Кіріспе

Ларри Коэннің 1985 жылғы фильмі "Нәрсе" – 1985 жылы шыққан америкалық сатирикалық ғылыми-фантастикалық қорқыныш фильмі, сценарийін Ларри Коэн жазып, режиссерлік еткен. Басты рөлдерде Майкл Мориарти, Гаррет Моррис, Андреа Марковиччи және Пол Сорвино ойнаған. Бұл Александр Скорбидің соңғы фильмі болды. Фильмде тәтті әрі құнарлы шетелдік зат АҚШ-та танымал десертке айналады, бірақ көп ұзамай адамдарға шабуыл жасап, оларды зомбилерге айналдыра бастайды. Бұл фильм американдық өмір салтына және тұтынушылық қоғамға сатира.

Сюжет

Грузияда бірнеше карьер жұмысшылары жерден шығатын, крем тәрізді ақ затты табады. Қоғамға "Нәрсе" деп сатылатын, тәтті әрі құнарлы бұл зат, мұзқаймақ сияқты ыдыстарда сатылады. Оның не екенін ешкім білмейді, тіпті калориясы да жоқ болса да, "Нәрсе" бүкіл елде танымал болады. Бір түні, Джейсон есімді жас бала "Нәрсе" тірі екенін байқайды. Ол отбасын көндіруге тырысса да, олар оған сенбей, оны ғана тұтынуын жалғастырады. Кейін ол, "Нәрсе" стендарын бүлдіргені үшін супермаркетте шерифтерге ұсталады. "Нәрсе" танымалдылығы артып, көптеген адамдар оған тәуелді болады. Бұрынғы ФБР агенты, кейін саботаж жасаушы болған Дэвид "Мо" Резерфорд, мұзқаймақ индустриясының басшылары тарапынан "Нәрсе" не екенін анықтап, оны жою үшін жалданады. Резерфорд "Нәрсе" ісін зерттейді және өзінің компаниясын жоғалтып, қазір кедейлікте өмір сүріп жатқан, тағам магнаты Чарльз В. "Шоколад Чип Чарли" Хоббспен бірігеді. Қалалық пошта бөлімінде екеуі де "Нәрсе" тұтынушысы болған иесінің денесін табады. Олар бұл заттың құпиясын біледі: "Нәрсе" - миды басып алып, жегендерін зомби сияқты жаратылыстарға айналдыратын, тірі, паразиттік, ғарыштық организм. Резерфорд ақырында Джейсонды құтқарып, жарнамалық директор Никольмен серіктеседі. Үштік "Нәрсе" тарату орталығына кіріп, әлемдік аштықты жою мақсатымен "Нәрсе" таратуға бағытталған ұйымдастырылған корпоративтік жобаны анықтайды және "Нәрсе" өндірілетін көлді жарылғыш заттармен жоюға қол жеткізеді. Сонымен қатар, АҚШ армиясының полковнигі Малкольм Громет Спирс, зейнеткер әскери қызметкер, үштікпен бірігіп, зомбилермен күреседі және американдықтарға "Нәрсе" тәуелділігінен арылу үшін оны отпен жою туралы азаматтық қорғаныс хабарламасын жібереді. Бірақ, ескертуді таратуға тырысқанда, зомбиге айналған Чарлидің тамағынан "Нәрсе" массасы шығып, Николь мен Джейсонды жазу студиясында қоршап алады. Резерфорд "Нәрсе" массасын өртеп, одан кейін ұлттық хабарлама таратады. "Нәрсе" танымалдылығы күрт төмендейді, өйткені халық барлық қорын жоюға жиналады. Дағдарыс сейілгендей, Резерфорд, Николь, Джейсон және полковник Спирс ұлттық батырлар ретінде мақталады. Мо "Нәрсе" компаниясының басшысы Флетчер мырзаға барады. Флетчер мырза Моға кеннің жойылғаны бизнесіне зиян келтірмегенін айтады, өйткені "Нәрсе" көптеген аймақтарда бар, бірақ Мо оның әлемде болуын тоқтатуға ант етеді. Флетчер мырза Моны жұмысқа алған және қазір бірге жұмыс істейтін мұзқаймақ магнаты Эванс мырзаны таныстырады. Олар жаңа өнімді ұсынады - "Дәм", 88% мұзқаймақ және 12% "Нәрсе" қоспасы, адамдардың санасын басып алмастан, одан көбірек іздеуіне жеткілікті. Мо Джейсонды алып келеді, қолында "Нәрсе" контейнерлері бар. Ол екі магнатты да қарумен ұстап, оларды өнімді жеуге мәжбүрлейді, осы өніммен құрбан болған бейкүнә жандардың жазасы ретінде. Олар жеп болғаннан кейін, Резерфорд сұрайды: "Сендер оны жеп жатырсыңдар ма, әлде ол сендерді жеп жатыр ма?" Олар бітіргеннен кейін, Мо мен Джейсон олардың өмірсіз денелерін қалдырып, полиция сиреналары жақындап келеді. Контрабандистер "Нәрсе" затын қара нарықта сатады, сонда олардың біреуі оны татып көреді. Кредиттерден кейін, әйел ванна бөлмесінде: "Жеткілікті ешқашан жеткіліксіз емес" дейді, қолында "Нәрсе" бар.

