі деп есептелді. Хоффаның көптеген құқықтық мәселелері мен жиі кездесетін беделсіздігіне қарамастан, Фитцсимонс "Тимстерлер" президентінің ең адал қолдаушысы болды.

Президент міндетін атқарушы

1963 жылғы желтоқсанда Харольд Дж. Гиббонс Хоффаның атқарушы көмекшісі лауазымынан кейін, Хоффа Фицсиммонсты осы қызметке тағайындады. 1964 жылы Хоффа қазылар алқасына әсер етуге тырысып, сөз байласты, пошта және телеграф арқылы алаяқтық жасағаны үшін барлығы 13 жылға бас бостандығынан айырылды. Бірақ 1966 жылғы шілдеде Фитцсимонс Teamsters ұйымының Бас вице-президенті болып сайланды, бұл көптеген Teamsters басшыларына Хоффаның Фитцсимонсты өзінің ізбасары етіп дайындау ниетін көрсетеді, егер Хоффа түрмеге қамалса. 1967 жылғы 28 ақпанда Teamsters атқарушы кеңесі Хоффа өз міндеттерін орындай алмаса, Фитцсимонсты "президент міндетін атқарушы" етіп тағайындау туралы қаулы қабылдады. Алайда, Фитцсимонс тек даңқталған жардамшы ғана болмақ: бірақ Хоффаның Фитцсимонсқа ештеңе басқаруға мүмкіндік беру ниеті бар екеніне ешқандай сенімділік жоқ. Шындығында, Teamsters ұйымының басқа да ірі тұлғаларының көпшілігі осы мығым, жағымды Хоффаның оң қолы ұзақ уақыт бойы одақты бірге ұстай алады деп тіпті мойындамайды. "Ол тек жержағдайлы сэндвич, ол тез еріп кетеді", - деді бір одақ мүшесі ашық айтқан сөзі. Фитцсимонс және басқалар тіпті Хоффаның бұйрығымен жұмыс істегендерін жоққа шығарды. Хоффа түрмеге қамалғаннан кейін тоқтатылған ұлттық жүк тасымалы саласындағы келіссөздер Фитцсимонстың қатысуымен қайта басталды. Келісім мерзімі бітіп, одақ үш күн бойы ереуілге шықса да, Фитцсимонс федералды делдалдың көмегімен жаңа келісімге қол жеткізе алды, оның кейбіреулері Хоффаның ең батыл арманынан да асып түсетініне сенді. Ол үш жылдан кейін тағы бір келісімшарт жасады, ол үш жыл ішінде жалақыны 27 пайызға өсіруді қамтамасыз етті. Фитцсимонс 1967 жыл бойы Teamsters президенті лауазымындағы өз билігін нығайта берді. Ол Халықаралық вице-президенттерге өз істерінде көбірек еркіндік берді және оларға өкілеттік беру арқылы олардың адалдығын жеңіп алды. Ол шілде айында оны қызметтен шеттетуге жасалған атқарушы кеңестің әрекетіне қарсы тұрып, Хоффаның көмекшілерін төмендетіп, өзінің жақтастарын (оның ішінде Уэлдон Матисті) одақтағы жоғары лауазымдарға тағайындады. Фитцсимонс сонымен қатар одақты жаңа бағыттарға бұруды бастады. 1968 жылғы шілдеде ол және Автомобиль жұмысшыларының біріккен ұйымының президенті Уолтер Раутер ұйымдастырылмаған жұмысшыларды біріктіру және солшыл саяси және әлеуметтік жобаларды іске асыру үшін жаңа ұлттық кәсіподақ орталығын, Еңбек әрекеті альянсын құрды. Фитцсимонс пен Раутер AFL-CIO ұйымына бәсекелес кәсіподақ орталықтары арасындағы ынтымақтастықты құрудың алғашқы қадамы ретінде рейдтік келісімді ұсынды, бірақ бұл ұсыныс қабылданбады. Альянстың бастапқы бағдарламасы амбициялы болды, бірақ 1970 жылғы 9 мамырда Мичиган штатының Блэк-Лейк көлінің жанындағы ұшақ апатында Раутердің қаза болуы Альянсқа ауыр соққы болды. 1972 жылғы қаңтарда Автомобиль жұмысшылары оның жұмысын жалғастыра алмағаннан кейін ұйым таратылды.

