Вирджиниядағы Джеймс Мэдисоннің Монпелье үйінің тарихы

Кіріспе

Вирджиния штатындағы, АҚШ-тың Ориндж округіне қарасты Джеймс Мэдисонның Монпельесі – Мэдисон отбасының плантациялық үйі, оның ішінде Ұлттық негіздеуші әке және АҚШ-тың төртінші президенті Джеймс Мэдисон мен оның әйелі Долли. Мүлік аптаның жеті күні бойы ашық. Монпельер 1966 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды және Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. 1991 жылы ол Мэдисон Барбор ауылдық тарихи аймағының құрамына кірді. 1983 жылы Монпельердің соңғы жеке меншік иесі Марион дюПонт Скотт мүлікті Ұлттық тарихи сақтау қорына (NTHP) мұра етіп қалдырды. Ұлттық тарихи сақтау қоры (NTHP) 1984 жылдан бері мүлікке иелік етеді және оны басқарады. 2000 жылы Джеймс Мэдисоннің тарихи мүлкін динамикалық мәдени орталыққа айналдыру мақсатымен Монпельер қоры құрылды. 2003 жылдан 2008 жылға дейін NTHP кең ауқымды қайта жаңарту жұмыстарын жүргізді, оның мақсаты – сарайды Джеймс пен Долли Мэдисон тұрған жылдардағы бастапқы 22 бөлмелік көлеміне қайтару болды. Қайта жаңарту барысында ішкі және сыртқы кеңістіктерде ауқымды жұмыстар атқарылды. 21-ші ғасырдағы археологиялық зерттеулер плантациядағы афроамерикандықтардың өмірі туралы жаңа мәліметтерді ашты. Ал филантроп Дэвид Рубенштейннің сыйлығы Ұлттық тарихи сақтау қорына Оңтүстік ауладағы құлдардың тұрғын үйлерін қалпына келтіруге және 2017 жылы «Түстің айқын айырмашылығы» атты құлдыққа арналған көрмені ашуға мүмкіндік берді. 2021 жылдың маусым айында Монпельер қоры мүлікті басқару құқығын Монпельер ұрпақтары комитетімен бөлісу туралы жарғыны бекітті, бұл комитет мүлікте құлдықта ұсталғандардың ұрпақтарынан құралған. Кейбір дау-дамайлардан кейін Монпельер ұрпақтары комитеті 2022 жылдың мамыр айына қарай қор басқармасындағы 25 орынның 14-ін, соның ішінде төрағалық лауазымын иелену арқылы теңдікке қол жеткізді.

Мэдисон отбасы

1723 жылы Джеймс Мэдисонның атасы Амброз Мэдисон мен оның қайын інісі Томас Чью Вирджинияның Пьемонт аймағында жер телімін алуға патент алды. Амброз, оның әйелі Фрэнсис Мэдисон және олардың үш баласы 1732 жылы плантацияға көшіп келді, оны Маунт Плезант деп атады. (Археологтар бұл алғашқы орналасқан жерді Мэдисон отбасының зиратының жанында тапты.) Амброз алты айдан кейін қайтыс болды; сот тізімдеріне сәйкес, оны үш құлданған африкалық улаған. Ол кезде Амброз Мэдисон 29 құлды ұстады және шамамен 1797 жылы құрылыстың 2-ші кезеңі (1797–1800) басталды, оның ұлы Джеймс жаңа әйелі Долли Мэдисонмен Монпельерге оралғаннан кейін. Ол кезде оның жасы 39-да болса, Долли – баласы бар жас тоқал еді. Осы кезде Мэдисон үйге отыз футтық қосымша және тоскан стиліндегі портик салдырды. Мэдисонның жесір анасы Нелли, күйеуі Джеймс Сениор 1801 жылы қайтыс болғаннан кейін де үйде тұрды. Құрылыстың соңғы кезеңінде, 3-ші кезеңінде (1809–1812), Мэдисон үлкен зал және үйдің екі жағына бір қабатты қанаттар салдырды; бұл жаңа үйленген Джеймс пен Долли Мэдисонның жеке тұруына жағдай жасады. 1817 жылы президенттік қызметтен кейін Мэдисон әйелі Доллимен бірге толыққанды зейнеткерлікке шықты.