Өндіріс

Фильмнің түсірілімі 1984 жылдың тамызында басталып, қыркүйек айының басында аяқталды. Түсірілім орындарына Нью-Пальц, Нью-Йорк қаласы және Лос-Анджелес кірді. Пост-өндіріс 1985 жылдың қаңтарында Лос-Анджелестегі Raleigh студиясында басталды және жазға дейін жалғасты. Мохонк тау үйінің қақпасы фильмде полковник Малкольм Громет Спирстің штабы ретінде ерекше көзге түсті. "The Stuff" иесіне айналған кейіпкерлердің өлімін көрсету үшін көптеген қуыршақтар қолданылды. Чарлидің түрлену сахнасы үшін Гаррет Морристің басының төрт моделі жасалды, олардың біреуі Коэннің әлі де меншігінде екенін айтты. "The Stuff" экранда желінгенде мұз, йогурт және қайнатылған қаймақ пайдаланылды. Сценарий Коэннің түпнұсқа әңгімесі болды. Ол былай деді: "Менің басты шабытым – елімізде кездесетін тұтынушылық пен корпоративтік ашкөздік және сатылатын зиянды өнімдер. Мен газеттерде әртүрлі тауарлар мен материалдардың кері қайтарылып алынуы туралы үнемі оқып отыратынмын, себебі олар адамдарға зиян келтіретін. Мысалы, адамдардың денсаулығына қауіпті болғандықтан тағамдар нарықтан алынып тасталды". Коэн өзінің ықпалына тоқталып: "Біз күнделікті жейтін жылмаң тағамдардың көптігін" атады. Біз осы тағамдарды жей беруге жалғастырамыз, бірақ олардың кейбіреуі бізді өлтіруі мүмкін. Сонда мен "The Stuff" – бұл қиял өнім болуы мүмкін деп ойладым, бұл жағдайда мұздатылған десерт, миллиондаған адамдар жеп, адамзатқа өтелмейтін зиян келтіреді. Барлығымыз осы дәмді тағамды жеп жатырмыз, ол біз үшін қалайша жаман болуы мүмкін?" Коэн Арсенио Холлды "Шоколад Чип Чарли" У. Хоббс рөліне бекітуді қалады, өйткені ол оны жақсы актер ғана емес, сонымен қатар дамып келе жатқан жұлдыз деп есептеді. Алайда New World Pictures компаниясының басшылары көбірек танымал актерді қалағандықтан, оның орнына Гаррет Морристі таңдады. Моррис Коэнмен жұмыс істеуден ләззат алмады; AV Club-тың "Кездейсоқ рөлдер" бөлімінде Морриске "The Stuff" туралы сұрағанда, ол егер біреуді құрметтемесе, оның жайлы сөйлемейтінін айтты, сондықтан Ларри Коэн туралы айтатын ештеңесі жоқ еді.

Үй медиасы

Фильм 1985 жылы New World Home Video компаниясы VHS және Betamax форматтарында жарық көрді. Кейіннен 2000 жылы Anchor Bay Entertainment компаниясы DVD форматында шығарды. 2011 жылдың 20 қыркүйегінде Image Entertainment компаниясы "Midnight Madness Series" туымен DVD форматында "The Stuff" фильмін шығарды. Бұл Anchor Bay Entertainment DVD шығарылымының тікелей көшірмесі. 2016 жылдың 19 сәуірінде Arrow Films компаниясы Ұлыбританияда Blu-ray арнайы нұсқасын шығарды.

Авторлық құқық туралы дау

Коэн арнайы эффекттерді түсіру үшін Effects Associated компаниясын жалдады. Кадрлар жеткізілген кезде Коэн жарылып жатқан зауыт ғимараттарының кадрларына қанағаттанбады және осы кадрлар үшін келісілген бағаның жартысын ғана (шамамен 8000 доллар) төледі. Effects Associated компаниясы Коэнге қарсы сотқа шағымданып, толық өтемақы талап етті, сонымен қатар тараптардың кадрларды пайдалану туралы жазбаша авторлық құқық келісімі болмағандықтан. Бірінші инстанция соты Коэннің пайдасына шешім шығарып, фильмде кадрларды пайдалануға қатысты "жасырын келісім" болды деп шешті. Тоғызыншы апелляциялық округ соты бұл шешімді растады және Effects Associated компаниясы The Stuff фильмінен тыс пайдалану үшін авторлық құқықты сақтап қалғанын құптады.

Қабылдау

Колин Гренланд "Ақ жұлдыз" журналының 77-ші санында "The Stuff" фильмін қарап, "Коэннің беделді актерi Майкл Мориарти өнеркәсiптiк шпион рөлінде керемет ойын көрсеттi, ал шындықтың ашылуы шашыраңқы сюжеттi ұстап тұр" дедi. Фильм сыншылардан жағымды баға алды: Rotten Tomatoes сайтында 15 рецензия негізінде фильмге 73% рейтинг берілген.