Бірінші төрағалық

1971 жылдың 19 маусымында Хоффа Teamsters президенті лауазымынан қанағаттады, ал Фитцсимонс 1971 жылдың 9 шілдесінде халықаралық президент болып сайланды. Жыл соңына қарай Фитцсимонс одақтың жоғары лауазымдарын Хоффаның бірнеше қолдаушыларынан тазартты. 1973 жылы ол 299-шы жергілікті филиал вице-президенті лауазымынан кетті, ал оның ұлы Ричард оның орнына тағайындалды. 1975 жылдың 10 шілдесінде Ричард Фитцсимонс пайдаланған Lincoln Continental машинасы ол ішімдік ішіп отырған бардың сыртындағы бомбадан қирады. Фитцсимонс 1972 жылдан 1977 жылға дейін Біріккен ауыл шаруашылығы жұмысшыларымен (UFW) қатысты даулы юрисдикциялық және ұйымдастыру дауға қатысты, кішігірім кәсіподақты басып алып, оған қарсы жаңа ұлттық ауыл шаруашылығы жұмысшыларының кәсіподағын құрды. Рейдтер мен қарсы рейдтер, күшін жойған келісімшарттар және жариялық қарым-қатынас шабуылдары 1972 жылдың желтоқсанында Фитцсимонс 1967 жылғы UFW-мен рейд жасамау және бәсекелеспеу туралы келісімді күшін жоюға бұйрық бергенде басталды, сондай-ақ Teamsters келісімшарттарын қайта ашу үшін келіссөздер жүргізушілерді жіберді. UFW сотқа жүгінді, AFL-CIO бұл әрекетті айыптады, ал көптеген жұмыс берушілер UFW емес, Teamsters-пен келісімшарттар жасасты. 1973 жылдың 27 қыркүйегінде UFW-ге далалық жұмысшыларға, ал Teamsters-ге жинау және қойма жұмысшыларына юрисдикция беру туралы келісімге қол жеткізілсе де, Фитцсимонс бір ай ішінде келісімнен бас тартып, Калифорнияда ауыл шаруашылығы жұмысшыларының аймақтық кәсіподағын құруды жалғастырды. Ұйымдастыру шайқастары кейде зорлыққа дейін жетті. 1975 жылға қарай UFW 24 сайлауда жеңіске жетті, ал Teamsters 14 сайлауда жеңіске жетті, UFW мүшелігі шамамен 70 000-нан 6 000-ға дейін төмендеді, ал Teamsters шаруалар бөлімі 55 000 жұмысшыны санады. Teamsters кейіннен 375-тен астам Калифорниялық фермерлермен "әділ емес" келісімдерге қол қойды. Қаржылық тұрғыдан құлдыраған UFW 1977 жылдың наурыз айында Фитцсимонспен келісімге келді, онда UFW Калифорнияның Ауыл шаруашылығы еңбек қатынастары заңымен қамтылған жұмысшыларды ұйымдастыруға келісті, ал Teamsters барлық басқа ауыл шаруашылығы жұмысшыларына юрисдикцияны иеленді. 1973 жылдың қазанында Фитцсимонс Біріккен сыра қайнатушылармен ұзақ жылдарға созылған юрисдикциялық дауды аяқтады, ал Сыра қайнатушылар Teamsters-ке бірікті. 1973 жылға қарай Хоффа Teamsters президенті лауазымын қайта иеленуді жоспарлап отырды. Хоффа 1971 жылдың 23 желтоқсанында түрмеден босатылды, АҚШ президенті Ричард Никсон оның жазасын өтеген мерзіміне ауыстырды. АҚШ Әділет министрлігі мен Ақ үйдің шенеуніктерінің мәлімдемесіне сәйкес, Хоффаның босатылуы 1980 жылға дейін кәсіподақ қызметіне тікелей немесе жанама түрде қатыспауы шартымен берілді. Алайда Хоффа мұндай шартқа ешқашан келіспегенін мәлімдеп, шектеуді жою үшін сотқа жүгінді. Бірақ Фитцсимонс үкіметтің ұстанымын қолдады, ал Хоффаның босатылуын келісуге көмектескен Никсонның арнайы кеңесшісі Чарльз Колсон Фитцсимонстың босату туралы келісімді түсіндіруін қолдады. Хоффа Фитцсимонсты "мафиямен сөз байласып" және Teamsters зейнетақы қорларынан мафиямен байланысты бизнеске үлкен, төмен және пайызсыз несиелер бергенін айыптайтын кітап жариялауды жоспарлаған. Алайда Хоффа 1975 жылдың 30 шілдесінде жоғалып кетті, Фитцсимонстың қайта сайлануына қарсы соңғы маңызды оппозицияны жойды. Фитцсимонс бір кезде жоғалып кетуде күдіктелді. Фитцсимонс 1976 жылы ұлттық жүк тасымалы келіссөздерін қайтадан бақылады, нәтижесінде жалақының айтарлықтай өсуіне әкелді. Тағы да келісімшарт мерзімі бітіп, Teamsters ұлттық жүк тасымалы ереуіліне кірісті. Алайда ереуіл үш күннен кейін аяқталды, ал кәсіподақ мүшелері үш жыл ішінде жалақыны 30 пайызға көтеруді және өмір сүру құнын түзетуді қамтитын келісімшартты бекітті.

