Кіріспе

USS Rodman (DD 456/DMS 21), Gleaves класының эсминшісі, АҚШ Әскери-теңіз күштерінде адмирал Хью Родман есімімен аталған алғашқы кеме. Родман 1940 жылдың 16 желтоқсанында «Федералды кеме құрылысы және құрғақ док» компаниясында, Нью-Джерси штаты, Кирни қаласында салынды және 1941 жылдың 26 қыркүйегінде теңізге спускалды, оның спонсоры адмирал Родманның шөбере қызы, Альберт К. Стеббинстің әйелі болды. Эсминец 1942 жылдың 27 қаңтарында қызметке қабылданды.

1942 жыл

Шейк-ауданнан кейін «Родман» 22-ші жедел топқа (TF 22) бекітілді, ол Ньюфаундлендтегі NS Argentia-да оқу және патрульдік міндеттерді алмастырып орындады, сондай-ақ авианосец «Рейнджер» үшін авиациялық қызметкерлерді даярлады. Маусым айында бөлініп, 1 шілдеде Ньюпорттан шығып, жеті әскер тасымалдау кемесінен тұратын конвойды Клайд теңізіне сүйемелдеді, содан кейін Оркниге бет бұрды. Тамыз айына дейін Скапа-Флоуда орналасқан ол, Шотландия мен Исландия арасындағы патрульдік міндеттерді алмастырып орындады, бұл екі ел мен Солтүстік Ресейдің Мурманск және Архангель портары арасындағы PQ/QP конвой жолдарының оңтүстік бөліктерін қорғады. Алайда, жазғы ұзақ күндерде U-боттар мен Норвегиядағы Люфтваффе бөлімшелері ауыр зиян келтіруді жалғастырды. Шілде айының басында олар PQ 17 конвойын жойды. Арктикалық қысқы қараңғылық қайта орнатылғанша, басқа конвойлар кейінге шегерілді. Содан кейін «Оңай бөлімше» операциясы басталды. Шілде айының соңында «Родман» ресейліктердің, сондай-ақ Солтүстік Ресейдегі британдық және американдық қызметкерлердің жедел логистикалық қажеттіліктерін қанағаттандыруға, және конвойлар қайта басталғанда оларды әуеден қорғайтын базалар, адамдар мен жабдықтарды дайындауға тағайындалды. 17 тамызда «Родман» крейсері «Тускалуза» және тағы екі американдық эсминецпен бірге медициналық қызметкерлер мен жабдықтарды, Ұлыбритания Корольдік әуе күштерінің 144 және 145 эскадрильялары үшін жабдықтарды, оқ-дәрілерді, пиротехниканы, радарлық жабдықтарды және азық-түліктерді тасымалдай отырып, Скапа-Флоудан шықты. Олар үш апта бұрын британдық эсминецтер өткен маршрутпен жүріп, 23 тамызда қараңғы түскеннен кейін Кола шығанағына кірді. Люфтваффе жерге отырды. Кемелер жүк түсіріп, жанармай құйды, сәттілік жолында аман қалған теңізшілерді қабылдады және 24 тамызда Ваенга шығанағынан кетті. Шотландияға қайтып бара жатқанда америкалық кемелерге Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінің эсминецтері қосылды. 25 тамызда британдық кемелер Ақ теңізге кіреберісінде және Новая Земля маңындағы жай суларда миналар салумен айналысқан көптеген кемелер мен қайықтардың бірі – «Ульм» неміс миналаушысын анықтап, оны Аю аралынан оңтүстік-шығысқа қарай (Норвегия) баттырды. «Родман» 30 тамызда Клайд теңізіне оралып, 1 қыркүйекте Нью-Йоркке жолға шықты. Бостон қаласындағы қысқаша жөндеуден кейін, айдың соңында ол АҚШ-тың солтүстік-шығыс жағалауындағы оқуларын және патрульдеуін жалғастырды. 25 қазанда ол 34.2 операциялық тобымен бірге 34.4 әскери-теңіз тобының қолдау күштерімен Солтүстік Африкаға шабуыл жасаған «Факел» операциясында қатысу үшін шықты. 7 қарашада 34.2.3 операциялық бөлімі (TU 34.2.3), құрамында «Санти» эскорт-тасымалдаушысы, «Эммонс» эсминеці және «Родман» TG 34.2-ден шығып, Оңтүстік шабуыл тобын оның бағытына қарай сүйемелдеді. Содан 11 қарашаға дейін «Родман» «Сантиді» сүйемелдеді, содан кейін Сафиге қайта толықтыру үшін кірді. 13 қарашада «Родман» шығып, 24 қарашада Норфолкке келді, содан кейін Бостонға барып, онда оның батареясы 40 мм және 20 мм зениттік пушкалармен ауыстырылды.

