Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Флоридада (АҚШ) Ұлттық парктер қызметі басқаратын 729 000 акрдан астам аумақ.
Over 729,000 acres in Florida (US) managed by the National Park Service
Биг Сайпресс ұлттық қорығы – АҚШ-тың Оңтүстік Флоридада, Атлантика жағалау жазығында Майамиден батысқа қарай 45 миль (72 шақырым) жерде орналасқан ұлттық қорығы. Биг Сайпресс, Техастағы Биг-Тхикет ұлттық қорығымен бірге, 1974 жылдың 11 қазанында құрылғанда АҚШ Ұлттық парктер жүйесіндегі алғашқы ұлттық қорықтардың бірі болды. 2008 жылы Флоридалық кинопродюсер Элам Стольцфус қорықты PBS телеарнасының деректі фильмінде көрсетті. Биг Сайпресс оңтүстікте Эверглейдс ұлттық паркінің сулы тұщы сулы шабындықтарымен, ал батыста басқа мемлекеттік және федералды қорғалатын кипарис аймақтарымен шектеседі. Биг Сайпрестен су оңтүстікке және батысқа қарай Эверглейдс ұлттық паркінің жағалауындағы Он мың арал аймағына ағып түседі.
Big Cypress National Preserve is a United States National Preserve located in South Florida, about 45 miles (72 kilometers) west of Miami on the Atlantic coastal plain. The Big Cypress, along with Big Thicket National Preserve in Texas, became the first national preserves in the United States National Park System when they were established on October 11, 1974. In 2008, Florida film producer Elam Stoltzfus featured the preserve in a PBS documentary. Big Cypress borders the wet freshwater marl prairies of Everglades National Park to the south, and other state and federally protected cypress country in the west, with water from the Big Cypress flowing south and west into the coastal Ten Thousand Islands region of Everglades National Park.
Тарих
Археологиялық зерттеулер көрсеткендей, бұл жерде екі мың жылдан астам бұрын адамдар қоныстанған. Еуропалықтар келген кезде Калуса тайпасы осы аймақта кеңінен таралған болатын. Үлкен Кипарис тарихи түрде әртүрлі американдық тайпалардың мекені болған. Соңғылары – XIX ғасырдың Семинол тайпасы. Олардың ұрпақтары Флориданың федералдық деңгейде мойындалған Микосуки тайпасы мен Флориданың Семинол тайпасын құрайды. Американың алғашқы еуропалық қоныс салушылары қауырсынды құстарды (herons and egrets) аулаған, олардың қауырсындары Нью-Йорк пен Париждегі XIX және XX ғасырларда шляпа жасаушылар арасында танымал болған. Браконьерлер американдық аллигаторлар мен американдық крокодилдерді жоғалып кетуге жақын аулады. Ағаш өңдеу өнеркәсібі аймақта жұмыс істей бастағанда, теміржолдар салып, ципресс экожүйесінің көне ағаштарының көп бөлігін кесіп алып кетті. Батыс Эверглейдстен сәл биік орналасқан Үлкен Кипарис аймағының бір бөлігінде қысқы көкөністер өсірілді. Флоридада мұнай іздеу 1901 жылы басталды, бірақ нәтижесіз аяқталды. Штат бойынша 80-ге жуық құрғақ ұңғыма бұрғыланғаннан кейін, 1943 жылдың 26 қыркүйегінде Humble Oil Company (кейін Exxon болған) қазіргі Биг Сайпресс Ұлттық қорығының солтүстік-батыс бөлігінде Флориданың алғашқы мұнай өндіретін ұңғымасын тапты. 1947 жылы Эверглейдс Ұлттық паркі құрылғанда, бастапқыда Биг Сайпресс оның құрамына енгізілуі жоспарланған; алайда, жер жеке меншік иелерінен сатып алынбағандықтан, Биг Сайпресс парктік жүйеден босатылды. 1960 жылдары бұл жерге Майами халықаралық әуежайын алмастыруға арналған жаңа Майами Jetport әуежайының салынуы ұсынылды. Құрылыс 1968 жылы басталды, бірақ американдықтар, аңшылар және табиғатты қорғаушылардың күш-жігерінің арқасында 1970 жылы жоспарланған алты ұшу-қону жолағының тек біреуі аяқталғаннан кейін тоқтатылды. Олар Биг Сайпрессті Ұлттық парктік жүйеге қосу үшін үгіт-насихат жүргізді. Аяқталған жалғыз ұшу-қону жолағы қазір Дейд-Коллиер оқу және ауысу әуежайы деп аталады. Биг Сайпресс Ұлттық қорығы Эверглейдс Ұлттық паркінен 1974 жылы заңмен құрылғанда, Микосуки, Семинол және дәстүрлі халықтарға жерді дәстүрлі жолмен пайдалану және иемдену үшін тұрақты құқықтар берілді. Бұдан басқа, олар қорықтың ресурстарын пайдалану және одан табыс табуға байланысты, мысалы, экскурсиялар ұйымдастыру сияқты, бизнесті дамытуға алғашқы құқықтарға ие. Олар және басқа аңшылар жолдан тыс көлік құралдарын пайдалана алады, ал үйлер мен бизнес иелеріне өздерінің меншіктерін сақтап қалуға рұқсат берілді. Эверглейдс Ұлттық паркі сияқты, Биг Сайпресте де мұнай барлауға рұқсат берілген, бірақ үкімет қоршаған ортаға үкіметтік емес коммерциялық қол жеткізуді тоқтату үшін қалған мұнай лицензияларын сатып алуды жоспарлап отыр.
