Кіріспе

Жовай (IPA: ʤəʊˈwaɪ) – Үндістанның Мегалайя штатындағы Батыс Джайнтия таулы ауданының орталығы және каси халқының кіші тайпасы – пнардың мекені. Ол үш жағынан Бангладешпен шектесетін Мынтду өзенімен қоршалған үстіртте орналасқан (Индо-Бангладеш шекарасынан шамамен 50 км қашықтықта). Теңіз деңгейінен 1365 метр биіктікте орналасқандықтан, Жовайда жаз айлары жылы, ал қыс айлары салқын немесе суық болады. Жовай – бүкіл аудан үшін маңызды бизнес және білім беру орталығы, жергілікті студенттерге, сондай-ақ Ассам мен Бангладештің жақын орналасқан аймақтарынан келгендерге қызмет көрсетеді. Ол мектептер, колледждер, ауруханалар және пошта қызметі сияқты инфрақұрылыммен жақсы жабдықталған. Нонгфланг (Хинриам) тайпасы сияқты, пнарларда да аналық билік құрылымы бар, онда қыздар отбасы мүлігін мұраға алады.

Байланыстылық

Жовай Шиллонгқа, 64 км қашықтықта орналасқан, жақсы жолмен байланысты. Жовай қаласы Ассам, Мегалея, Трипура, Мизорам және Манипурдың бір бөлігін, атап айтқанда Ламканы (Чурачанпур) байланыстыратын 44-ші ұлттық тас жолында (NH 44) жатыр, бұл тас жол Ламка үшін жалғыз байланыс жолы болып табылады. Бұл бағыт бойынша бірнеше автобус қатынайды. Ауданның ең көп таралған көлік түрлері – Tata Sumo және Tata Indica, олар бірлесіп жол жүруге арналған. Шиллонгтан Жовайға Tata Sumo немесе Tata Indica арқылы бару құны 100 рупий, күні бойы жеткілікті түрде қолжетімді. Ауданның теміржол және әуе байланысы жоқ. Ең жақын теміржол станциясы Ассам штатының Гувахати қаласында, шамамен 160 км қашықтықта орналасқан, ол көптеген бағыттарға қызмет көрсетеді. Ең жақын әуежай – Умрой әуежайы (Э. К. Мавлонг әуежайы), ол Колкаттаға шектеулі рейстермен қызмет көрсетеді.

Мерекелер мен тамақ

Пнар тайпасының маңызды мерекесі – Бехдеинкхлам, шілде айында өтетін 4 күндік шара. "Бехдиенхлам" сөзбе-сөз "жамандық пен ауруларды қудалау" дегенді білдіреді. Бұл мереке Джайнтия төбелерінің барлық аймақтарында тойланады. Бүгінде жергілікті христиандар көбінесе оған қатыспайды, бірақ дәстүрлі Ниамтре дінінің жақтастары арасында әдемі әрі салтанатты түрде тойланады. Бұл мереке бірқатар діни ғұрыптармен байланысты. Көшеде барабан мен сыбызғының ырғағымен би өтеді. Әйелдер биге қатыспаса да, ата-бабаларының рухына құрбандық шалатын тағамды дайындау арқылы үйде маңызды рөл атқарады. Әрбір аудан 30-40 адам көтере алатын, сәндік мұнара тәрізді құрылыс жасайды, оны Айтнардағы кішкентай көлге алып барып суға тастайды. Мереке әрбір ауданның ортасына ең қасиетті ағашты әкелгенде аяқталады. Түстен кейін Мынтду өзенінің жоғарғы және төменгі аңғарларынан келген екі команда арасында Датлавакор – ағаш доппен ойналатын футбол ойыны өткізіледі. Жеңіске жеткен команданың мүшелері мол өнімге ие болады деп сендіреді. Басқа мерекелерге Лахо биі және Чад Сукра жатады. Ет және балық, әсіресе шошқа еті – деликатес саналады. Жадох, Доххлех, Дох Джем және Дох Снам сияқты әртүрлі дәмді шошқа еті тағамдары дәстүрлі рецепттер бойынша дайындалады. Сондай-ақ, тауық, жас балық және сиыр еті де әдеттегі сорпадан өзгеше стильде дайындалады. Ашытылған бұршақтан жасалған күшті иісі бар Тунгто және құрғақ балықтың бір түрі – Тунгтап, жергілікті соустардың ең танымал екі түрі болып табылады.

Демография

Негізгі тұрғындары - Пнар халқы. Басқа тұрғындары Нонгфланг (Хинриам), Вар, Биат, Карби, Марвари, бенгалдықтар және непалдықтар. 2001 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Джовайдың халқы 28 430 адамды құрады. Халқының 49% ер адамдар, ал 51% әйелдер. Джовайдың орташа сауаттылық деңгейі 76%, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (59,5%) жоғары; ер адамдардың сауаттылығы 77%, әйелдердің сауаттылығы 75%. Джовайда халықтың 17%-ы 6 жасқа дейінгі балалар.

Саясат

Ежелгі Джайнтия патшалығында басқару билігі Джайнтия патшасының (Сием) Джайнтияпур және Нартианг қалаларындағы резиденциясы арқылы жүзеге асырылды, ал Джайнтия министрлері (Доллоилер) әрқайсысы белгілі бір "Элака" (географиялық аймақ) биледі. Доллоилер қоғамда да, Сиемнің сарайында да жоғары мәртебелі лауазымдарға ие болды. Британдық үстемдік орнағаннан кейін Сием лауазымынан айырылып, Доллоилерге шектеулі өкілеттіктер қалды. Джайнтия таулы аймағы он екі Элакаға бөлінген, олардың әрқайсысын Долои (номиналды билеуші) басқарады. Ежелгі басқару формасынан басқа, Джайнтия таулы аймағының халқы Мегалайя заң шығару жиналысында өз өкілдеріне ие, ол астанасы Шиллонг қаласында орналасқан. 2 Жовай сайлау округінің қазіргі депутаты – Уайладмики Шилла мырза, Ұлттық халық партиясы. Джайнтия Хиллс ауданы Конституцияның 6-бабында көзделген ережелерге сәйкес өз автономиялық кеңесіне ие, ол Джайнтия Хиллс автономиялық аудандық кеңесі деп аталады (ол Жовай қаласында орналасқан Хаси Хиллс автономиялық аудандық кеңесінен өзгеше). Жовай қаласында аудандық кеңестің төрт мүшесі бар:

Мадонбай Рымбай (25 Amwi Khliehtyrshi MDC сайлау округі)
Марки Мулие (27 Жовай Солтүстік MDC сайлау округі)
Мунлайт Париат (28 Жовай Орталық MDC сайлау округі)
А. Шулай (29 Жовай Оңтүстік MDC сайлау округі)

Бір депутат Шиллонг парламенттік округінен Парламент мүшесі ретінде сайланады (Жаңа Делиде орналасқан). Қазіргі депутат – Винсент Пала мырза, INC, Шығыс Джайнтия төңірегінің тумасы. Кезекті заң шығарушы жиналыс сайлауы 2018 жылы, ал MDC және Парламент сайлаулары 2019 жылы өткізілуге жоспарланған.