1943 жыл

Желтоқсан айында ол Панама каналына барып, содан кейін конвойді АҚШ-тың шығыс жағалауына сүйемелдеп алып келді, 1943 жылғы 7 қаңтарда Норфолкке жетті. Келесі күні ол Рейнджермен бірге Африкаға тағы екі рет, осы жолы Мароккоға аттанды. Наурыз және сәуір айларында ол Атлантика мұхитының батысында болды, қайтадан Аргентияға дейін патрульдеу және сүйемелдеу міндеттерін орындады. Мамыр айында ол Ұлыбританияға оралды. 18 қаңтарда Скапа-Флоуға келгеннен кейін, Родман үй флотына қайта қосылды. Жазда ол және оның бір туыс кемелері Шотландия мен Исландиядан патрульдеді, сондай-ақ біріктірілген күштің ірі кемелерін, оның ішінде линкорларды – «Оңтүстік Дакота» мен «Алабама» – қорғалған фьордтардан неміс флотын, әсіресе «Тирпиц» неміс линкорын шығаруға тырысқанда күзетті. Тамыз айында Родман АҚШ-қа оралды және 1 қыркүйекке қарай Аргентиядағы патрульдеуді қайта бастады. Қазан айында бөлініп, ол 3 қарашада Норфолктен Бермудаға жол тартты, содан кейін Тегеран конференциясына сапардың бірінші кезеңінде президент Франклин Д. Рузвельтті алып жүрген «Айова» шайқас кемесінің алдында барлау желісінде жүзіп кетті.

1944 жыл

Желтоқсан ортасында қайтып келген эсминец 1944 жылдың сәуір айына дейін Ньюпорт пен Портлендтен шығып, оқу жаттығуларында авианосецтерді күзетті. 20-сы күні ол эскадрасының басқа бөлімдерімен бірге шығысқа қарай бағыт алды, DesRon 10. 1 мамырда ол Мерс-эль-Кебирге жетті, онда ол TG 80.6 тобының бір бөлігі ретінде жұмыс істеді – бұл топ Солтүстік Африка жағалау әуе эскадрильяларымен бірлесіп, Гибралтар бұғазы мен Оран арасындағы 325 шақырымдық қашықтықта кемелерге қауіп төндіретін U қайықтарына қарсы күресу үшін құрылған. U қайықтарын олардың шегіне дейін су астында ұстап, содан кейін су бетіне шыққанда оларды жеңуді көздеген ағылшын-американдық әуе-теңіз күштеріне уақыт, шыдамдылық және үйлесімділік қажет болды. Бұл күштер наурыз бен маусым аралығында Жерорта теңізіндегі U қайықтарының санының үштен бірінен астамды қысқартуға септігін тигізді. 14 мамырда Родман және оның эскадрасының басқа кемелері екі күннен кем уақытта төрт сауда кемесін батырған суасты қайығын іздеу үшін Мерс-эль-Кебирден шықты. 72 сағаттық әуе және теңізден іздеу жүргізілді, бірақ 17 мамыр таңында зақымдалған U 616 су бетіне шығарылды, тасталды және батты. Күштер аман қалғандарды құтқарып, Мерс-эль-Кебирге қайтып оралды, ал ертесіне Англияға аттанды.