Монпельер атауы

Монпельер атауының шығу тегі белгісіз, бірақ атаудың алғаш рет жазылған дерегі 1781 жылғы Джеймс Мэдисонның хатында кездеседі. Мэдисонға Монпелье атауының француз тіліндегі жазылуы ұнаған. Францияның Монпелье қаласы танымал демалыс орны болған. Хаттар мен саяхатшылардың сипаттамалары плантацияның атына осының себеп болғанын көрсетеді.

Монпельедегі құлдық

Монпельердің жұмысын негізінен оның 100-ге жуық құл африкалықтар Джеймс Мэдисон иелігінде болған кезінде атқарды. Құлдар түрлі қызметтерде болды: егіншілік жұмыстар, үйде тазалау, тамақ дайындау және киімге күтім жасаумен айналысатын үй шаруашылық қызметкерлері, сондай-ақ диірмен, ұстахана, дөңгелек жасау және басқа да ағаш өңдеу шеберханаларындағы қолөнершілер. Мэдисондар осы қонысты иеленген кезеңде "Африка-американдықтардың бес, алты, тіпті жеті ұрпағы Монпельерде құлдықта дүниеге келді". Монпельердегі ең танымал құл – Пол Дженнингс (1799-1874), ол 1817-1835 жылдары Мэдисонның жеке қызметшісі болды. Дженнингс 10 жасында Ақ үйге келгенде, дастарқанда қызмет етіп, басқа да жұмыстар атқарды. 1845 жылы сенатор Дэниел Вебстер жесір Доли Мэдисоннан Дженнингсті сатып алып, оған бостандық сыйлады. Дженнингс Вашингтон қаласында қалды, онда ол федералды зейнетақы бюросында жұмыс істеді және үй сатып алды. 1848 жылы Дженнингс АҚШ тарихындағы ең ірі құл қашуын ұйымдастыруға көмектесті, ол кезде 77 құл Вашингтоннан "Перл" шкунасымен Чесапик шығанағы арқылы еркін штатқа қашып кетпек болды. Олар ұсталды және көпшілігі Оңтүстікке сатылды. Дженнингс Мэдисон туралы естеліктерімен танымал болды, "Түсті терілі адамның Джеймс Мэдисон туралы естеліктері" (1865) – бұл Ақ үйдің алғашқы мемуары саналады. Археологиялық зерттеулер мен құжаттамалық талдау Монпельерде туған құл Кэтрин Тейлор (шамамен 1820 – 1889 жылдан кейін) туралы көп мәліметтерді ашты. Кэтрин үй құлы Ральф Тейлорға үйленді және олардан төрт бала дүниеге келді. Джеймс Мэдисон қайтыс болғаннан кейін Доли Мэдисон Вашингтонға көшіп келгенде, Ральф онымен бірге астанаға қызмет ету үшін таңдалды. Доли Ральфты Вашингтонға әкелгеннен кейін Кэтринді бірнеше ай Монпельерде қалдырды, содан кейін Кэтринді де Вашингтонға әкелді.

Доли Мэдисон құлдардың көп бөлігін ұлы Джон Пейн Тодтке берді (немесе мүліктің құқығын тапсырды). Ол өсиетінде өлімінен кейін құлдар босатылуы керек екенін жазды. Алайда Тоддтың өлімінен кейін туындаған заңдық және қаржылық қиындықтарға байланысты құлдар босатылмады. Тейлорлар бостандықтарын талап ету үшін иемденуші Джеймс Магуайрге өтініш жасады. 1853 жылы ресми түрде босатылғаннан кейін олар үлкен еркін афроамерикандық қауым мен түрлі жұмыс мүмкіндіктері бар Вашингтон қаласында тұруды жөн көрді. Монпельер қызметкерлері құлдар қауымын зерттеуді әртүрлі әдістермен жалғастыруда: сот жазбалары мен автобиографиялар сияқты тарихи құжаттарды зерттеу, археологиялық қазбалар жүргізу, қазіргі ұрпақтармен байланыс орнату және құлдар қауымының еңбегі мен құрбандықтарын құжаттау.