Archaeology at Platt Island in the preserve shows humans settled there more than two thousand years ago. The Calusa people had an extensive presence in the area when Europeans arrived. Big Cypress was historically occupied by various cultures of Native Americans; the last were the Seminole of the nineteenth century. Their descendants include the federally recognized Miccosukee Tribe of Indians of Florida and the Seminole Tribe of Florida. Early European American settlers hunted herons and egrets, whose feathers were popular with 19th and 20th century hat makers in New York and Paris. Poachers hunted American alligators and American crocodiles to near extinction. When the timber industry began to operate in the area, it built railroads, and cut and hauled out most of the cypress ecosystem's old growth trees. Portions of the Big Cypress, which is slightly more elevated than the western Everglades, were farmed for winter vegetables. The search for oil in Florida began in 1901 with no success. After almost 80 dry holes had been drilled throughout the state, on September 26, 1943, Humble Oil Company (later to become Exxon) discovered Florida's first producing oil well in the northwest portion of what is now Big Cypress National Preserve. When Everglades National Park was established in 1947, Big Cypress was originally intended to be included; however, because the land had not been purchased from its private owners, Big Cypress was ultimately released from the park system. In the 1960s, the site was proposed to become the Miami Jetport, a massive new airport intended to replace Miami International Airport. Construction began in 1968, but due to efforts of Native Americans, hunters, and conservationists, construction was halted in 1970 after only one of the proposed six runways was completed. They followed up with a campaign to have Big Cypress included in the National Park System. The single completed runway is now known as the Dade Collier Training and Transition Airport. Big Cypress National Preserve differs from Everglades National Park in that, when it was established by law in 1974, the Miccosukee, Seminole and Traditional people were provided with permanent rights to occupy and use the land in traditional ways; in addition, they have first rights to develop income producing businesses related to the resources and use of the preserve, such as guided tours. They and other hunters may use off road vehicles, and home and business owners have been permitted to keep their properties in the preserve. As in Everglades National Park, petroleum exploration was permitted within Big Cypress in the authorizing legislation, but plans are under way for the government to buy out the remaining petroleum leases in order to shut down non governmental commercial access to the environment.
Климат
Үлкен Кипрастың тропикалық муссондық климаты бар (Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Am), тропикалық саванналық климатқа жақын (Aw). Бұл Флоридадағы ең ыстық күндердің бірі. Қаңтар айының орташа ең жоғары температурасы ал эми тамыз айының орташа ең жоғары температурасы . Дегенмен, қыста түндер 50-ге дейін төмендейді °F (10-ға дейін °C). Орташа көрсеткіш қаңтарда -тан тамызда -қа дейін ауыспайды. Жыл бойына 154 күннен астам күндері температурадан жоғарылайды, ал тек 8 күні ғана төмендейді. Қаттылық аймағы 10b, орташа жылдық ең төменгі температурасы . 2010 жылы тіркелген ең төменгі күн сайынғы ең жоғары температурасы болды, ал 2005 жылы тіркелген ең жоғары төменгі температурасы болды.
Big Cypress has a tropical monsoon climate (Am according to Köppen climate classification), bordering on tropical savanna climate (Aw). Days are some of the hottest in Florida. January has an average high of and August has an average high of However, nights cool down into the 50s °F (low 10s °C) in winter. Means range from in January to in August. Highs exceed on 154 days per year, while they fall below on just 8 days. Hardiness zone is 10b, with an average annual minimum of The lowest recorded daily high was in 2010, while the highest low on record was in 2005.
Флора мен фауна
Бұл қорық биологиялық әртүрлілігі жоғары. Оның басым бөлігі ылғалды кипарис орманынан тұрады, бірақ "алып кипаристердің саны азайып, батпақтың үштен бірін кішкентай кипарис ағаштары жабады". Онда мангр, орхидея, аллигатор, крокодил, құртқа сияқты улы жыландар, түрлі құстар, өзен сусарлары, елік, бобкат, койот, қара аю және пума сияқты флора мен фаунаның алуан түрлері кездеседі. Бұл қорық федералды түрде қорғалатын, құрып бара жатқан түрлерге, оның ішінде шығыс индиго жыланы мен Флорида құмды қазғанатына да мекен.
The preserve is highly diverse biologically. It is dominated by a wet cypress forest, but while "few giant cypress remain one third of the swamp is covered with dwarf pond cypress." It is host to an array of flora and fauna, including mangroves, orchids, alligators, crocodiles, venomous snakes like the cottonmouth and eastern diamondback rattlesnake, a variety of birds, river otter, deer, bobcat, coyote, black bear and cougar. The preserve is also home to federally listed endangered species including the eastern indigo snake and the Florida sandhill crane.