Кіріспе
Беринг жер көпірінің ұлттық қорығы – Севард түбегінде орналасқан АҚШ-тың ең шалғай қорғалған аймақтарының бірі. Ұлттық қорық 13 мың жыл бұрын Плейстоцен мұз дәуірінде Азия мен Солтүстік Американы байланыстырған Беринг жер көпірінің қалдықтарын қорғайды. Осы жер көпірінің көп бөлігі қазір Чукчи және Беринг теңіздерінің суы астында жатыр. Мұз дәуірінде бұл көпір адамдар, жануарлар және өсімдіктер үшін теңіз деңгейі төмендеп, жер көпірі ашылғанда көшіп-қону жолы болды. Америкаға адамдар алғаш рет Азиядан осы Беринг жер көпірі (Берингия деп те аталады) арқылы келді ме, әлде жағалау бойымен келді ме, әлі де даулы. Беринг жер көпірінің ұлттық ескерткіші 1978 жылы Президент жарлығымен, Ежелгіліктер туралы заңға сәйкес құрылды. 1980 жылы Алясканың ұлттық мүдделерді қорғау туралы заңы (ANILCA) қабылданғаннан кейін, оның мәртебесі ұлттық қорыққа өзгертілді, бұл жергілікті тұрғындарға дәстүрлі аулау және спорттық аңшылыққа рұқсат берді. Қорыққа маңызды археологиялық орындар мен геологиялық ерекшеліктер кіреді.
География
Қорғау Севард түбегінің солтүстік жағында орналасқан. Қорғауға жол жоқ. Жаз айларында ұшақтармен немесе қайықпен, ал қыста шаңғы ұшақтарымен, қар мотоциклдарымен немесе күміс иттің жегіш шаналарымен қол жеткізуге болады. Қорғаудағы басқа да маңызды орындарға Трейл Крик үңгірлері, Devil Mountain көлдері және Жоғалған Джим лава ағыны жатады. Мұз дәуірінде аймаққа мұздықтардың әсері аз болған. Қорғау алқабын бес физиографиялық аймақ сипаттайды: солтүстік жағалау жазығы, өзендермен тілінген төбелі жерлер, Имурук лавалы платосы, Кузитрин жазықтары және Бенделебен таулары. Бұл жерлерде құм, қиыршық тас, саз, топырақ және мұздықтардың әсерінен пайда болған бірнеше мореналар кездеседі. Кейп Эспенберг аймағында Кейп Крузенстернге қарағанда солтүстікке қарай орналасқан көне жағалау төбелері бар. Бұл шөгінділер негізінен жағалау жазығында кездеседі, онда лагуналар мен тоспалар немесе тілшелер жүйесін құрайды. Төбелі жерлер жағалау жазығының оңтүстігінде және ішкі жағында орналасқан. Серпентиндік ыстық бұлақтар мен Трейл Крик үңгірлері осы аймақтағы әк тас, мәрмәр және басқа да минералдардың ішінде орналасқан. Вулканизмнің бір қалдығы – ыстық су бұлақтарының болуы. Серпентиндік ыстық бұлақтардан судың температурасы 2°C-қа дейін жетеді және оны жергілікті халық мыңдаған жылдар бойы пайдаланып келеді. Гранитті тік жарлар – тағы бір жанартаулық қалдық, олар жер астында пайда болып, эрозияның нәтижесінде ашыққа шыққан. Беринг мұхиты көпірінде әлемдегі ең үлкен және солтүстікке орналасқан төрт маар көлі бар: Эспенбергте, олар фреатомагматикалық жарылыстардың нәтижесінде пайда болған және дөңгелек кратерлерді қалдырған. Көлдердің жасы Уайтфиш-Маарда 100 000–200 000 жыл, Солтүстік Киллек-Маарда 50 000 жыл, Оңтүстік Киллек-Маарда 40 000 жыл, ал Devil Mountain Maar-да 17 500 жылды құрайды. Мұз бен мәңгі тоңның әсерінен көпбұрышты мұз клиндері мен пинголар сияқты нысандар пайда болады. ), бұрын Арктикалық ыстық бұлақтар деп аталған, Беринг мұхиты көпірі ұлттық қорығында орналасқан. Бұл бұлақтар Ият деп аталады, бұл инупиак тілінде «қазан» деген мағынаны білдіреді. Серпентиндік ыстық бұлақтар Севард түбегінің солтүстік бөлігінде 65°51′ солтүстік ендігінде, 164°43′ батыс бойламында орналасқан. Бұлақтар Ымыраук көлінен солтүстік-батысқа қарай 47 миль қашықтықта орналасқан Серпентин өзеніне құятын Ыстық бұлақтар сағасының оң жағалауында орналасқан.