ДуПонт отбасы

Кейінгі 19 ғасырда (1855 ж. шамамен және 1880 ж. шамамен) бірқатар жөндеу жұмыстарынан кейін, 1901 жылы үйді Уильям және Энни Роджерс дуПонттар, дуПонт отбасының мүшелері сатып алды. Жылқыға құмар Уильям дуПонт жылқы өсіруге арналған қоралар, тұрақтар және басқа да ғимараттар салды. ДуПонттар АҚШ-тағы толыққанды тұқымды жылқы жарыстарының дамуына зор ықпал еткен Жоғарғы Оңтүстіктегі бай отбасылардың бірі болды. ДуПонт отбасы мүлікке Ходжсон үйін де қосты. Бұл үйлер "Аладин, Сирс және Монтгомери Уорд компанияларынан бұрынғы Американың алғашқы ұйымдастырылған жиналмалы үй өндірушісі" ретінде танымал болды, үйлерді техникалық тұрғыдан бір күнде құрастыруға болатынын көрсетті. Монпельердің жерінде орналасқан, қазір "Басетт үйі" деп аталады. Уильям мен Эннидің Мэрион дуПонт және Уильям дуПонт-кіші есімді балалары болды. 1928 жылы Уильям дуПонт қайтыс болғаннан кейін, Уильям дуПонт-кіші Делавэрдегі отбасылық Беллвью иелігін мұрагерлікке алды, содан кейін ол иеліктің сарайын Монпельердің көшірмесіне айналдырды (қазір мемлекеттік парк ретінде сақталған), ал Мэрион Монпельер иелігін мұра етті. Мэрион Мэдисонның үйінің, бақшасының және жерінің көп бөлігін барлық американдықтарға мұра ретінде сақтап қалды. Әкесінің қайтысынан кейін Мэрион үйде бір ғана өзгеріс жасады: ол ата-анасының музыкалық бөлмесін соңғы Ар-деко стилінде қайта жаңғыртты, ламинатталған фанера, хром, шыны блок және табақша тәрізді айналар сияқты заманауи және инновациялық материалдарды пайдаланды. Жел бағытын анықтауға мүмкіндік беретін ауа райының көрсеткіші төбеге орнатылды, ол түлкі аулау кезінде иттің бағытын анықтауға көмектесті. Арт-деко бөлмесінің нақты көшірмесін Монпельердегі DuPont галереясында, келушілер орталығында көруге болады. Оның ата-анасы мүлікке көшіп келгенге дейін үйді едәуір кеңейтіп, бөлмелер санын 55-ке дейін екі есеге арттырды. Оның ата-анасы кірпіштің сыртын жеңілдету үшін сылақпен жапты. 1934 жылы Мэрион мен оның ағасы Уильям Монпельер аңшылық жарыстарын құрды, ол мүлікте өткізілуі тиіс болды. Табиғи тік тоғайлар тікұшақпен жүгіруге арналған секіргіштер ретінде пайдаланылды. Жарыстар жыл сайын, әр қарашаның бірінші сенбісінде жалғастырылып келеді. Мэрион Дюпон Скотт 1983 жылы қайтыс болып, мүлікті Ұлттық тарихи сақтау қорына мұра қалдырды, оны сатып алу және күтіп ұстау үшін 10 миллион доллар (~$ in) қаражат бөлді. Әкесінің өсиеті бойынша, егер ол баласыз қайтыс болса, мүлік оның ағасы Уильям Дюпонт-қа және оның балаларына берілуі керек еді. Ол 1965 жылы қайтыс болғандықтан, оның бес баласы заңды түрде мүлікке ие болды. 1984 жылы Мэрион Дюпон Скотттың мұрагерлері оның тілегіне сәйкес Монпельердің меншік құқығын Ұлттық тарихи сақтау қорына берді.