Екінші президенттік

Фицсиммонс 1976 жылғы 16 маусымда Невада штатының Лас-Вегасындағы Teamsters ұйымының бас президенті болып қайта сайланды. Кейіннен «Демократиялық одақ үшін командашылар» деген атқа ие болған наразы реформалық топ, Фитцсиммонс пен басқа Teamsters өкілдерін сыбайлас жемқорлыққа және одақта демократияны басуға айыптап, ауқымды есеп жариялады және маусым айындағы Teamsters конвенциясына пикет ұйымдастырды. Фитцсиммонс «одақты жоюға» тырысқан оппозициялықтарды сынады. Ол трибунадан ашуланып былай деді: «Бұл ұйымды реформалау уақыты келді дейтіндерге, офицерлер мүшелікке тиісін сатуды тоқтатуы керек дейтіндерге мен: «Тозаққа барыңдар!» Конвенцияға қатысушылар одақ басшылығына жасалған шабуылдарға көнбеді және Фитцсиммонсқа 17 пайыздық жалақыны көтеруге дауыс берді, бұл оның жылдық жалақысын 516 250 долларға жеткізді (1976 жылғы 0,51625 доллар бүгінгі күні шамамен миллион долларға тең), және оны екінші толық мерзімге қайта сайлады. 1976 жылдың күзінде Фитцсиммонс United Parcel Service компаниясында он апталық ереуілге қатысты. 15 шығыс штатын қамтыған және 18 000 қойма жұмысшысы мен жүргізушісін қамтыған ереуіл үш жыл ішінде жұмысшылардың жалақысын 33 пайызға көтеру туралы келісімге қол жеткізгеннен кейін аяқталды, сондай-ақ жұмыс берушінің толық жұмыс күнін жартылай жұмыс күнімен ауыстыру мүмкіндігін шектеді. Фитцсиммонс 1976 жылы Teamsters Central States зейнетақы қорының сенімгерлік міндеттерін орындамағаны үшін тергелді және 1977 жылы сенімгерлер кеңесінен кетуге мәжбүр болды. АҚШ Еңбек және Әділет департаменттері 1976 жылдың қаңтар айында бұл қорды зерттеуді бастады. Ол АҚШ Сенатының Еңбек және халық әл-ауқаты жөніндегі комитеті және Еңбек департаменті шақырып, зейнетақы қорының мафиямен байланысты белгілі бір бизнеске берген несиелері және қордың қызметі туралы жазбаша және ауызша куәлік берді. Ішкі кіріс қызметі қордың коммерциялық емес мәртебесін жойғанымен, Фитцсиммонс бірнеше сенімгерлерді алмастыруға келіскеннен кейін санкция тоқтатылды, ол 1976 жылдың қыркүйегінде жасады. Фитцсиммонс және Teamsters орталық конференциясының директоры Рой Ли Уильямс кеңесте қалуға тырысты, бірақ 1977 жылдың наурыз айында олар қызметтен алынды. Оның президенттік лауазымдағы соңғы мерзімінің көп бөлігі жүк тасымалдау саласын