There are no roads into the preserve. Access to the preserve is by bush planes or boats during summer months and by ski planes, snowmobiles or dog sleds during the winter. Other notable locations in the preserve include the Trail Creek Caves, Devil Mountain Lakes, and the Lost Jim Lava Flow. The region was mostly untouched by glaciers during the ice age. The preserve lands can be described by five physiographic zones: the northern coastal plan, the rolling stream dissected uplands, the Imuruk lava plateau, the Kuzitrin flats, and the Bendeleben Mountains. with deposits of sand, gravel, silt, loess and a few glacier deposited moraines. The area around Cape Espenberg includes a series of relict beach ridges like those found farther north at Cape Krusenstern. These deposits are found mainly in the coastal plain, where they form a system of lagoons and barrier bars or spits. The rolling uplands lie inland and to the south of the coastal plain. The Serpentine Hot Springs and Trail Creek Caves are in this region of limestone, marble and other minerals. One remnant of volcanism is the presence of hot springs. The Serpentine Hot Springs produce water at a temperature of to , and have been used for millennia by local people. Granite tors are another volcanic remnant, formed underground and exposed by erosion. Bering Land Bridge has the four largest and northernmost maar lakes in the world at Espenberg, formed by phreatomagmatic eruptions leaving round craters. The ages of the lakes range from 100,000–200,000 years at Whitefish Maar, to 50,000 years at North Killeak Maar, 40,000 years at South Killeak Maar, and 17,500 years at Devil Mountain Maar. The action of ice and permafrost produces features such as polygonal ice wedges and pingos. ), previously known as Arctic Hot Springs, is located in the Bering Land Bridge National Preserve. The springs are also referred to as Iyat, the Inupiaq word for cooking pot. Serpentine Hot Springs is on the northern part of the Seward Peninsula at 65°51′N, 164°43′W. The springs are situated on the right bank of Hot Springs Creek which flows to the Serpentine River, 47 miles NW of Imuruk Lake.
Тарих
Серпентинді ысық бұлақты алғаш рет Артур Дж. Коллиер U.S. Geological Survey Bulletin (1902) басылымында сипаттаған. Коллиер Чарльз МакЛеннанның иттер тобымен және инупиат көмекшілерімен бірге 1900 жылдың мамыр айында ысық бұлаққа жеткен, әдетте, алғашқы ақ адам болғанын айтқан. МакЛеннан жақын жерде кендік учаскеге таласқан болуы мүмкін, бірақ 1901 жылдың қыркүйегіне қарай елден кетіп қалған. Джон Сирен есімді тағы бір шахтер бұлақтар маңында үй салып, бақша өсірген. Шахтерлер 1915 жылға дейін осы аймақты үнемі пайдаланған, содан кейін кен іздеушілер жақын жерде үй, монша және диаметрі 10-12 фут болатын шомылу бассейні салған. 1923 жылы ұшу-қону жолағы салынған болуы мүмкін, ал 1949 жылы Аляска жол комиссиясының жұмысшылары баракшаны әкеліп орнатқан. 1953 жылы жақын орналасқан Шишмареф ауылына мемлекеттік қаражаттан 53 000 доллар бөлініп, қоғамдық монша салуға жұмсалды. Инупиаттар бұлақтарды дәстүрлі түрде тамақ пісіру, емделу және рухани қажеттер үшін пайдаланған болуы мүмкін. Аймақтағы инупиаттарды зерттеген антропологтар ысық бұлақтағы емдік күштердің өте зор екендігіне қатысты жергілікті сенімдер туралы хабарлаған.