After some renovations in the later 19th century (c. 1855 and c. 1880), the house was acquired in 1901 by William and Annie Rogers duPont, of the duPont family. A horse enthusiast, William duPont built barns, stables, and other buildings for equestrian use. The duPonts were among several wealthy families in the Upper South who were influential in the development of Thoroughbred horse racing in the United States. The duPont family also added a Hodgson House to the property. These were known as "America's First Organized Prefabricated House Manufacturer before Aladdin, Sears, and Montgomery Ward", emphasizing that the homes could technically be built in a day. Still located on Montpelier's property, it is now known as the "Bassett House." William and Annie had a daughter, Marion duPont, and a son William duPont Jr. Upon William duPont Sr.'s death in 1928, William duPont Jr. inherited the family's Bellevue estate in Delaware, whereupon he had the estate's mansion converted into a replica of Montpelier (now preserved as a state park), and Marion inherited the Montpelier estate. Marion preserved much of the core of the Madison home, gardens, and grounds as a legacy for all Americans. After her father's death, Marion made only one change to the house; she remodeled her parents' music room in the latest Art Deco style, using modern and innovative materials such as laminated plywood, chrome, glass block, and plate glass mirrors. A weather vane was installed on the ceiling, which allowed wind direction to direct the hounds for fox hunting. An exact replica of the Art Deco room can be seen in the DuPont Gallery, in the Visitors' Center at Montpelier. Prior to her parents moving into the property, they enlarged the house considerably, adding wings that more than doubled the number of rooms to 55. Her parents also had the brick covered with a stucco exterior for a lighter look. In 1934, Marion and her brother William founded the Montpelier Hunt Races, to be held on the grounds. Natural hedges were used as jumps for the steeplechase. The races continue to be held annually, the first Saturday each November. Marion duPont Scott died in 1983 and bequeathed the property to the National Trust for Historic Preservation, with $10 million (~$ in ) as an endowment to buy and maintain it. Her father's will had stated that if she died childless, the property would go to her brother William duPont Jr. and his children. As he had died in 1965, his five children legally inherited the property. In 1984, the heirs of Marion duPont Scott, in accordance with her wishes, transferred ownership of Montpelier to the National Trust for Historic Preservation.

Ұлттық сенімгерлік мүлкі

1984 жылы Ұлттық тарихи сақтау қоры иелігіне алғаннан бері, ұйым Монпельерді Мэдисон дәуіріне келтіру жөнінде жұмыс істеп келеді. Ол Марион Дюпон Скоттың ықпалына құрмет көрсетіп, оның сүйікті бөлмелерінің бірін жаңадан жаңартылған және кеңейтілген Келушілер орталығында, сондай-ақ жыл сайынғы Монпельер аңшылық жарыстарымен бірге сақтап қалды. Джеймс Мэдисон университетінің далалық мектебімен бірлесіп, Монпельерде сәуірден қарашаға дейін жыл сайынғы маусымдық археологиялық қазбалар жүргізіліп келеді. Ұлттық гуманитарлық қордың төрт жылдық ғылыми-зерттеу гранты аясында құлдықта ұсталған африкалық американдықтардың өмірімен байланысты төрт аудан қазылып зерттелді: Тұрақ ауданы (2009), Оңтүстік және ас үй аулалары (2011), Темекі қоймасы ауданы (2012) және Дала ауданы (2013). Қазба жұмыстары кезінде сол аудандарда ертедегі құрылыстар, оның ішінде құлдардың болуы мүмкін үйлер, сондай-ақ Мэдисон отбасының тұрған кезінен және олардың құлдарынан қалған түрлі заттар табылды. Осы табылған заттар зерттеушілерге Монпельердегі құлдардың өмірін толық және терең түсінуге көмектеседі. "Бұл төрт тұрғын үй сол кезеңдегі құлдықтың жағдайларын салыстыруға және контрастқа салуға бірегей мүмкіндік береді. Бұл аудандар арасындағы айырмашылықтар мен ұқсастықтар – әсіресе сәулеттік стильдер мен керамика, шыны және киім сияқты тұрмыстық заттар – жеке үйлердің бір-бірімен, олардың қатысты қауыммен, жалпы плантация кешенімен және өңірлік нарыққа қол жеткізумен, мәдени дәстүрлермен байланысын көрсетеді. 2003 жылдан 2008 жылға дейін Ұлттық қор сарайды 1820 жылғы түріне келтіру үшін 25 миллион долларлық қайта жаңарту жұмыстарын жүргізді; ол Дюпон отбасы салған кеңейтілген резиденцияның жартысынан да аз болды. Ұлттық қор мүліктің түпнұсқа жиһазын немесе сол дәуірге тән жиһазды іздеуде.