Францияға шабуыл, Омаха жағажайы

22 мамырда Родман Плимутқа келді және 23 мамырда Францияға шабуыл операциясының теңіз кезеңі – «Нептун» операциясында CTU 126.2.1 міндетін атқара бастады. 24 мамырда ол жағалауды бомбалау жаттығуларын жүргізді. Содан кейін күтті. 4 маусымда B1 конвойі құрылып, Англия жоғалауымен жол тартты, бірақ шабуыл бір күнге кейінге шегерілгендіктен кері қайтты. 5 маусымда конвой қайтадан құрылып, шығысқа бет бұрды, осы жолы Францияға жалғастырып, 6 маусым күні түстен кейін Омаха жағажайына күштерді түсірді. Шабуыл аймағына келгеннен кейін Родман TG 122.4-ке қосылды және 16 маусымға дейін артиллериялық қолдау көрсетіп, Бай-де-ла-Сен шығанағында патрульдеді. Плимутте қысқа демалыстан кейін, 18 маусымда Нормандия жағалауына қайта оралды. 21-24 маусым аралығында Англия суларында болғаннан соң, 25 маусымда TF 129 құрамына қосылды, бұл күштер АҚШ-тың IX армиялық әуе күштерімен бірлесіп, АҚШ-тың VII корпусына (9-шы, 79-шы және 4-ші дивизиялар) қолдау көрсету үшін Шербурға шабуыл жасады.

Оңтүстік Франция

Родман сол күні Англияға оралды, 30 маусымда қайтадан теңізге шықты. Белфастта 3 күндік тоқталыстан кейін, Францияның оңтүстігіне шабуыл жасау операциясы "Драгун" ("Есенқой") операциясына қатысу үшін Жерорта теңізіне бет алды. 11 шілдеде Мерс-эль-Кебирге жетіп, 16 шілдеде Сицилияға қарай жолға шықты және тамыз айында сол арал, Италия жағалауы және Мальта арасында операция жүргізді. 11 тамызда Родман ТУ 85.12.4 тобына бекітіліп, Тарантодан шықты. Екі күннен кейін француз әскери кемелері топқа қосылды; ал 15 тамызда күш Бюньон шығанағындағы Дельта шабуыл аймағына жетті. 04:30-дан 06:41-ге дейін Родман жағажайларға арналарды миналардан тазалаушы кемелерді қаптады. Одан кейін екі сағат бойы жағалауды артиллериялық оққа ұшыратты. Содан кейін ол оттық қолдау міндеттеріне көшті, сонымен қатар әуе шабуылына қарсы күзету жұмыстарын 17 тамызда Палермоға қайтқанға дейін жалғастырды. 22 тамызда Францияның оңтүстігіне қайтып, 23 тамызда Тулон жағалауындағы бекіністерге атыс ашты, 25 тамызда Фос шығанағында және 26 тамызда Марсель шығанағында мина іздеушілерді қамтыды. Айдың соңына дейін күзету және патрульдік міндеттерді орындады, 2 қыркүйекте Оранға бағыт алды және келесі бір жарым ай бойы шабуыл аймағына әскер мен жабдықтарды жеткізді.

Мина сығу машинасын қайта құру

Қазан айының соңында 10-шы эсминецтер эскадрильясы конвойді АҚШ-қа қайта сүйемелдеді. Нью-Йорктен кейін Родман Бостонға эсминец-мина тазартушыға түрлендіру үшін бағыт алды. 16 желтоқсанда DMS 21 болып аталған ол келесі аптада Норфолкке аттанды.

