Кіріспе

Уэльстік ақын және халық әуендерін жинаушы, 1832–1887

Джон Сириог Хьюз (25 қыркүйек 1832 – 23 сәуір 1887) – Уэльстік ақын және Уэльстің халық әуендерін жинаушы, кейде «Уэльстің Роберт Бернсі» деп аталды. Ол Солтүстік-шығыс Уэльстің Сейриог аңғарындағы Лланармон Диффрин Сейриог ауылына көрінетін Пеннибрин шаруашылығында дүниеге келді, бұл кезде Денбигширге қарасты, қазір Рексем округінің құрамында. Сегіз баланың бірі болған ол анасы Фибидің сүйіктісі еді, ол акушер және дәрілік өсімдіктер сарапшысы болған.

Өмір

18 жасында Хьюз ауылдан Манчестерге азық-түлік сатушы болып жұмыс істеуге кетті. 1854 жылы ол өз дүкенін ашты. Сол жерде ол Уильям Уильямспен (Крудинфаб) танысты, оған достық көрсетіп, оның ой-өрісіне ықпал етті. Уильямс Пэннин тауларындағы станция бастығы болды және Хьюзге теміржолда жұмыс таба алды. Уильямс Ұлттық Эстеддфод қоғамының алғашқы хатшысы болып тағайындалды. Хьюз дүкенін сатуға және поэзия жазуға толыққандай көңіл бөлуге шешім қабылдады, бірақ сонымен қатар көп ішетін болды. Хьюз 1865 жылы Лланнидлоес станциясының бастығы болып Уэльске қайтып келді. 1868 жылдан бастап ол Кэрсус теміржол станциясындағы Ван теміржолының да басқарушысы болды. 1876 жылы ол Эркін мүсіншілер (Freemason) болып, Молд қаласындағы Сэр Уоткин ложасының No. 1477 мүшесіне қабылданды, бірақ 1879 жылы ложадан шықты. Ол 1887 жылы 54 жасында 96 фунт стерлинг қалдырып дүние салды. Ол Лланнугте жерленген.

Поэзия

Хьюз поэзияға алғашқы тырабында Нант-и-Глог мектебінде оқып жүрген кезінде, әкесі оған уэльс грамматикасы туралы кітап сыйлағаннан кейін, оның ішінде «цинганед» деп аталатын дыбыстық құрылым туралы бөлім болды. Сейриогтың уэльс поэзиясына қарапайым тіл мен шынайы сезімдерді қайтаруға жасаған ұмтылысы Вордсворт пен Колридж ағылшын поэзиясы үшін жасағандай нәтиже берді. Ол Уэльстегі білім беру туралы жарияланған «Көк кітаптардан» кейін, жаңа уэльс мәдениетін құру және уэльс халқының мәртебесін көтеруге тырысты. Оның лирикалық өлеңдері дәстүрлі халық әндеріне негізделген, ал 1858 жылы «Myfanwy Fychan o Gastell Dinas Brân» («Кастел Динас Браннан кішкентай Мифнуи») атты махаббат өлеңімен Лланголен Эстеддфодында жеңіске жеткенде ұлттық назар аударды. Сейриогтың алғашқы өлеңдер жинағы 1860 жылы «Oriau'r Hwyr» («Кешкі сағаттар») деген атпен жарық көрді. Ол сонымен қатар, ежегі уэльс әуендеріне немесе өзі жазған музыкаға бейімделген көңіл көтеруге арналған әндер де жазды. Мұндай әндердің қатарында «Dafydd y Garreg Wen» («Ақ тастағы Давид») және «Ar Hyd y Nos» («Түн бойы») әндері бар. Ол «God Bless the Prince of Wales» және Чарльз Дибдиннің «The Bells of Aberdovey» әніне уэльс тілінде мәтін жазды, оны «Clychau Aberdyfi» деп аударды. Сейриог Хьюз «The Ash Grove» әніне уэльс тіліндегі сөздерді жазды, олар 1873 жылы Бринли Ричардстың «Уэльс әндері» жинағында жарияланды. Бір дерек көзі Сейриог Хьюздің «Men of Harlech» әніне уэльс тіліндегі сөздері алғаш рет 1890 жылы жарық көргенін айтады, ал ағылшын тіліндегі сөздер 1893 жылы ғана пайда болған, бірақ Сейриогтың «Men of Harlech» әніне жазған сөздері Бринли Ричардстың 1873 жылғы «The Songs of Wales» еңбегінде де кездеседі. Көптеген уэльс ақындары сияқты, Сейриог өзінің туған жері – Сейриог аңғарының атымен «Сейриог» деген бардтық есімді қабылдады. Оның туған ауылындағы залда оған арналған ескерткіш тақта орнатылған.

Музыкашыл

Кейріогтың уэльс халық музыкасына деген құштарлығы оны оның тарихын, әсіресе әндерге сүйемелдеуші арфашылардың музыкасын зерттеуге жетеледі. Осының нәтижесінде Уэльс әуендерінің төрт томдық жобасы қолға алынды, бірақ оның ішінде тек бірінші томы 1863 жылы баспадан шықты: Cant O Ganeuon («Жүз ән»).