Кіріспе

Уэльс ғалымы және саясаткері (1881–1954)
Уэльс архдруиды (1916–2011)

Уильям Джон Груффиддт (14 ақпан 1881 – 29 қыркүйек 1954) – Уэльс ғалымы, ақын, жазушы және редактор, сондай-ақ Уэльс университетінен сайланған Парламент мүшесі.

Отбасы, білім және ерте өмір

Грюффидт Горффвиссада, Бетелде, Лланддейниолен приходында, Кэрнарфонширде, тас қазып шығарушының ұлы болып дүниеге келді. 1894 жылы Бейтел бастауыш мектебінде білім алғаннан кейін, ол жаңа ашылған Кэрнарвон округі мектебінің алғашқы студенттерінің бірі болды. 1899 жылы Оксфордтағы Иисус колледжіне қабылданды және ағылшын әдебиеті бойынша білім алды. 1904 жылы Бомарис грамматикалық мектебінде көмекші ұстаз болып тағайындалды, ал 1906 жылы Кардифф университетінің колледжінде (қазіргі Кардифф университеті) кельт тілі лекторы болды. 1909 жылы Аберкарннан келген дін қызметкерінің қызы Гвенда Эвансқа үйленді. Олардың бір ұлы болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Корольдік теңіз күштеріне ерікті болып қосылды: 1915 жылдан 1918 жылға дейін Солтүстік теңізде және Жерорта теңізінде теңіз офицері болып қызмет етті. Қызметтен босатылғаннан кейін Кардифф университетінің колледжінде кельт тілі профессоры болып тағайындалды (1918 жылы зейнеткерлікке шыққан профессор Томас Пауэллдің орнын басып), және ол 1946 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін осы қызметті атқарды.

Кельттік және ақын

Груффид кельт мәдениетін зерттеумен айналысты. Ол мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді, алдымен Скарборо қаласында, содан кейін екі жыл бойы Бомарис грамматикалық мектебінде. 1906 жылы Кардифф университетінің колледжінде кельттанудан ассистент-оқытушы болып орналасты; 1918 жылдан 1946 жылға дейін кельт тілі профессоры қызметін атқарды. Ол Уэльстің Ұлттық Эстеддфод кеңесінің төрағасы болды және университет басылымы болған, өте беделді уэльс тіліндегі әдеби журнал – Y Llenor («Әдебиетші») журналын басқарды. Ол өлең мен проза жазды, сондай-ақ Уэльс әдебиеті мен аңыздарының маңызды тарихын жариялап, уэльс ғылымына үлес қосты.

Саясат

Гриффидт неконформист, радикалды отбасынан шыққандықтан, Уэльстің саясаты мен әлеуметтік мәселелеріне қызығушылық танытты. Ол Plaid Cymru мүшесі болды және 1937 жылы вице-президент болып қызмет етті. Алайда, Гриффид партия президенті Сондерс Льюиспен келіспеушіліктерін білдірді, бұл ақырында оның партиядан кетуіне әкелді. Гриффидт парламентте Уэльс университетінің депутаты ретінде 1943 жылғы 29 қаңтарда өткен қосымша сайлауда, отырған депутат Эрнест Эванс округ сотының судьясы болғаннан кейін сайланды. Гриффидтің қарсыласы Plaid Cymru партиясының Саундерс Льюис болды, ол валлий тілінде сөйлейтін қауымдастықты тиімді бөлді, бұл жаңа басшының қажет екенін көрсетті. Гриффид кандидат болған жоқ және тарихшылар оның саясатта мансап құруға тырысудан гөрі академиялық жұмысына көбірек көңіл бөлгенін атап өтті. Бірақ Либералдық партияның бір тарихшысы оны университет орындарының арқасында ғана палатаға отырған, өте шектеулі саяси тәжірибесі бар академик деп бағалағаны, Гриффидтің Уэльстің саяси және әлеуметтік істерімен ұзақ жылдар бойы байланысы, Plaid Cymru-дің бұрынғы вице-президенті екендігі және көптеген басқалары қалып қойғанда, оның Парламентке қайта оралуы ескерілгенде, шартты түрде қатал болып көрінеді – тіпті университет орындарына кандидаттар да нақты дауыс берушілердің дауысын жеңіп алуға тиіс болды.

Өлім

Грюффид 1954 жылдың 29 қыркүйегінде Каернарфондағы Бангор жолындағы үйінде қайтыс болды. Ол Лланддейниолендегі зиратқа, өзінің ең әйгілі өлеңдерінің бірін арнаған шаған ағашының жанына жерленді.

Қағаздар

В. Дж. Груфффиддтің [1903]–[1952] жылдарға арналған еңбектері, оның ішінде Мабиногиге қатысты мақалалардың дайындамалары; Кардиффтегі Уэльс университетінің колледжіндегі уэльс тілі курстары бойынша лекция жазбалары; басқа лекция жазбалары мен мақалалар; BBC радиосындағы сөздері; жеке деректері; және танымал әдеби тұлғалардың көптеген хаттары Уэльс Ұлттық кітапханасында, Аберистуитте сақталған.