Кіріспе

10-ға шабуыл! — Parsoft Interactive компаниясы 1995 жылы Apple Macintosh компьютері үшін шығарған әскери ұшу симуляциясы видео ойыны. Ойынның негізгі кейіпкері – A-10 Thunderbolt II ұшағы, ол Варшава шартының болжамды шектеулі конвенциялық шабуылы кезінде Батыс Германиядағы түрлі миссияларға қатысады. A-10 өз заманындағы ойындардың ең толыққанды ұшу модельдерінің бірімен мақтанады, физикалық моделі қатты денелердің жермен әрекеттесуін қамтиды және ойындағы барлық объектілер үшін, оның ішінде қару-жарақ үшін де толық аэродинамиканы қамтиды. Macworld журналы оны Mac симуляцияларына шолу жасағанда "Ең үздік ұшу симуляторы" деп бағалады. Ойынға "A-10 Куба!" атты жалғасы жарық көрді, ол бастапқыда Mac және Windows операциялық жүйелеріндегі дербес компьютерлерде жеке ойын ретінде шығарылды, бірақ кейіннен Mac-те түпнұсқа ойынға қосымша модуль ретінде қайта шығарылды. Mac OS нұсқаларын Parsoft өндірді, ал Кубаның дербес компьютерлік нұсқасы Activision компаниясымен бірлесіп жасалды. Бұл серіктестік Parsoft-тың соңғы жобасы – Fighter Squadron: The Screamin' Demons Over Europe ойыны үшін де жаңартылды.

Тарих

A 10 шабуылға айналатын құрылғыны әзірлеу Hellcats: Missions at Leyte Gulf ойынының кеңейтуі, 1992 жылы шыққаннан кейін басталды. Hellcats аппараттық мүмкіндіктердің шектеулі болуына қарамастан, көп нәрсе жасаса да, ойынның бірқатар айқын кемшіліктері болды. Біріншіден, миссиялар ойын қозғалтқышының бір бөлігі ретінде компьютерлік кодпен жазылған, сондықтан пайдаланушылар жаңа миссияларды қосуға немесе бар миссияларды өзгертуге мүмкіндік болмады. Тағы бір мәселе – ойындағы көліктер мен басқа да нысандар әртүрлі мінез-құлықтармен алдын ала бағдарламаланған, бұл оларды бейімдеуді қиындатты. Тіпті ойын картасының өзі кодта ғана сақталған. Parsoft Hellcats-тегі алдын ала бағдарламаланған нысандарды ауыстыру үшін плагин жүйесін сынап көре бастады. Виртуалды шайқас алаңы (VBE) деп аталған жүйе нысандарды құру үшін бағдарламалау құралдарын қажет етті, бірақ олар аяқталғаннан кейін жеке файлдардан ойын қозғалтқышына жүктелуі мүмкін болды. Оларды ойынға қосу үшін файлдарды пайдаланушының файлдық жүйесіндегі тиісті каталогтарға орналастыру қажет болды. VBE осылайша кез келген нәрсені қосуға мүмкіндік берді: ұшақтар, көліктер, миссиялар және карталар. Hellcats-тың тағы бір кемшілігі – өте қарапайым физикасы, ол ұшу динамикасының ең негізгі аспектілерін ғана симуляциялады, нәтижесінде ұшудың көптеген жағдайлары шындыққа сай келмейтін болды. Сонымен қатар, конструкциялық шектеулер болмады, бұл өте жоғары жүктемелерде шындыққа сай келмейтін маневрлер жасауға мүмкіндік берді. VBE жүйесі үшін