Қалпына келтіру

2003 жылдың қазанында басталган 25 миллион долларлык калпына келтіру жобасы 2008 жылдың 17 қыркүйегінде Конституция күні аяқталды. Ұлттық сенім қоғамының инвестициялық корпорациясы үлкен қаржымен калпына келтіру салтанатын өткізді. Монпельерді калпына келтіру 1820 жылғы түріне қайтарды: дуПонт отбасы үйге салған қосымшалар бұзылды, бастапқы кірпішті ашу үшін сыртындағы штукатур алынды, бастапқы кірпіш сыртына келтірілді және үйдің ішкі жағы Мэдисон үй иесі болған кездегідей калпына келтірілді. Реставрацияда жылқы шашынан жасалған гипс, зығыр майы мен саз қосылған бояу сияқты нақты материалдар колданылды. Коллекция қызметкерлері мен археологтар әр бөлменің сәнін түсініп, бөлмелерді Мэдисонның білгеніндей мүмкіндігінше жақын калпына келтіруге тырысуда. Қонақтар орталығында дуПонт отбасына арналған канат бар. Онда Марион Дюпон Скотт кезеңінен калпына келтірілген арт-деко стильіндегі Кызыл бөлме орналасқан, ол сарайдан көшіріліп, мұнда тұрақты орнатылды. Филантроп Дэвид Рубенштейн сыйлык ретінде бұл көрмені қаржыландырды, ол Монпельердегі және бүкіл елдегі американдық құлдықтың тарихын және мұрасын зерттейді. "Түстердің айқын айырмашылығы" Мэдисон үйінің жер астындағы бөліктерін камтиды, оңтүстік жер асты Монпельердегі құлдық тарихын, ал солтүстік жер асты құлдықтың экономикасын және мұрасын талдайды. Бұл көрме Монпельер қызметкерлері мен кеңесшілері жүргізген он жылдық археологиялық және құжаттамалық зерттеулердің нәтижесі. Бұл көрменің ерекшелігі – оған Монпельер мен айналасындағы жерлерде бір кезде тұрған құлдардың тірі ұрпақтары жетекшілік етті. Монпельерде белсенді ұрпақтар қауымдастығы бар, олардың кейбіреулері өз тегінің генеалогиялық дәлелдерін, ал басқалары ұрпақтан ұрпаққа жеткен ауызша тарихтар арқылы байланысты. Оңтүстік жер асты құлдықтың Монпельер тарихын толық көрсетеді, құлдар ұрпақтарының дауыстарын және Мэдисон меншігінде құлдыққа түскендердің барлық есімдерін камтиды. Солтүстік жер асты құлдық туралы ұлттық баяндама жасайды, құлдықтың американдық қоғамда қалай институционалды болғанын және құл саудасының оңтүстікке ғана емес, барлық колониялар үшін қаншалықты пайдалы болғанын айтады. "Түстердің айқын айырмашылығы" көрмесіне кез келген тур билетімен тегін кіруге болады және жұмадан дүйсенбіге дейін жұртшылыққа ашық.