Тынық мұхит театры

1945 жылдың 1 қаңтарында «Родман» Тынық мұхитына қарай жолға шықты. Сол айдың қалған күндері мен ақпан айында ол Калифорния жағалауларында және Гавайи суларында миналарды жою және артиллериялық жаттығулар жүргізді, содан кейін батысқа бет бұрды. 12 наурызда ол Улитиде тоқтады, ал жеті күннен кейін Рюки аралдарына және соңғы десанттық операциясы – «Айсбергке» бағыт алды. 24-25 наурызда Керама Ретто аймағында миналарды жою операцияларына қатысып, Окинаваға шабуылға дайындалды.

Окинава

1 сәуірде Хагуши жағалауына түскеннен кейін, ол аймақта қалды және 6 сәуірде аралды қоршаған әуе және су бетіндегі шайқасқа іліккен. Сол күні ерте пикеттік міндетке тағайындалып, кейіннен күзетуге ауысты және Ихея Ретто мен Окинава арасындағы арнаны тазалап жатқан шағын мина тасымалдаушы кемелерді қорғау үшін Эмонсқа қосылды. Түстен кейін көптеген камикадзе ұшақтары пайда болды. 15:32-де олардың жетекшісі бұлттардан құлап, Родманның сол жақ бағымен соқтығысты. Оның бомбасы кеменің астында жарылды. 16 адам қаза тапты немесе жоғалып кетті, 20 адам жараланды, бірақ Родманның инженерлік бөлімі зақымданбады. Эмонс Родманды айналып, басқа камикадзелер жақындағанда, оларға қарсы әуе шабуылы жасады. Алты ұшақ жойылды. Теңіз корпусының F4U Corsair ұшақтары келді, шайқасқа қосылып, 20 камикадзені жойды, бірақ басқалары өткізіп жіберді. Родман үш жарым сағаттық шайқаста тағы екі рет зақымдалды. Эмонс тағы алты ұшақты жойды, бірақ бес рет соққы алды және төрт жақын жарылыстан зақымданды. Келесі күні кемесі батып кетті. 7 сәуірден 5 мамырға дейін Родман Керама Реттода уақытша жөндеуден өтті, содан кейін АҚШ-қа қайтып келді. 19 маусымда Чарльстон әскери-теңіз кемежайына жетіп, қазан айының ортасында жөндеу жұмыстары аяқталды, ал 22-сі Каско шығанағына қайта оқу үшін жолға шықты.

Соғыстан кейінгі кезең

Келесі үш жыл бойы ол АҚШ-тың шығыс жағалауында, Ньюфаундлендтен Кариб теңізіне дейін ішкі суларда қызмет етті; содан кейін 1949 жылдың қыркүйегінде Жерорта теңізіне жолданды. Тек екі аптадан кейін ол Батыс Атлантикадағы қызметін жалғастырды және келесі алты жыл ішінде Жерорта теңізіне тағы екі рет барды, 6-шы флот құрамында 5 айлық міндеттерді орындады – 2 маусымнан 1 қазанға дейін 1952 жылы және 19 қаңтардан 17 мамырға дейін 1954 жылы. Сонымен қатар, ол қысқа мерзімге Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласына барып, "The Caine Mutiny" фильміндегі USS Caine кемесінің рөлін орындады. 1955 жылдың 15 қаңтарында DD 456 болып қайта жіктелген ол, 1955 жылдың 28 шілдесінде қызметтен босатылды және сол күні Қытай Республикасына ROCS Hsien Yang (DD 16) ретінде берілді. ROCN қызметінде ол 1956 жылы екі рет соқтығысуға қатысқандығы үшін танымал болды және кейіннен "Gōng Yáng" ("қошқар") деген лақап атқа ие болды. Шамамен 1969 жылы қағылғаннан кейін, оның ROCN атауы мен ROCN идентификациялық нөмірі 1970 жылы сатып алынған бұрынғы Macomb кемесіне берілді. Родман Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бес шайқас жұлдызына ие болды.