толығымен жаңа ұшу қозғалтқышы құрылды, ол дыбыстың жылдамдығынан төменгі жылдамдықтардағы аэродинамиканы жеткілікті дәлдікпен симуляциялады, голланд тізгіні және кері ауытқу сияқты әсерлер кодталмаған күйінде қозғалтқыштан туындады. Бұдан өзге, жүйеге жаңа физикалық қозғалтқыш енгізілді, ол қарапайым шекті элементтер талдауын қамтиды, бұл зақымдануды, соның ішінде ұшақтың ұшу динамикасына тигізетін әсерін шынайы түрде симуляциялауға мүмкіндік берді. Нәтижесінде алынған симуляция сол дәуірдегі ең жетілген симуляциялардың бірі болды. Мұның бәрі Hellcats үшін жасалған графикалық қозғалтқыштың жетілдірілген нұсқасымен біріктірілді, бұл ойыншыларға бірнеше мониторларды және олардың компьютері қолдайтын кез келген ажыратымдылықты пайдалануға мүмкіндік берді. Hellcats компьютерлік шинадағы тұрқықтауларды болдырмау үшін және кадр жылдамдығын жақсарту үшін дифференциалды жаңартуды қолданатын көпбұрышты, тегіс көлеңкеленген жүйені қолданды. A 10 Hellcats-тың негізгі мүмкіндіктерін сақтап қалды, бірақ көліктерге дөңгелектер мен эскадрилья белгілерін қосу үшін шағын аймақтарға текстуралық картаны қолдану мүмкіндігін қосты. Қозғалтқыштағы кодты жақсарту және Hellcats шығарылғаннан бері компьютердің өнімділігінің артуы жаңа қозғалтқыштың көріністің күрделілігін арттыруға мүмкіндік берді. Ойынның алғашқы нұсқалары 1993 жылдың жазында Бостон қаласындағы MacWorld көрмесінде көрсетілді. Ол кезде физика және графикалық қозғалтқыштар жұмыс істеді, бірақ «ойын» болған жоқ. Әлемде бір ғана ұшу-қону жолағы және бірнеше нысаналық мақсаттар бар жақын маңдағы нысаналар алаңы болды. Кейіннен, аймақтағы достас және жау нысандары бар мифтік аралда орын алатын ойынның толыққанды демо-нұсқасы пайда болды. Релиз нұсқасы үшін Германияның солтүстігіндегі бірқатар миссиялар құрылды, сонымен қатар кеңінен мақтаған жаңа миссия жоспарлау картасы жүйесі жасалды. Ойын шығарылуға дайын болған кезде Apple компаниясы жаңа PowerMac жүйелерін ұсынды. 68k эмуляторында жұмыс істегенде ойын өте баяу болды, сондықтан PowerPC «туған» нұсқасын жазу кешіктірілді, ал ойын 1995 жылы, дамуды бастағаннан үш жыл өткен соң және уәде етілгеннен бір жыл кешіктірілді. Содан кейін A 10 Cuba! шықты, бірақ бастапқыда ол VBE-ді пайдаланбады және жеке қолданба ретінде шығарылды. Кейін ғана Куба VBE модулі ретінде қайта шығарылды, бұл оны бастапқы қолданбада жұмыс істеуге мүмкіндік берді. VBE спецификациялары үшінші тараптарға берілген жоқ, ал Parsoft-тың осы тақырыптағы сирек пікірлері ол әлі дайын емес екенін және оны тазарту және құжаттау үшін жұмыс қажет екенін көрсетті. 1997 жылға қарай Parsoft жаңа жобаға көшкен, және VBE-ден бас тартқаны анық болды.