A $25 million restoration project launched in October 2003 was completed on Constitution Day, September 17, 2008. A Restoration Celebration was held with major funding by National Trust Community Investment Corporation. The restoration returned Montpelier to its 1820 appearance: it demolished additions made to the house by the duPont family, removed the stucco exterior to reveal the original brick, restored the original brick exterior, and reconstructed the house's interior as it appeared during Madison's tenure as owner. Authentic materials were used in the restoration, including horsehair plaster, and paint containing linseed oil and chalk. The Collections staff and archaeologists are working to understand the decorations of each room and recreate room settings as closely as possible to what the Madisons knew. A wing in the visitors' center has been dedicated to the duPont family. It includes a restored art deco Red Room from the Marion duPont Scott era, moved from the mansion and permanently installed here. This exhibition, funded by a donation from philanthropist David Rubenstein, explores the history and legacies of American slavery both at Montpelier and nationwide. The Mere Distinction of Colour spans the cellars of the Madison house, the south cellar exploring the Montpelier slavery story, and the north cellar analyzing the economics and legacies of slavery. The exhibition is the culmination of decades of archaeological and documentary research conducted by Montpelier staff and advisors. One of the unique features of this exhibition is that it was guided by living descendants of the slaves who once inhabited Montpelier and the surrounding area. Montpelier has an active descendant community, some of whom have genealogical proof of their ancestry, and others who are connected through oral histories that have been passed down through generations. The South Cellar details the Montpelier story of slavery, complete with the voices of descendants and the names of everyone known to be enslaved on the property throughout the Madison ownership. The North Cellar analyses the national slave narrative, talking about how slavery become institutionalized in American society and how profitable the slave trade was for all of the colonies, not exclusively the south. The unguided Mere Distinction of Colour installation is free with the purchase of any tour ticket, and is open to the public Thursday to Monday.

Бүгін

Монпельер бейсенбіден дүйсенбіге дейін, Құрбан айт және Рождестводан басқа күндері саяхатшыларға ашық. Сағаттар: қаңтар – наурыз: 9:00-ден 15:00-ге дейін, сәуір – қазан: 9:00-ден 15:00-ге дейін, қараша – желтоқсан: 9:00-ден 15:00-ге дейін.

Монпельерде сәуірден қазанға дейін қолмен қалпына келтіру шатыры, күнделікті ашық Археология зертханасы және балаларға арналған археология алаңы, сәуірден қазанға дейін қолмен тамақ дайындау, күнделікті ашық Азамат соғысы және Гилмор фермасы жолы, сондай-ақ сәуірден қазанға дейін археологиялық қазбалар жұмыс істейді. Сонымен қатар, қонақтар аттар жайылымы, гүлді далалар мен орман арасынан өтетін, ескі Монпельер орманды қамтитын 8 шақырымнан астам жаяу серуен жолдарымен таныса алады. Монпельерде дәстүрлі тік қоршауларды секіруге пайдаланатын сирек кездесетін тік жол жарыстары өтеді. Осы іс-шарада жеті жарыс өткізіледі. Қонақтар жарысты тікелей рельсте, жақыннан тамашалай алады. Монпельер шарап фестивалі ерекше өнер бұйымдарын, қолөнер шеберлерін, жергілікті ауыл шаруашылығы өнімдерін және штаттың шамамен 25 шарап зауытынан Вирджиния шараптарын ұсынады. Күзгі талшық фестивалі әр қазан айында өткізіледі және аймақтың танымал іс-шарасы болып табылады. Іс-шара жүн өндірісінен бастап дайын өнімге дейін тоқыма өндірісінің барлық аспектілерін көрсетеді. Оған қой қырқу, қолөнер демонстрациялары және тағы да басқа көптеген іс-шаралар кіреді. Күзгі талшық фестивалінің ең танымал бөлігі – иттермен қойшылық сынағы. Басқа іс-шараларға жазғы балалар бағдарламалары, мысалы, "Муд Камп", жазғы барбекю, жергілікті барбекю тағамдары, археологиялық экспедициялар, азамат соғысы демонстрациялары және желтоқсан айында Монпельерге шам жарығымен кешкі экскурсия кіреді.

Монпельер орманы

Мүліктегі Монпельер орманы (Landmark Forest деп те аталады) 1987 жылы Ұлттық саябақтар қызметімен Ұлттық табиғи ескерткіш ретінде тағайындалды. Орман Пьемонт ормандарының ең көрнекті мысалы ретінде танылды, онда түлкіағаш және хош иісті бұтақ басым. Орманның ішінде әртүрлі дуб және гикори түрлері де жиі кездеседі. Бұл салыстырмалы түрде бұзылмаған орманға 300 жылға дейінгі ағаштар кіреді. Жердегі өсуге қолайлы жағдайлар, оның ішінде құнарлы топырақ, ағаштардың үлкен өсуіне мүмкіндік береді; түлкіағаштар 50 жасқа келгенде 37 метрге дейін биіктікке жетеді, ал кейбір ағаштардың диаметрі 2 метрге дейін өлшенген.