дерегуляциялауға қарсы күреске жұмсалды. Дерегуляцияны алғаш рет 1975 жылы АҚШ президенті Джеральд Форд ұсынған, ал президент Джимми Картер 1980 жылғы Мотор тасымалдаушылар туралы заңды қабылдауға қол жеткізу арқылы оны іске қосты. Фитцсиммонс басқарған соңғы ұлттық келіссөздердің бірі тағы бір ұлттық жүк тасымалдау шарты болды. Дерегуляцияның ілгерілеуімен, 1979 жылдың басында басталған келіссөздер өте қиын болды. Фитцсиммонс тәуекел етіп, жұмыс берушілерді шарттарға келісуге мәжбүрлеу үшін бірнеше ереуілдерге қатысуға шешім қабылдады, бірақ жүк тасымалдау компаниялары 2 сәуірде жұмысты тоқтатуға жауап берді. Картер әкімшілігі жалақы мен бағаны бақылауға алды, бұл ұжымдық келісімдер бойынша жалақы мен әлеуметтік жәрдемақының жылдық өсімін 7,5 пайызға шектеуге тырысты, бірақ Фитцсиммонс жылдық 10 пайызды талап етті. Еңбек дауы басталғаннан кейін төрт күн өткен соң, автомобиль өндірісіндегі жұмыстан босатулар саны 100 000-ға жетті, бұл Фитцсиммонсты келісімшарт талаптарын төмендетуге қысым жасады. Осы қысымдардың нәтижесінде ереуіл мен жұмысты тоқтату қысқа болды, және Фитцсиммонс 1979 жылдың 11 сәуірінде Картердің жалақыны бақылау жөніндегі нұсқаулығына сәйкес келісімге келді.

Өлім

Фицсиммонс 1979 жылдың желтоқсан айының соңында "Тимстерлер" атқарушы кеңесінің мәжілісінде тыныс алуда қиындықтарды бастан өткергеннен кейін, бронх жолындағы қатерсіз ісікті жоюға операция жасады. 1980 жылдың қаңтар айының басында Лос-Анджелес Herald Examiner газеті Фицсиммонстың құрсақ аймағындағы қатерлі ісіктен зардап шегетіні туралы хабар жариялады, бұл Фицсиммонстың өліп бара жатқаны және "Тимстерлер" арасында оның орнына талас басталып кеткені туралы кең тараған әңгімелерге себеп болды. Дегенмен, ол 1981 жылы қайта сайлануға қабілетті екенін және ісіктен құтылғанын мәлімдеді. Наурыздың ортасында жұмысына оралса да, сәуірдің басында денсаулығы нашарлап, көптеген адамдар оның сол айдың соңындағы кәсіподақтың атқарушы кеңесінің мәжілісіне қатыса алмайтынын күтті. Бірақ Уильямс Фицсиммонстың денсаулығы жақсарса, ол ауырып жатқан бас президентті қолдайтынын айтты.

Танымал мәдениетте

Фильмде кейіпкерлік актер Дж.Т. Уолш Хоффа (1992) фильмінде Фитцсимонс рөлін сомдады. Гари Басараба қылмыстық фильм "Ирландиялық" (2019) фильмінде Фитцсимонс рөлінде ойнады.