Экология
Қорғаудағы жердің көп бөлігі тундра, оның астында мәңгі тоң қабаттары жатыр. Үлкен ағаштар тундрада өрмейді. Ағаш түрлері арктикалық елік, Аляска елігі және биік емес қайың сияқты жанында өсетін түрлермен шектеледі. Қорғаудағы жеміс беретін өсімдіктерге саздық көкжидек, қаражидек, төменгі бұталы жусан және бұлт жемісі немесе құлпынай жидегі жатады. Лишайлар тасты жерлерде кездеседі, олардың ішінде Cetraria, Cladina, Cladonia, Xanthoria және Umbilicaria туыстары бар. Қорғаудағы мүктер мен бауырлы мүктерге Sphagnum торф мүктері, Aulacomnium батпақты мүктері, Dicranum екі шанырлы мүктері, Polytrichum қылшақты мүктері және Rhizomnium жатады. Көктемде қорықта түрлі жабайы гүлдер гүлдейді, соның ішінде Альпілік арника, отты қызғыш, Камчатка рододендроны, Лабрадор шайы, ақнақ, бір гүлді бешқанат, қоңыраугүл және альпілік ұмытылмас гүлдері. Карибу – мұз дәуірінен қалған ортада тірі қалған жануарлардың бірі, сонымен қатар қайта қоныстандырылған мускус сиырлары да бар. Мускус сиырлары 1970 жылы осы аймаққа қайта әкелінді, бұрын 20 ғасырдың басында жойылған болатын. Жергілікті карибудан басқа, 1894 жылы Сібір тундралық бұғысы (Rangifer tarandus sibiricus) әкелінді, олардың саны 1930 жылдары 600 000 басқа жетті. Содан бері олардың саны шамамен 4000 басқа дейін азайды. Қорғаудағы басқа сүтқоректілерге морждар, полярлық аюлар, қызыл түлкілер, қоңыр аюлар, Арктикалық түлкілер, ленталы тұяқтар, қасқырлар және сусарлар жатады. Маңызды ұялайтын құс түрлеріне құмдық қаз және сары мүңкілді үйрек кіреді. Севард түбегінің өзендері мен ағындары тұщы су балықтары мен анадромды лосось түрлері үшін мекенжай болып табылады. Басты лосось түрлері – чинук, кохо, сокке, чум және қызыл лосось. Долли Варден форелі және Арктикалық сұр балық сияқты басқа лосось тұқымдас балықтар өмір бойы тұщы суда мекендейді. Сонымен қатар, солтүстік шұбар және басқа да балықтар да кездеседі. Қорғауда Алясканың солтүстік-батысына тән ауа райы басым, ұзақ және суық қыстармен сипатталады. Жағалауға жақын орналасқандықтан ауа райы біршама жұмсақ, бірақ қыста температура төмендеп, орташа ең төменгі температураға жетеді. Жазғы орташа температура шамамен . Жылдық орташа температура .
2011 жылы мұскөсіндер арасында өлім-жітім көп болды
2011 жылдың ақпан айында ұлттық қорықта болған дауыл кезінде 55 мысқоксеннің барлық үйірі қырылып қалды. Үйір Котцебуе шығанағындағы шығанақты кесіп өтіп бара жатқанда, қысқы дауылдың салдарынан келген су көтерілісі мен су тасқынынан кенет ұшырады. Су көтерілісі үйірге жеткенде, олардың астындағы мұз сынды, және үйір мұзды суға батып кетті. Температура –30°C төмен болды, соның салдарынан барлық үйір қаза тауып, мұзда қатып қалды. Төрт мысқоксенге радиомойындық орнатылған еді, және зерттеушілер олардың сигналдарын іздеп тапты. Осы ұлттық қорыққа қайта орналастырылғаннан басқа, мысқоксендердің қалған популяциясы қазір Арктика қақпалары ұлттық паркі мен қорығында, сондай-ақ Палмердегі 1950 жылдардың ортасынан бері бар жергілікті шаруа қожалығында мекендейді.
Тарих
Севард түбегі Берингияның бір бөлігі ретінде азиялық халықтардың Америкаға көшіп келу жолы болды. Аймақта табылған ең көне артефакттар шамамен б.з.б. 13000 жылға дейінгі өңделген жануар сүйектері. Бұл нақты дәлел деп есептелмейді, ал адамның қоныстануының ең алғашқы күмәндісіз жағдайы – Трейл Крик үңгірлерінен табылған Палеоарктика дәстүрінің қалдықтары, олар б.з.б. 10000-7000 жылдар аралығына жатады. Археологиялық мәліметтерге сәйкес, түбекте адам қонысы б.з.б. 4200 жылға дейін үзіліспен болған. Б.з.б. 4000-2000 жылдарға жататын материалдар, Арктикалық кішкентай құралдар дәстүрінің Денбиг мәдениеті деп белгілі, Эспенберг мүйісінен, Трейл Крик үңгірлерінен, Кузитрин көлінен және Агулаак аралынан табылды. Денбиг мәдениетінен кейін Чорис мәдениеті келді, ол керамикалық ыдыстар мен тас құралдар әкелді. Осы кезеңде Эспенберг мүйісі, Трейл Крик үңгірлері және Лопп лагунасының айналасы қоныстанды. Бұдан кейін шамамен б.з.б. 1900-1000 жылдар аралығында Ипуитак мәдениеті сол жерлердің көп бөлігінде өркендеді.