Кіріспе

Жарғанаттардың түрлері

Қоңыр ұзын құлақты жарғанат немесе жалпы ұзын құлақты жарғанат (Plecotus auritus) – Еуразияға тән шағын жәндіктермен қоректенетін жарғанат. Оның ерекше естілу қабілеті бар, құлақтары ұзын және ерекше бүгілген. Бұл түр, 1960 жылдарға дейін жеке түр ретінде мойындалмаған, сирек кездесетін сұр ұзын құлақты жарғанатқа өте ұқсас. Ересеген қоңыр ұзын құлақты жарғанаттың дене ұзындығы 4,5–4,8 см, құйрығы 4,1–4,6 см, ал алқасының ұзындығы 4–4,2 см. Құлақтарының ұзындығы 3,3–3,9 см, бұл оларды көптеген басқа жарғанат түрлерінен оңай ажыратуға мүмкіндік береді. Олар басқа жарғанат түрлерімен салыстырғанда салыстырмалы түрде баяу ұшады.

Тіршілік ету ортасы

Қоңыр ұзын құлақты жарғанат бүкіл Еуропада, Грекия, Оңтүстік Италия және Оңтүстік Испаниядан басқа жерлерде кездеседі. Ол шығысқа қарай, Урал мен Кавказ тауларына дейін таралған. Ұлыбританиядағы таралу аймағын National Biodiversity Network веб-сайтынан табуға болады, оны мына жерде қарауға болады. Қоңыр ұзын құлақты жарғанаттар ғимараттарды тұрақты түрде пайдаланады, бұл жерлерде бөлмелерде, жарықтарда, ағаш конструкцияларында немесе шатырлар мен қырының шеттерінде топтасып қоныстанады. Бұл түр сондай-ақ ағаш қуыстарында, жарғанаттарға арналған қораптарда және қыста қыстау үшін маңызды үңгірлерде де қоныстанады. Ағаштардағы қоныстары жерге жақын болуы мүмкін. Жарғанаттар қоныстан шығу әдетте қараңғыда, күн батқаннан кейін шамамен бір сағаттан соң жүзеге асады. Ол көбінесе күндіз орман үстінде, көбінесе көбелектерді аулайды, бірақ диетасында құлаққаптар, шыбықтар және қоңыздар да бар, оларды жапырақтар мен қабықтан жинап жейді. Жемтігін, ықтималда, эхолокация емес, үлкен көздері мен құлақтары арқылы көру және есту қабілетімен анықтайды. Эклоф пен Джонс (2003) жүргізген зерттеу қоңыр ұзын құлақты жарғанаттың жемтігін көзбен анықтау қабілетін көрсетті. Эксперименттік жағдайларда қоңыр ұзын құлақты жарғанаттар сонар және визуалды сигналдардың барлығын қалайтынын көрсетті. Дегенмен, визуалды сигналдар сонар сигналдарынан маңыздырақ болды және жарғанаттар тек сонар сигналдарын пайдаланып жемтігін анықтай алмады. Қоңыр ұзын құлақты жарғанаттардың салыстырмалы түрде үлкен көздері мен құлақтары бар, және визуалды ақпарат пен пассивті тыңдау осы түрге қиын ортада жемтігін табуға мүмкіндік береді.

Эхолокация

Эхолокация олжаны табу үшін қолданылмайды. Бұл түрдің жарғақтары эхолокация үшін қолданатын жиіліктер 27–56 кГц аралығында жатыр, ең көп энергиясы 35 кГц-те, ал орташа ұзақтығы 2,5 мс құрайды. Дегенмен, көптеген жарғақтардың айырмашылығы, ұзын құлақты жарғақтар өз олжаларын тек есту арқылы аулай алады. Олардың есту қабілеті ұшып бара жатқан көбелектің дыбысын анықтауға жетеді. Бұл аң ауу стратегиясы олжалардың, атап айтқанда, белгілі бір көбелек түрлерінің эхолокацияны ести алу қабілетін дамытуы және одан қашу үшін әрекет етуі нәтижесінде пайда болды.