Сипаттама

Ойын "10 шабуыл!" 2D картада көрсетілген миссия картасы және жоспарлау жүйесі мен ойындағы ұшу арасында ауысып отырады. Екі режимнің арасында ойын барысында кез келген уақытта көшуге болады, ал ұшақ автопилотты қосып, пайдаланушы карта режимінде болғанда миссияның жолын ұстанады. Ұшу режимі көптеген ұшу симуляторларына ұқсас, бірақ басқару әдетте тышқан немесе тышқанға қосылған джойстик арқылы жасалады. "2" көрінісі ұшқыш кабинасына қарап, A-10-дағы нақты орналасқандай барлық аспаптарды көрсетеді. Кокпиттегі механикалық басқару элементтері мен әртүрлі дисплейлер, соның ішінде HUD, түпнұсқаның өте жақсы симуляциясы болып табылады. Ойынға ойыншыға пернетақта командаларын жаттамай-ақ, коммутаторларды және басқару элементтерін басқаруға мүмкіндік беретін бірегей "белсенді қол" жүйесі енгізілген. Опция пернесін ұстап тұрғанда, ұшақтың тышқанмен басқарылуы тоқтатылады және қол курсоры пайда болады, ол элементтерге басу арқылы басқаруды жүзеге асырады. Курсор басқару элементтерінің үстінен қозғалғанда, оларды түрту, айналдыру немесе "бұру" арқылы не істеу керектігін көрсету үшін өзгереді. Күрделі қару-жарақтарды шығару режимдерін де осылай басқаруға болады, бірақ мұндай жағдайда әртүрлі басқару элементтерін бірнеше рет шерту қажет болуы мүмкін. Қару-жараққа түрлі дәстүрлі бомбалар, лазерлік басқарылатын аналогтары, сондай-ақ AIM-9 Sidewinder және HARM зымырандары, кассеттік бомбалар мен ракеталар кіреді. Дегенмен, пушка ойынның ең маңызды қаруы болып саналады (өйткені A-10 GAU-8A гатлинг пушкасының негізінде құрылған). Миссияларды аяқтамағанның өзінде, ойын қозғалтқышы өте егжей-тегжейлі болғандықтан, пайдаланушылар өздерінің "шошқаларын" картада әртүрлі жағдайларға орналастыруға тырысатын қосымша ойын жасауға болады немесе қозғалтқышты басқа да түрлі тәжірибелер үшін пайдалануға болады. Карта режимінде ойынның кез келген нысаны, одақтас нысанға көрінетіндей жақын болса, дисплейде "маркер" ретінде пайда болады. Пайдаланушы осы маркерлерді басқару арқылы көзқарасын сол нысандарға ауыстырып, олардың не істеп жатқанын көре алады. Миссияның басында тек достық немесе жақын маңдағы бейтарап маркерлер көрінеді, бірақ ойыншы миссияға ұшқанда, оларға (немесе басқа одақтас күштерге) жақындаған сайын көбірек маркерлер пайда болады. Сонымен қатар, пайдаланушы ұшу жоспарларын жекешелендіру үшін диалогтік терезедегі редактор арқылы миссиядағы ұшақтың жол нүктелерін көрсетуге және басқаруға мүмкіндік алады. Ойында көбінесе ойыншы ұшу мен миссия картасы арасында ауысып отырады, өзінің жетістіктерін және пилот кабинасынан бірден көрінбейтін жаңадан байқалған нысаналарды қарап отырады. Ойынмен бірге келген миссиялардың таңдауы көбінесе қиындық деңгейін арттырады, мақсаттар мен достық көліктердің саны көбейеді. Олар Батыс Германияға Варшава шартының шектеулі күштері шабуыл жасағаннан кейін болған оқиғалар сериясын қамтиды, карта Балтық теңізінің батыс бөлігін қамтиды, ал сол жақта Дания орналасқан. Hellcats сияқты, VBE-дегі A-10 миссия жүйесі миссияларды арнайы бағдарламалауға мүмкіндік береді, олардың кейбіреулері бөгетті бомбалау әрекеті сияқты оқиғаларды қамтиды. Алайда, Hellcats-тегідей, A-10 пайдаланушыға өз миссияларын жасауға мүмкіндік бермейді.

Қабылдау

Кристофер Бриннің 1995 жылғы қыркүйектегі Computer Gaming World нөмірінде кең шолу жасады. Ол оның "өте еркін" графикасын және тамаша кадр жылдамдығын атап өтті, бірақ мақаланың жартысына жуығын VBE және оның болашақ мүмкіндіктерін түсіндіруге жұмсады. Ол: "VBE арқылы, A 10 Attack! Mac ойындарының революциялық технологиясындағы маңызды алғашқы қадам. Біздің ойынша, бұл қарапайым Hog көк лента жеңімпазы болып табылады." Оның жалғыз сын-қарындастары – "кейде кездесетін апаттар" және "өкінішке орай, жетіспейтін" нұсқаулық болды. MacUser журналының Стивен Леви 1995 жылғы ойын шолуының бөлігі ретінде ойынды қысқаша қарап, оған "Ең үздік ұшу симуляторы" атағын берді. Ол оның "таңғажайып реалистік" миссияларын және "көркем бейнеленген" ландшафтарын атап өтті, соңында сәл салмақтырақ пікір білдірді: "A 10 Attack кез келген ойыншының виртуалды шайқас алаңына құлпынай қосады". Боб Левитус ойынды ұшу симуляторлары туралы шолудың бір бөлігі ретінде қарастырды, онда Out of the Sun және F/A 18 Hornet та бар. Ол шағын шолуды "Барлығынан биік" деп атады. Бірақ ол құжаттамаға қанағаттанбады, "Оның ең үлкен кемшілігі – бұл шолудағы үш ұшу симуляторының ең нашары" деп мәлімдеді.

Сатылымдар

Ойын 1996 жылғы қазан айына дейін 80 000 дана сатылды.